InfoHub Logo

Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qory (ÁMSQ) sońǵy kezderi óziniń barlyq tarıhyndaǵy eń qıyn jáne uzaq repýtasıalyq daǵdarysty bastan keshýde. Qordaǵy jańa basshy Gúlmıra Sábdenbek bul júıedegi problemalardyń sebebin, ony sheshý joldaryn jáne aldaǵy ózgeristerdi ashyq baıandady.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

«Bul jerge kelýge arnaıy nıetim bolǵan joq»

Gúlmıra Sábdenbek qordyń basshylyǵyna kelýi kútpegen jaǵdaı bolǵanyn aıtady. Alaıda, ol buǵan deıin Prezıdent Ákimshiliginde jumys istep, áleýmettik salaǵa, sonyń ishinde densaýlyq saqtaýǵa jetekshilik etkendikten, ÁMSJ-nyń alǵashqy qadamdaryna qatysqanyn atap ótti. Óziniń dárigerlik bilimi de bul laýazymǵa taǵaıyndalýyna yqpal etken faktorlardyń biri boldy. Biraq, qordaǵy jaǵdaıdy eskere otyryp, bul qyzmetke kelýge arnaıy nıeti bolmaǵanyn da jasyrmady.

Qordyń Mınfınge ótýi jáne jańa basshylar

2026 jyldyń qańtarynda ÁMSQ Densaýlyq saqtaý mınıstrliginen Qarjy mınıstrliginiń basqarýyna ótti. Bul sheshim qordyń mısıasyn ózgertpeıdi, tek basqarý men qarjylandyrý júıesin jetildirýge baǵyttalǵan. Qarjy mınıstrligindegi qýatty aqparattyq júıeler men derekter bazalaryna qoljetimdilik qordyń 3,7 trıllıon teńgege jýyq qarajatty tıimdi basqarýyna múmkindik beredi.

Gúlmıra Sábdenbek qordyń toǵyzynshy basshysy. Onyń aldyndaǵy basshylardyń aýysýyna júıelik problemalar sebep bolǵanyn, bul tek jeke tulǵalarǵa baılanysty emes ekenin aıtty. Pandemıa, sıfrlandyrýdaǵy tehnıkalyq qıyndyqtar jáne halyqtyń ÁMSJ fılosofıasyn tolyq túsinbeýi sıaqty faktorlar júıeniń turaqsyzdyǵyna ákelgen.

«Árbir teńgeniń ornynda ekenin qadaǵalaımyz»

Jańa basshynyń basty mindeti – qordyń qarjylyq aǵyndaryn barynsha ashyq etý. Ol úshin jańa «Qalqan» platformasy engizilýde. Bul júıe medısınalyq uıymdardan qazynashylyqqa deıingi tólemderdi baqylaýǵa, jalǵan qyzmetter men «prıpıskılerdi» anyqtaýǵa múmkindik beredi. Ótken jyly 38 mıllıard teńge, al bıylǵy jyldyń alǵashqy aılarynda 8 mıllıard teńge kólemindegi qyzmetter daýlanǵan. Bolashaqta bul kórsetkishterdi arttyrý kózdelgen.

OSMS 2.0: Jańa júıe me, álde jańa ataý ma?

Gúlmıra Sábdenbek OSMS 2.0-ny jaı ǵana brend emes, qordyń qyzmet paradıgmasy men fılosofıasynyń ózgerýi dep sanaıdy. Júıe qarjy operatory rólinen densaýlyq saqtaýdy qarjylandyrýdy ıntellektýaldy basqarýǵa kóshedi. «Qalqan» platformasy bul proseste negizgi ról atqarady. Buryn mundaı júıelerdiń bolmaýyna stımýldardyń basqasha bolǵany, ıaǵnı kóbirek kólemge basymdyq berilgeni sebep boldy.

Jańa júıe arqyly ákimshilik júktemeni azaıtý, qaıtalanatyn fýnksıalardy qysqartý, prosesterdi avtomattandyrý jáne alaıaqtyqty (antıfrod) boldyrmaý arqyly shamamen 255 mıllıard teńge únemdeý josparlanýda. Bul kórsetkish – áleýetti ekonomıkalyq tıimdilik.

«Adamdardyń ashýy zańdy»

Aı saıyn jarna tólep, biraq ýaqytynda mamandarǵa kórine almaıtyn azamattardyń narazylyǵy túsinikti ekenin moıyndady. Bul máselelerdiń kóbi modeldiń ózinde emes, ákimshilendirýde ekenin atap ótti. Qordyń ókilettigi qarjyny jınaý jáne qyzmetterdi tóleý bolsa, medısınalyq kómekti uıymdastyrý, ınfraqurylym, jabdyqtarmen qamtamasyz etý – Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń quzyretinde. Degenmen, bul daýǵa syltaý emes.

Qordyń basty mindeti – ÁMSQ-nyń defoltyn boldyrmaý. Halyq sanynyń ósýi men qartaıýyna baılanysty 2030 jylǵa qaraı stasıonarlyq kómekke arnalǵan shyǵyndar úsh ese artýy múmkin. Sondyqtan qarajatty uqypty jınap, tıimdi bólý qajet.

«Bul – jeke kasa emes, áleýmettik kelisimshart»

ÁMSJ jarnalary tek jeke paıdalanýǵa emes, balalarǵa, ata-ájelerge de qyzmet kórsetetinin túsindirdi. Bul – azamat pen memleket arasyndaǵy áleýmettik kelisimshart. Eger adam densaýlyǵyna baılanysty qıyn jaǵdaıǵa tap bolsa, ol mınımaldy jarna tólep, quny birneshe ese joǵary kómek ala alady.

Jarna mólsherlemesi bastapqyda 5% eseptelgenimen, 2,5%-ǵa deıin qysqartylǵan. Qazirgi ýaqytta bul mólsherlemeni qaıtadan 5%-ǵa deıin jetkizý qarastyrylýda. Bul júıeniń qarjylyq turaqtylyǵyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan.

«Tekserýden keıin ǵana aqsha tólenedi»

Qor 1859 medısınalyq uıymmen jumys isteıdi. Negizinen memlekettik klınıkalar kóp pasıentti qabyldaıdy, biraq jeke klınıkalardyń da úlesi zor. Qor úshin menshik nysany mańyzdy emes, tek sharttyq mindettemelerdi sapaly oryndaý talap etiledi. Buzýshylyqtar anyqtalǵan jaǵdaıda, iri jetkizýshilermen de kelisimsharttar buzylýy múmkin.

«Qalqan» júıesi – bul alaıaqtyqty anyqtap, aldyn alatyn naqty qural. Eger klınıkalar burynǵydaı áreket etse, bul júıe tek qymbat oıynshyq bolyp qalýy múmkin. Degenmen, qor júıeniń tehnıkalyq jaǵyn, jumys isteýin jáne obektıvtiligin qamtamasyz etedi. Burynǵydaı emes, endi aqsha tóleý aldynda tekserý júrgiziledi. Júıe engizilgen derekterdi avtomatty túrde tekseredi, mysaly, jas pen jynysqa sáıkes kelmeıtin qyzmetterdi anyqtaıdy.

47 qylmystyq is

Medısınalyq uıymdar táýekeldik deńgeıine qaraı «jasyl», «sary» jáne «qyzyl» aımaqtarǵa bólinedi. Bul pasıentterdiń klınıka tańdaýyna áser etpeýi kerek, óıtkeni bul «qara tizim» emes, resýrstardy bólý jáne qarjylyq monıtorıń tetigi. 2026 jyldyń tórt aıynda 47 qylmystyq is qozǵalǵan, olar negizinen «prıpıskılermen» baılanysty.

Jańa júıede pasıent ózine kórsetilgen qyzmetterdiń qunyn kóre alady. Bul ashyqtyqty arttyryp, sybaılas jemqorlyqqa qarsy qural bolady. Jyl sońyna deıin bul múmkindikterdi qamtıtyn qosymsha ázirlenedi.

«Lafa aıaqtaldy»

Gúlmıra Sábdenbek qordyń basshylyǵyna kelgendegi negizgi mindeti – qordy basqarýdy qalpyna keltirý ekenin atap ótti. Ol dárigerlerdi jat fýnksıalardan bosatýdy, azamattarǵa medısınalyq kómek alý algorıtmin túsinikti etýdi jáne medısınalyq qyzmet kórsetýshiler úshin ashyq ári qatań erejeler ornatýdy usynady. Ol júıeni ózgertýge kelgenin, al burynǵydaı «tyǵylyp» áreket etýge tyrysatyndarǵa «lafanyń aıaqtalǵanyn» eskertti.