Photo: Ayazhan (https://www.pexels.com/@ayazhan-3173683) / Pexels
7 تريلليون تەڭگە قاي بانك ارقىلى اينالدى؟ ءمادينا ءابىلقاسىموۆا تەرگەۋدىڭ الدىن الا قورىتىندىسىن جاريالادى
قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى (ق ر اررفر) ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردەگى قارجىلىق بۇزۋشىلىقتار تۋرالى مالىمەتتەردى قۇپيا ۇستاۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.
ۇلكەن قۇپيا
ماجىلىستە وتكەن بريفينگتە ق ر اررفر باسشىسى ءمادينا ءابىلقاسىموۆاعا سانكسيالىق شەكتەۋلەردى اينالىپ ءوتىپ، 7 تريلليون تەڭگە اۋدارىلعان بانك انىقتالعانى تۋرالى تەرگەۋدىڭ قانداي كەزەڭدە ەكەنى تۋرالى سۇراق قويىلدى.
«ءبىز قازاقستاننىڭ بارلىق ءىرى ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەرىنە قاتىستى تەكسەرۋ جۇرگىزدىك. كەيبىر تەكسەرۋلەر اياقتالدى، ال باسقالارى ءالى جالعاسىپ جاتىر»، - دەدى ءمادينا ءابىلقاسىموۆا.
ونىڭ ايتۋىنشا، تەكسەرۋ ناتيجەلەرى بەلگىلى ءبىر زاڭبۇزۋشىلىقتاردىڭ بار ەكەنىن راستادى، ءبىراق كىمنىڭ قازاقستان زاڭناماسىن جانە حالىقارالىق سانكسيالاردى بۇزعانى قوعامعا ايتىلمايدى.
«تەكسەرۋ ناتيجەلەرى بەلگىلى ءبىر زاڭبۇزۋشىلىقتاردىڭ بار ەكەنىن راستايدى، الايدا رەتتەۋشى تالاپتارعا سايكەس، تەكسەرۋ ناتيجەلەرى تۋرالى اقپارات پەن بانكتەردىڭ اتاۋلارى جاريالاۋعا جاتپايدى. ناتيجەلەر نەگىزىندە انىقتالعان زاڭبۇزۋشىلىقتاردى جويۋ جونىندەگى قاداعالاۋ جوسپارى جاسالادى، ولار ءۇشىن اكىمشىلىك ايىپپۇلدار سالىنۋى مۇمكىن»، - دەپ ءتۇسىندىردى ءابىلقاسىموۆا.
بارلىعى ءسال «بۇزىقتىق» جاساي ما؟
بۇزۋشىلىقتاردى انىقتاۋ تۋرالى ناقتىلاعان سۇراققا ق ر اررفر باسشىسى تەكسەرىلگەن قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ بارلىعىندا قانداي دا ءبىر زاڭبۇزۋشىلىقتار انىقتالعانىن مويىندادى.
«ينسپەكسيالىق تەكسەرۋلەر جۇرگىزۋ كەزىندە ءبىز ءاردايىم زاڭبۇزۋشىلىقتاردى انىقتايمىز. ولاردىڭ دەڭگەيى نەمەسە سانى بانكتەر اراسىندا وزگەرۋى مۇمكىن، ءبىراق وكىنىشكە وراي، قوسىمشا اقپارات بەرە المايمىز»، - دەپ قورىتىندىلادى ول.
بۇعان قوسا، بۇزۋشىلىقتاردى جويۋ بويىنشا ارنايى قاداعالاۋ جوسپارلارى ازىرلەنىپ، جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە.
كونتەكست
ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك، 28 قاڭتاردا قاسىم-جومارت توقايەۆ 2025 جىلى قازاقستاننىڭ ءبىر بانكى كورشى مەملەكەتتەن الىنعان 7 تريلليون تەڭگەدەن استام (شامامەن 14 ميلليارد دوللار) قاراجاتتى شەتەلگە اۋدارعانىن مالىمدەگەن بولاتىن. پرەزيدەنت مۇنى «اشۋ تۋدىراتىن فاكت» دەپ اتاپ، رەتتەۋشى ورگاندارعا زاڭسىز قارجى وپەراسيالارىن باقىلاۋدى كۇشەيتۋدى تاپسىردى. الايدا، سول كۇنى اقوردا بۇل حابارلامانى ءوزىنىڭ جەلىدەگى پاراقشالارىنان ءوشىرىپ تاستادى، بۇل تەك الىپساتارلىقتى كۇشەيتتى.
كەيىنىرەك جاعدايدى ۇلتتىق بانكتىڭ ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى بەرىك شولپانقۇلوۆ ءتۇسىندىردى. ونىڭ ايتۋىنشا، تەكسەرۋدىڭ الدىن الا قورىتىندىلارى بۇزۋشىلاردى انىقتاماعان. ودان كەيىن كوپ ۇزاماي ول «ءوز ەركىمەن» قىزمەتىنەن كەتتى.
ۇلتتىق بانك باسشىسى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ تە جاعدايعا قاتىستى ساق كوممەنتاريي بەرىپ، مەملەكەت باسشىسى مەڭزەگەن ناقتى بانكتىڭ كىم ەكەنىن راستامادى.
-
New regulations are coming to Kazakhstan to curb consumer borrowing، linking debt to income and tightening verification processes.
-
Kazakhstan's financial watchdog has confirmed irregularities in major banks but will not disclose names or specific details of a probe into a $15 billion transaction.
