InfoHub Logo

Qazaqstan endi shıkizatty shetelge aǵyl-tegil shyǵara bermeı, ony el ishinde óńdep, qosymsha qun jasaýǵa basymdyq bermek. Úkimettiń jańa jospary boıynsha, mys, alúmını sıaqty baǵaly metaldardy tereńirek óńdeýge baǵyttalǵan aýqymdy jobalar qolǵa alynady. Bul el ekonomıkasyn ártaraptandyryp, jańa jumys oryndaryn ashýǵa jol ashady.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Metal óńdeýge basymdyq

Jaqynda depýtattardyń metalýrgıalyq shıkizatty tereńirek óńdeý máselesine qatysty saýalyna bergen jaýabynda úkimettiń bul baǵyttaǵy josparlary aıqyn kórindi. Endi elden shıkizatty az shyǵaryp, ony Qazaqstanda óńdeý kólemin arttyrýǵa basty nazar aýdarylady. Bul maqsatta memleket bızneske qarjylaı qoldaý, lızıń, ónerkásiptik granttar usynyp, jobalardy birlesip qarjylandyrýdy jolǵa qoıady.

2022 jyldan beri «Baıterek» holdıńi arqyly óńdeý ónerkásibine baǵyttalǵan 118 jobaǵa 539 mlrd teńge qoldaý kórsetildi. Eger aralas qarjylandyrýdy eseptesek, jalpy kólem shamamen 748,8 mlrd teńgege jetti. Al 2026 jylǵa arnalǵan búdjette bul maqsattarǵa qosymsha 329 mlrd teńge qarastyrylǵan.

Shıkizatpen qamtamasyz etý jáne eksportty retteý

Úkimet qazaqstandyq zaýyttardy shıkizatpen qamtamasyz etý máselesin de sheshýde. Ol úshin shıkizat óndirýshiler men óńdeýshiler arasynda kelisimder jasalyp, ishki naryqtyń qajettiligi eskerile otyryp, shıkizat eksportyna lısenzıalaý engiziledi.

Qazirgi tańda mys, alúmını, myrysh jáne qorǵasynǵa qatysty shamamen 30 kásiporynnyń ótinimi qaraldy. Olardyń qatarynda «QazQat Zaýyty» JSHS, «Alageum Cable Product» JSHS, «Qazaqstan alúmınıi» JSHS, «Alutech» JSHS jáne basqalary bar.

Óńdeýshi kásiporyndardyń metalǵa degen suranysy artyp keledi. Mysqa degen qajettilik 2024 jylǵy 13 myń tonnadan 2026 jyly 20,4 myń tonnaǵa deıin ósti. Alúmınıge degen suranys odan da aıqyn ósim kórsetti – 54,1 myń tonnadan 77,7 myń tonnaǵa deıin. Al myrysh boıynsha – 725 tonnadan 2700-3000 tonnaǵa deıin.

Jańa ónerkásiptik klasterler qurylady

Úkimettiń jaýabyndaǵy eń qyzyqty tusy – jańa ónerkásiptik klasterlerdi qurý jospary. Qarmet-ke uqsas model boıynsha, bılik «Mineral Product International» JSHS arqyly metalýrgıalyq klaster qurýdy kózdep otyr. Jobanyń alǵashqy qadamy retinde «Ekibastuz» ındýstrıaldy aımaǵynda feroqorytpa zaýyty iske qosylady.

Bul joba qazaqstandyq shıkizat pen óńirdegi arzan energıany paıdalana otyryp salynady. Bolashaqta bul jobany bolat ónimderin shyǵarýmen, ıaǵnı tek qana óndirý jáne bastapqy óńdeýmen shektemeı, odan ári damytý josparlanǵan.

Alúmını klasterin Qostanaı jáne Pavlodar oblystarynda «Kazakhstan Westerfield Mining», «Kazakhstan Jingyum Aluminium Industries Limited» jáne «Kazakhstan Jinjiang Co.» kompanıalarynyń qatysýymen damytý josparlanýda. Úkimet bul jobalardyń glınozem men bastapqy alúmını óndirisin arttyryp, jumys oryndaryn ashyp, eksportty keńeıtip, el ishinde óńdeýdi kóbirek qaldyrýǵa kómektesetinine senedi.