InfoHub Logo

امەريكالىقتاردىڭ "ارتەميدا-2" ميسسياسى ارقىلى ايعا قايتا ۇشۋىنىڭ سىرى اشىلدى. بۇل تەك عىلىمي جاڭالىق ەمەس، ستراتەگيالىق ماقساتتار مەن رەسۋرستاردى يگەرۋ جوسپارىمەن بايلانىستى بولىپ شىقتى.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

ايعا 54 جىلدان كەيىن ادام ۇشارى جۇرتشىلىقتى تاعى دا تاڭعالدىردى. "ارتەميدا-2" ميسسياسىنىڭ استروناۆتتارى جەردەن ەڭ الىس قاشىقتىققا ۇشىپ، ايدىڭ ارعى بەتىن اينالىپ ءوتتى. بۇل – ادامزاتتىڭ عارىشتى يگەرۋ تاريحىنداعى ماڭىزدى قادام.

جاڭا رەكوردتار مەن عىلىمي زەرتتەۋلەر

"ارتەميدا-2" ەكيپاجى، قۇرامىندا ريد ۋايزمان، ۆيكتور گلوۆەر، كريستينا كوح جانە كانادالىق دجەرەمي حانسەن بار، 1970 جىلى "اپوللون-13" ورناتقان رەكوردتى جاڭارتتى. ولار جەردەن 406 771 شاقىرىم قاشىقتىققا جەتىپ، بۇرىن-سوڭدى بولماعان جاڭا رەكورد ورناتتى. بۇل بۇرىنعى رەكوردتان شامامەن 6،5 مىڭ شاقىرىمعا ارتىق.

ايدىڭ ارعى بەتىنە جاقىن ۇشۋ كەزىندە استروناۆتار 6 550 شاقىرىم قاشىقتىققا دەيىن جاقىنداپ، ونىڭ بەتىن مۇقيات زەرتتەدى. ولار ءاربىر ساي مەن تاستى ەگجەي-تەگجەيلى سۋرەتكە ءتۇسىرىپ، كورگەندەرىن اۋديوعا جازىپ وتىردى. سونداي-اق، ەسكيزدەر مەن سۋرەتتەر سالدى. بۇل دەرەكتەر ايدىڭ گەولوگياسىن جانە تاريحىن تەرەڭىرەك تۇسىنۋگە كومەكتەسەدى.

ايدى زەرتتەۋدىڭ ستراتەگيالىق ماڭىزى

امەريكا باستاعان باتىس الەمى ايدىڭ رەسۋرستارىن يگەرۋگە باسا نازار اۋدارۋدا. اي ءقازىر ەشكىمنىڭ مەنشىگىندە بولماعاندىقتان، ونى ءبىرىنشى بولىپ يگەرە باستاعان ەل سول رەسۋرستارعا يەلىك ەتۋى مۇمكىن. بۇل "ءبىرىنشى كەلدى – ءبىرىنشى الدى" قاعيداتىنا نەگىزدەلگەن.

سونىمەن قاتار، بۇل ميسسيا كەلەسى بۋىن عارىش كەمەلەرىن جاساۋعا قاجەتتى تەحنولوگيالاردى سىناۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ايدىڭ پوليارلىق ايماقتارىنداعى مۇز قورلارى بولاشاق بازالار قۇرۋ ءۇشىن سۋ، وتتەگى جانە جانارماي كوزى رەتىندە قاراستىرىلۋدا.

گەليي-3 جانە استرونوميالىق مۇمكىندىكتەر

اقش-تىڭ ايعا اسىعۋىنىڭ تاعى ءبىر سەبەبى – گەليي-3 رەسۋرسىن يگەرۋ. جەر بەتىندە وتە سيرەك كەزدەسەتىن بۇل يزوتوپتىڭ باعاسى شامامەن 20 ميلليون دوللار تۇرادى. گەليي-3 بولاشاقتا تەرمويادرولىق ەلەكتر ستانسيالارى ءۇشىن وتىن رەتىندە قولدانىلۋى مۇمكىن. ول سونداي-اق كۆانتتىق كومپيۋتەرلەردى سالقىنداتۋ جۇيەلەرىندە قولدانىلادى.

ايدىڭ ارعى بەتىندەگى كراتەرلەرگە راديوتەلەسكوپ ورناتۋ ارقىلى عالىمدار عالامدى جاقسىراق زەرتتەي الادى. جەردەگى راديوشۋىل مەن يونوسفەرانىڭ كەدەرگىلەرىنەن قۇتىلىپ، عالامنىڭ ەرتە كەزەڭدەرى تۋرالى قۇندى اقپارات الۋعا بولادى.

قازىرگى تاڭدا "اي بايگەسىندە" اقش پەن جۇڭگو نەگىزگى ويىنشىلار بولىپ وتىر. ەكى ەل دە ايدىڭ وڭتۇستىك ءپوليۋسىن يگەرۋگە نيەتتى. بۇل جارىس الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسا بەرەتىنى ءسوزسىز.