InfoHub Logo

Astanada jańa turǵyn úı keshenderi qarqyndy salynyp, úıler bir-birine jaqyn ornalasýda. Bul turǵyndar arasynda jıi pikirtalas týdyrady. Zań boıynsha úıler arasynda qandaı qashyqtyq bolýy kerek ekenin bilgen mańyzdy.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Qalany kózben sholý

Astanada úılerdiń bir-birine jaqyn ornalasqan aýdandary kóptep kezdesedi. Keıbir jerlerde ǵımarattar tipti bir-birine tyǵyz ornalasqandaı kórinedi. Mundaı jaǵdaılardyń qalaı kórinetinin tómendegi sýretterden kórýge bolady.

Mysaly, Astanadaǵy Eýrazıa aýdanyndaǵy Petrov kóshesinde ornalasqan úıler bir-birine óte jaqyn salynǵan. Bul úıler arasyndaǵy alshaqtyq óte az, sondyqtan olar bir-birine tirelip turǵandaı áser qaldyrady.

Qoldanystaǵy normalar

Astana qalasynyń sáýlet, qala qurylysy jáne jer qatynastary basqarmasy turǵyn úıler arasyndaǵy qashyqtyqty retteıtin normalar týraly túsindirdi. Bul parametrler qatań belgilengen jáne ǵımarattyń bıiktigine, sondaı-aq jaryq pen qaýipsizdik talaptaryna baılanysty.

Basqarmanyń habarlaýynsha, úıler arasyndaǵy eń az qashyqtyq olardyń bıiktigine tikeleı baılanysty. Mysaly, 2-3 qabatty úıler arasyndaǵy qashyqtyq keminde 15 metr, 4 qabatty úıler úshin 20 metr bolýy tıis. Odan joǵary qabatty úıler úshin qashyqtyq ınsolásıa (turǵyn úıge kún sáýlesiniń túsýi) talaptaryna sáıkes belgilenedi.

Turǵyn úı terezeleriniń ornalasýyna da arnaıy talaptar bar. Basqarmanyń málimetinshe, terezeleri bar úılerdiń uzyn qabyrǵalary men ushtary arasyndaǵy qashyqtyq keminde 10 metr bolýy kerek.

Degenmen, keıbir jaǵdaılarda standartty parametrlerden aýytqýǵa jol beriledi. Bul ásirese ǵımarattardy qaıta jańartý nemese kúrdeli qala qurylysy jaǵdaılarynda kezdesedi. Mundaı kezde úıler arasyndaǵy qashyqtyq qysqartylýy múmkin, biraq tek ınsolásıa, jaryqtandyrý jáne órt qaýipsizdigi normalary saqtalǵan jáne terezeden terezege tikeleı kórinýden qorǵaý qamtamasyz etilgen jaǵdaıda ǵana.

Kelisý rásimi qalaı ótedi?

Basqarma turǵyn úı jobalaryn kelisý tártibin de túsindirdi. Jobalardy iske asyrý jer ýchaskesine tıisti quqyqtyń bolýyna negizdeledi.

«Bul bastapqy materıaldardy alýdy, eskızdik jobany ázirleýdi jáne kelisýdi, jobalaýdy jáne saraptamadan ótýdi, qurylys-montaj jumystarynyń bastalǵany týraly habarlamany, sondaı-aq obektini qabyldaýdy jáne paıdalanýǵa berýdi qamtıdy», - dep habarlady basqarma.

Eskızdik joba tek bastapqy konsepsıa bolyp tabylady. Ol kelisilgennen keıin jumys jobasy ázirlenip, qoldanystaǵy normalarǵa sáıkestigi boıynsha memlekettik saraptamadan ótedi.

Baqylaýdy kim júrgizedi?

Basqarma jumys jobalaryn qaraý jáne saraptama júrgizý óz quzyretine kirmeıtinin atap ótti. Qurylysty baqylaýdy basqa organ júzege asyrady.

«Memlekettik sáýlet-qurylys ınspeksıasy obektilerdi salý kezinde tehnıkalyq jáne avtorlyq qadaǵalaýdy uıymdastyrý men júrgizýdi baqylaıdy», - dep habarlady basqarma.

Tolyǵyraq aqparat alý úshin qazaqstandyqtarǵa «Memlekettik fırmalyq emes saraptama» mekemesine habarlasý usynylady.

Ýrbanıst ne deıdi?

Astanada úıler arasyndaǵy qashyqtyq jaryqtandyrýdan bastap órt qaýipsizdigine deıingi ártúrli erejelermen retteledi. Biraq keıde olardan aýytqýlar bolady, sondyqtan turǵyndarda, ásirese tyǵyz qurylys kezinde suraqtar týyndaıdy.

Biz sarapshydan túsinikteme suradyq.

«Terezeden terezege»

Astana qalasynyń ýrbanısti Álıhan Kósherbaev tyǵyz qurylystyń kemshilik emes ekenin jáne onyń artyqshylyqtary da bar ekenin aıtady. Onyń aıtýynsha, mundaı tyǵyzdyq álemde keń taralǵan tájirıbe.

«Álemniń kóptegen qalalarynda úıler bir-birine jaqyn ornalasqan jáne bul qalypty qalalyq tájirıbe retinde qabyldanady. Bul eýropalyq qalalarǵa tán, onda yqshamdylyq pen qalalyq ortanyń yńǵaılylyǵy baǵalanady», - dedi Kósherbaev.

Alaıda, tyǵyz qurylys bir aýmaqtaǵy turǵyndar sanyn kóbeıtedi, bul jeke ómirge qol suǵylýdy azaıtady, shýdy kúsheıtedi jáne ınfraqurylymǵa (mektepter, balabaqshalar, joldar, turaqtar) júktemeni arttyrady. Sarapshynyń aıtýynsha, kólik júıesi paralel damymasa, turǵyndar balamasyz qalyp, jeke kólikterge táýeldi bolady, bul qalany odan ári júktemeleıdi.

Sarapshynyń pikirinshe, qurylys tyǵyzdyǵy árqashan ǵımarattardyń qashyqtyǵy men bıiktigi arasyndaǵy tepe-teńdikpen baılanysty bolýy kerek.

«Bul árqashan kompromıss: ne ǵımarattar bıik, biraq alysta ornalasqan, ne tómen, biraq tyǵyz ornalasqan. Kóp jaǵdaıda osy parametrlerdiń tepe-teńdigi tańdalady», - dep atap ótti sarapshy.

Kósherbaev kez kelgen qurylys tyǵyzdyǵynda ınsolásıaǵa qatań talaptardyń saqtalatynyn atap ótti. Onyń aıtýynsha, bul normalar jaryq jetkiliksiz páterlerde turýǵa jol bermeıdi.

«Naqty standarttar bar, jáne páterler jetkilikti mólsherde kún sáýlesin almasa, qurylys salýshy jobany iske asyra almaıdy. Sondyqtan tyǵyz qurylys kezinde de jaryqtandyrý máselesi qatań baqylanady», - dep atap ótti ol.

Onyń ústine, úılerdiń jaqyn ornalasýy qaýipsizdik deńgeıin arttyrýy múmkin.

«Terezelerdiń terezelerge qaraýy árqashan kemshilik emes, kóbinese artyqshylyq. Qaýipsizdik turǵysynan da: kóshe úılerden kórinedi, «kóshedegi kózderdiń áseri» bar. Qabyrǵalar men kóshelerde turǵyndardyń vızýaldy baqylaýy bolǵan kezde, bul táýekelderdi azaıtady jáne ortany qaýipsiz etedi», - dep túsindirdi Kósherbaev.

Ýrbanıst máseleniń ekonomıkalyq jaǵyna da nazar aýdardy.

«Qalany keńeıtý joldardy, komýnıkasıalardy tartýdy, kólikti qamtamasyz etýdi, ınfraqurylymdy salýdy jáne qyzmet kórsetýdi talap etedi. Bul búdjetke úlken júkteme. Tyǵyz qurylys resýrstardy tıimdirek paıdalanýǵa múmkindik beredi jáne bul shyǵyndardy azaıtady», - dep túsindirdi ol.

Sonymen qatar, onyń aıtýynsha, yqsham qalalyq orta adamdarǵa ómir súrýge jáne damýǵa kóbirek múmkindik beredi.

«Qalada adamdardyń bilim alý, jumys, medısınalyq jáne áleýmettik qyzmetterge, kólikke qoljetimdiligi joǵary. Bul ómir sapasyna tikeleı áser etedi jáne damý múmkindikterin keńeıtedi, ásirese balalar men jastar úshin, olarǵa ártúrli is-sharalarǵa utqyrlyq pen qoljetimdilik mańyzdy», - dep qorytyndylady ol.

Degenmen, tyǵyz salynǵan aýdandarda kóbinese jasyl aımaqtar men ashyq qoǵamdyq keńistikter jetispeıdi. Sońynda, avtomobılderdiń sany artyp, bul turaq máselelerin jáne keptelisterdi kúsheıtedi.

Anyqtama: Álıhan Kósherbaev — ýrbanıst, qalalyq damý jónindegi keńesshi. Nazarbaev Ýnıversıtetin, Joǵary memlekettik saıasat mektebiniń magıstratýrasyn bitirgen. Qazaqstandaǵy jergilikti basqarý máselelerin, sonyń ishinde ákimdikterdiń qyzmetin, jasandy ıntellektti paıdalana otyryp, kólik jobalaryn, sondaı-aq turǵyndar men jastardyń memlekettik jáne úkimettik emes qurylymdarmen ózara is-qımylyn zertteýmen aınalysady. Ol Halyqaralyq kóshi-qon uıymynyń (UN Migration) Ortalyq Azıadaǵy jastar konsýltatıvtik organynyń múshesi, sondaı-aq Soltústik Qazaqstan oblysy ákimdigi janyndaǵy onomastıka komısıasynyń múshesi bolyp tabylady.

Qurylystyń sapasy men tyǵyzdyǵyna qatysty kúmánder týyndaǵan jaǵdaıda, sarapshylar iKomek-ke, ákimdikke nemese profıldi basqarmalarǵa júginýge keńes beredi.

Sheteldik sarapshylar atap ótkendeı, qalalardy damytý qala qurylysynyń tyǵyzdyǵy men turǵyn úıdiń jaılylyǵy arasyndaǵy tepe-teńdikti qamtamasyz etýi kerek. Jasyl keńistikterdi – saıabaqtardy, kógaldandyrylǵan aýlalardy, shatyrdaǵy baqtardy jáne tik kógaldandyrýdy qosý – tyǵyzdyqtyń joǵarylaýy jaǵdaıynda da orta sapasyn arttyrýǵa múmkindik beredi.

Bul rette ámbebap tásil joq: ártúrli aýmaqtar olardyń erekshelikterin, qurylys deńgeıin jáne ınfraqurylymyn eskere otyryp, ıkemdi jáne arnaıy sheshimderdi talap etedi.