InfoHub Logo

Qazaqstanda «Aýmaqtyq qorǵanys týraly» zań qabyldanǵannan keıin jańa júıe qalyptasa bastady. Bul júıede jergilikti ákimder mańyzdy ról atqarady. Olar óz óńirlerinde aýmaqtyq qorǵanysty uıymdastyrýǵa, josparlaýǵa jáne qamtamasyz etýge jaýapty. Al Qorǵanys mınıstrligi men Bas shtab jalpy basqarý men úılestirýdi júzege asyrady. Alaıda, beıbit ýaqytta eriktilerdi aýmaqtyq qorǵanysqa qabyldaý toqtatylǵan.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Ákimder – qorǵanys basshylary

Qazaqstanda aýmaqtyq qorǵanys júıesi buryn da bolǵan, biraq endi ǵana naqty quqyqtyq negizge ıe boldy. Jańa zań «ózin-ózi qorǵaý qurylymdary» jáne «eriktiler» uǵymdaryn engizdi. Alaıda, bul qurylymdarǵa tek soǵys nemese tótenshe jaǵdaı kezinde ǵana qosylýǵa bolady.

Shyn máninde, Almatydaǵy tıisti basqarmanyń jumysy ádettegi qorǵanystan góri, tótenshe jaǵdaılarǵa daıyndyqqa baǵyttalǵan. Mysaly, bul basqarma mektepter men basqa da nysandardyń janyna evakýasıalyq konteınerlerdi satyp alyp, ornatýmen aınalysady. Onda TJ jaǵdaıyna arnalǵan shatyrlar, generatorlar, dalalyq asqanalar jáne basqa da qural-jabdyqtar saqtalady.

Sonymen qatar, basqarma óz nysandaryn jóndeý jáne abattandyrý jumystaryn júrgizedi. Sondaı-aq, halyqty jer silkinisteri, órtter jáne basqa da apattar kezindegi is-qımyldarǵa úıretý úshin sımýlásıalyq ortalyq qurýdy josparlap otyr. Olardyń jobalaryna eriktilerdi oqytý jáne qaýipsizdik boıynsha beınerolıkter túsirý de kiredi. Bul jumystardyń Tótenshe jaǵdaılar departamentiniń (TJD) fýnksıalarymen uqsastyǵy baıqalady, bul ókilettikterdi bólý máselesin týyndatady.

Tótenshe jaǵdaılarǵa arnalǵan konteınerler

Almatydaǵy aýmaqtyq qorǵanys basqarmasynyń eń qyzyqty jobalarynyń biri – qala aýmaǵynda evakýasıalyq pýnktter qurý. Ótken jyldyń qyrkúıek aıynda basqarma 250 mıllıon teńgege jýyq somaǵa shart jasasqan. Bul shart boıynsha 100 dana mobıldi qoıma satyp alynǵan. Árqaısysy 2,5 mıllıon teńgege baǵalanǵan bul konteınerler teńiz júk tasymalynda qoldanylatyn konteınerlerge uqsas. Olar 12 metrlik, aıazǵa tózimdi jáne tipti 10 baldyq jer silkinisine shydaı alady.

Bul konteınerler tótenshe jaǵdaılar kezinde qoldanylatyn shatyrlar men jabdyqtardy saqtaýǵa arnalǵan. Olar zardap shekkenderge kómek kórsetý pýnktterin tez iske qosýǵa múmkindik beredi. Bul konteınerler Almatydaǵy halyqty jınaý pýnktteriniń janyna ornatylǵan.

Ár konteınerde Almaty ákimdiginiń jáne Qutqarý qyzmetiniń logotıpi bar. Qazirgi ýaqytta Qutqarý qyzmeti aýmaqtyq qorǵanys basqarmasyna qaraıdy. Konteınerlerdiń ishinde shatyrlar, uıyqtaıtyn qaptar, dalalyq asqana jınaqtary, jınalmaly jıhazdar, generatorlar jáne t.b. bar ekeni aıtylady. Jylyna taǵy 50 osyndaı modýldik ǵımaratty satyp alý jáne ornatý josparlanýda.

Almatyda áleýmettik ınfraqurylym nysandary negizinde 384 evakýasıalyq pýnkt ashý kózdelgen. Olardyń mekenjaılary kópqabatty úılerdiń kireberisterindegi arnaıy tablıchkalarda kórsetilgen. Bul tablıchkalar memleket esebinen jasalǵan, olardyń árqaısysy 201 mıllıon teńgeden astam qarjyǵa satyp alynǵan 23 500 dana. Olarda jaqyn mańdaǵy evakýasıalyq pýnktterge barý baǵyttary kórsetilgen.

Qurylys jáne jańartý jumystary

Jaqynda qurylǵan basqarma óziniń jumysy úshin jańa ǵımarattardy jóndeýge, qaıta jabdyqtaýǵa jáne tipti jańa oryndardy jasaýǵa kóp qarajat jumsaıdy. Mysaly, Almaty qalasy, Bering kóshesi, 31 mekenjaıyndaǵy ǵımaratqa 690 mıllıon teńgege jýyq qarjy jumsalady. Bul qarajat ásemdeý jumystaryna, kógaldandyrýǵa, aýmaqty kútip ustaýǵa jáne qoqys shyǵarýǵa baǵyttalǵan.

Bul mekenjaıda buryn Qazaqstan Respýblıkasy İİM Almaty akademıasy ornalasqan. Qazirgi ýaqytta bul jerde áskerge shaqyrylýshylardy qabyldaý pýnkti bar. Basqarmanyń habarlaýynsha, munda ákimshilik ǵımarattardy «zamanaýı talaptarǵa saı keltirý» maqsatynda jóndeý jáne abattandyrý jumystary júrgizilgen.

Sımýlásıalyq ortalyq jáne tabıǵı apattar murajaıy

Sondaı-aq, halyqty oqytýǵa arnalǵan «sımýlásıalyq oqý-ádistemelik ortalyq» qurylysyna jobalaý-smetalyq qujattamany ázirleýge 72,3 mıllıon teńgege kelisimshart tabyldy. Ortalyqta tabıǵı apattar murajaıy, órt qaýipsizdigi, sý qaýipsizdigi, seısmıkalyq aımaq, sel jáne kóshkin aımaǵy, azamattyq qorǵanys jáne alǵashqy kómek kórsetý boıynsha bólimder bolady. Ortalyqta VR-trenajerler, qosymsha shyndyq elementteri, túrli sımýlátorlar qoldanylady.

Bul ortalyq halyqqa oıyn túrinde ómir súrý daǵdylaryn úıretýge arnalǵan. Ol eresekterge de, mektep oqýshylaryna da, kásibı qutqarýshylarǵa da qoljetimdi bolady.

Beınerolıkter jáne eriktiler kýrstary

Halyqpen jumys isteý aıasynda 35 mıllıon teńgege tótenshe jaǵdaılar kezindegi minez-qulyq daǵdylary boıynsha almatylyqtardy oqytýǵa jumsalǵan. Bul baǵdarlamaǵa 1010 uıym qamtylǵan. Sondaı-aq, 38,9 mıllıon teńgege TJ boıynsha jeti oqytý beınerolıgin jasaýǵa jumsaldy. Beınerolıkterde jer silkinisi, alǵashqy kómek kórsetý, órt qaýipsizdigi sıaqty taqyryptar qamtylǵan.