InfoHub Logo

Sahnada 40 jyldan astam ýaqyt boıy óner kórsetip kele jatqan belgili kompozıtor Ulyqpan Joldasovtyń 500-ge jýyq avtorlyq áni bar. Onyń 300-i estradalyq týyndylar bolsa, qalǵany orkestrlik shyǵarmalar, saýndtrekter men áli jaryq kórmegen mýzykalar. Qazaq radıosynyń altyn qoryna engen 100-ge jýyq ániniń avtory, tipti radıonyń ánuranynyń da mýzykasyn jazǵan kompozıtordyń týyndylaryn tek qazaqstandyqtar ǵana emes, sheteldik juldyzdar da oryndaıdy. Jaqynda 60 jasqa tolǵan óner ıesimen suhbattasyp, shyǵarmashylyq joly men ónerdegi tolǵanystaryn bildik.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Ónerdiń máni men dáýir úni

1983 jyly sahnaǵa alǵash qadam basqan kompozıtor úshin bul – tutas bir ómir. Keńes dáýirinen búgingi kúnge deıingi aralyqtaǵy ár kezeńniń óz úni men bolmysyn kórgen Ulyqpan Joldasov ónerdiń eshqashan mánin joǵaltpaıtynyn aıtady. Ásirese, qıyn kezeńderde týǵan ánderdiń halyqtyń kóńil kúıi men zamannyń tynysyn anyq kórsetetinin erekshe atap ótti.

Ýaqyt óte kele ánniń stıli de ózgerip otyrdy. Táýelsizdikke deıin dısko baǵyty basym bolsa, keıin rok, pop, latyn-amerıkalyq yrǵaqtar, qazaqy váls, bossa-nova sıaqty túrli baǵyttar paıda boldy. Kompozıtordyń aıtýynsha, stıl tańdaýda qazaqtyń bolmysyna jaqyn, ulttyq naqyshqa saı keletinderin tańdaý mańyzdy. Qazirgi tańda reggı stıli de qazaq estradasynda kórinis taýyp keledi.

Sońǵy ýaqytta kompozıtor sheteldik estradamen de jumys istep, ózin jańa qyrynan tanytýda. Ánderin AQSH, Reseı, Ózbekstan, Armenıa, Portýgalıa syndy elderdiń juldyzdary oryndap júr.

Ózindik qoltańba

Ár ánniń ózindik stıli men oıy bolatynyn aıtqan kompozıtor, ómir týraly tolǵanystan týǵan shyǵarmalaryn ózine jaqyn sanaıdy. «MýzArt», «Zaman», «Melomen» toptarynyń oryndaýyndaǵy «Qaıran kóńil», «Mahabbat gúli solmaıdy» sıaqty ánder onyń ishki álemimen úndesse, «Kúzgi váls» áni mazmuny men áýezdik qurylymy jaǵynan erekshe jylylyq syılaıdy. Bul ándi sheteldik oryndaýshylar da sátti shyǵaryp júr.

Ulyqpan Joldasov ánniń sózin jazbaı, tek áýenin týdyratynyn aıtady. Keıde án men sózdiń úılesimi tabylmaı, shyǵarma tolyq ashylmaı qalatyn kezder bolatynyn, al basqa tilde oryndalǵanda kerisinshe, áýen jańa qyrynan kórinip, sátti shyǵýy múmkin ekenin jetkizdi. Kompozıtor shákirt tárbıeleýdi de mańyzdy baǵyt sanaıdy. Solardyń biri – talantty kompozıtor Qýat Ábilov.

Halyqaralyq deńgeıdegi shyǵarmashylyq

Kompozıtordyń shyǵarmashylyǵy qazirgi tańda tek otandyq deńgeımen shektelmeı, halyqaralyq arenaǵa shyqty. Nú-Iorktegi Sony Production syndy iri prodakshnmen baılanys ornatyp, sheteldik naryqqa án jazyp júr. Bul ortada Madonna, Maıkl Djekson syndy álemdik juldyzdardyń óner joly bastalǵan.

Sonymen qatar, ózbek ánshisi Shohrýhkan onnan asa ánin oryndap júr. Bul ánder qazaq tilinen ózbek tiline aýdarylyp, jańa tynys alǵan. Túrkıanyń tanymal ánshisi Mustafa Sandal, Ózbekstannyń áıgili ánshisi Iýldýz Ýsmanova, armán ánshisi Sılva Akopán, ıtalıalyq ánshi Salvatore Ferragamo da kompozıtordyń ánderin repertýaryna qosqan.

10 jyl buryn Stokgolmde álemge tanymal mýzykalyq prodúser Nıkolos Oloýsonmen birge jumys istep, kásibı tájirıbe jınaqtaǵan.

Ónerdiń «saýda alańyna» aınalýynan sekemdenemin

40 jyldan astam sahnada júrgen Ulyqpan Joldasov ónerdiń «saýda alańyna» aınalyp ketýinen sekemdenetinin jasyrmady. Ánniń hıt bolýy kóbine oryndaýshyǵa baılanysty bolǵanymen, týyndyny tek satý úshin jazý durys emes dep sanaıdy. Kompozıtor men aqyn shyǵarmany eń aldymen júrekpen jazýy kerek. Óner – taýar emes. Áleýmettik jelilerdegi «arnaıy án jazyp beremin» degen jarnamalar ónerdiń arzandap ketkenin ańǵartady.

Kompozıtordyń qoltańbasynyń qalyptasýyna Mańǵystaýdyń kıeli topyraǵy men aǵasy Murat Óskenbaevtyń jyr-dastandary áser etken. 6 jasynan dombyra, 9 jasynan gıtara úırengen ol, dombyrany boıyna sińgen, aýyldan shyqqan óner adamy ekenin aıtty.

Ánniń ǵumyry – halyqtyń júreginde

Qandaı ánniń uzaq jasaıtynyn eshkim dóp basyp aıta almaıtynyn jetkizgen kompozıtor, ánniń taǵdyryn tyńdarman sheshetinin atap ótti. Halyqtyń júregine jetken án ǵana ýaqyt synynan ótedi. 1992 jyly oryndaǵan «Altynaı» ániniń áli kúnge deıin eń kóp suralatyn týyndy ekenin aıtyp, ony óziniń «tólqujaty» dep atady. Áset Beıseýov, Keńes Dúısekeev, Shámshi Qaldaıaqov syndy uly kompozıtorlardyń shyǵarmalaryndaı uzaq ómir súretin týyndylar jazýdy armandaıdy.

Ulyqpan Joldasov ózin gıtarasyz elestete almaıtynyn, gıtaramen sahnada erkin sezinetinin aıtty.