InfoHub Logo

قازاقستاندا اڭشىلىق ماۋسىمى باستالدى. جاڭا ەرەجەلەر بويىنشا، كوپتەگەن جابايى جانۋارلارعا قاتىستى دوبىچا ليميتتەرى بەكىتىلدى. بۇل وزگەرىستەر اسىرەسە قۇستار مەن كەيبىر اڭداردىڭ پوپۋلياسياسىنا ەلەۋلى اسەر ەتۋى مۇمكىن. الايدا، سايعاقتار ازىرگە ءقاۋىپسىز: ولاردى كاسىپتىك ماقساتتا اۋلاۋعا تىيىم سالىندى، تەك عىلىمي زەرتتەۋلەر ءۇشىن عانا رۇقسات بەرىلدى.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

جانۋارلارعا ارنالعان ليميتتەر

بيىل اڭشىلارعا مىناداي جانۋارلاردى اۋلاۋعا رۇقسات ەتىلدى:

قۇستار پوپۋلياسياسىنا قاتىستى الاڭداۋشىلىق

بۇل – ءداستۇرلى تاجىريبە بولعانىمەن، كەيبىر ماسەلەلەر ورىن الدى. ەكولوگيا مينيسترلىگى «EcoBioGen» ج ش س دايىنداعان «بيولوگيالىق نەگىزدەمەگە» سۇيەنىپ، ليميتتەردى بەكىتتى. الايدا، قازاقستان ءبيوارالۋاندىلىقتى ساقتاۋ قاۋىمداستىعى (قبسق) قۇستارعا، اتاپ ايتقاندا، 1 335 310 ۇيرەك پەن 3 029 606 قازدى اۋلاۋعا ارنالعان ليميتتەردىڭ تىم جوعارى ەكەنىن ايتۋدا. بۇل كورسەتكىشتەر ادەتتەگىدەي، جالپى پوپۋلياسيانىڭ 15%-نان اسىپ تۇسەدى.

قبسق ماماندارى بۇل ساننىڭ بۇرمالانعان پوپۋلياسيالىق دەرەكتەرگە نەگىزدەلگەنىن بولجايدى. ءبىر مەزگىلدە بىرنەشە جەردە ەسەپكە الىنعان قۇستاردىڭ سانى قاتەلىكتەرگە اكەلىپ سوعادى.

«بۇل ۇلكەن قاتەلىكتەرگە جانە ليميتتەردىڭ وبلىستار اراسىندا كەزدەيسوق بولىنۋىنە اكەلەدى. ۇسىنىلعان سان اڭشىلاردىڭ قاجەتتىلىگىنەن الدەقايدا اسىپ تۇسەدى، ياعني بۇل ۇيرەك پەن قازدى رەتتەۋگە مۇمكىندىك بەرمەيدى. بۇل – قابىلدانبايتىن جاعداي. بۇرىنعى جىلدارداعى تاجىريبە بويىنشا، بۇكىل ەل بويىنشا 250-300 مىڭ ۇيرەك پەن قازدىڭ ءليميتى جەتكىلىكتى بولاتىن. سول سياقتى، ۇيرەكتەر ءۇشىن 900 مىڭنان 1 ميلليونعا دەيىنگى ليميت جەتكىلىكتى. «بيولوگيالىق نەگىزدەمەنى» دايىنداۋشىلار مۇنى ءتۇسىنىپ، سانداردى تيىسىنشە تۇزەتۋى كەرەك»، – دەپ مالىمدەدى قبسق.

قاسقىرلارعا قاتىستى جاعداي

قاسقىرلارعا قاتىستى جاعداي دا كۇردەلى. بۇرىن قاسقىر زيانكەس رەتىندە سانالىپ، ونى جويۋعا رۇقسات ەتىلگەن بولاتىن. الايدا، بىرنەشە جىل بۇرىن ەكولوگيا مينيسترلىگى قاسقىردى اڭشىلىق ءتۇرى رەتىندە تىركەدى. بۇل وزگەرىس اڭشىلىق شارۋاشىلىقتاردىڭ ودان تابىس تابۋىنا مۇمكىندىك بەردى.

الايدا، قاسقىردى رەتتەلەتىن تۇرلەر ساناتىنان شىعارماعاندىقتان، جاعداي كۇردەلەنە ءتۇستى. قبسق ديرەكتورى سەرگەي سكليارەنكونىڭ ايتۋىنشا، اڭشىلار اقىلى پۋتوۆكالاردىڭ ورنىنا، e-Licence ارقىلى تەگىن رۇقسات الادى. بۇل اڭشىلىق شارۋاشىلىقتاردىڭ تابىسىنا نۇقسان كەلتىرەدى.

مينيسترلىك وكىلدەرىنىڭ حابارلاۋىنشا، ليميتتەر بەكىتىلمەسە دە، قاسقىرلار پوپۋلياسيانى رەتتەۋ اياسىندا جويىلا بەرەدى.

سايعاقتاردىڭ جاعدايى

سايعاقتارعا قاتىستى جاعداي دا وڭاي ەمەس. ۇسىنىلعان ليميتتەردە تەك 1500 باس سايعاقتى عىلىمي ماقساتتا اۋلاۋ كوزدەلگەن. الايدا، بۇل عىلىمي ماقساتتاردىڭ نە ەكەنى، قانداي عالىمدارعا جانە نە ءۇشىن سونشاما جانۋار قاجەت ەكەنى بەلگىسىز. قبسق اتاپ وتكەندەي، ەگەر زەرتتەۋ ءۇشىن جانۋارلار الىناتىن بولسا، ولاردىڭ نە ءۇشىن قاجەت ەكەنى، قانداي عىلىمي باعدارلاما اياسىندا جانە نەگە ءدال وسى مولشەردە الىناتىنى تۋرالى ناقتى نەگىزدەمە ۇسىنىلۋى ءتيىس.

ال سايعاقتاردى اۋەسقويلىق نەمەسە كاسىپتىك ماقساتتا اۋلاۋ تۋرالى ەشتەڭە ايتىلماعان. Orda.kz مينيسترلىككە رەسمي ساۋال جولدادى. جاۋاپتا بىلاي دەلىنگەن:

«بۇل كەزەڭدە سايعاق اۋلاۋدى اشۋ ماسەلەسى قوسىمشا زەرتتەۋ مەن باعالاۋدى تالاپ ەتەتىن ءبىرقاتار فاكتورلار مەن تاۋەكەلدەرمەن بايلانىستى. اتاپ ايتقاندا، سايعاقتاردى زاڭدى تۇردە اتۋ مۇمكىندىگى پايدا بولسا، مۇيىزدەرىن الۋ ءۇشىن ەركەك سايعاقتاردى ماقساتتى تۇردە اتۋمەن بايلانىستى براكونەرلىك تاۋەكەلى ارتادى.»

سوندىقتان مينيسترلىك ءقازىر «قازاقتەلەكوم» اق-مەن بىرلەسىپ، سايعاق مۇيىزدەرىنەن جاسالعان تاۋارلاردى سايكەستەندىرۋ قۇرالدارىمەن يدەنتيفيكاسيالاۋ جۇيەسىن ازىرلەۋدە.

شەنەۋنىك تىلىنەن قاراپايىم تىلگە اۋدارعاندا، ەكولوگيا مينيسترلىگى بىلاي دەيدى:

«قازىرگى زاڭ بويىنشا، قانشا قاسقىردى اتۋعا بولاتىنى تۋرالى ناقتى نورما بەلگىلەنبەگەن؛ قاسقىردى اتقانى ءۇشىن مەملەكەتتىك باج تولەۋدىڭ قاجەتى جوق؛ سايعاق اۋلاۋ مەرزىمى مۇلدەم انىقتالماعان. سوندىقتان بيلىك ازىرگە اڭشىلىقتا قانشا قاسقىر مەن سايعاقتى اۋلاۋعا رۇقسات ەتۋگە بولاتىنىن ەسەپتەپ، رەسمي ليميتتەردى بەلگىلەي الماي وتىر.»