سوڭعى جاڭارتۋ

(وزگەرتىلگەن ۋاقىتى 58 مينۋت بۇرىن)
85 جاستاعى قاراعاندى تۇرعىنى ارنايى ءبىلىمى بولماسا دا، كۇردەلى ماتەماتيكالىق ەسەپتەردى شەشەدى

قاراعاندى وبلىسىنىڭ 85 جاستاعى تۇرعىنى ەرمەكباي جولدىبەكوۆ ارنايى ءبىلىمى جوق بولسا دا، كۇردەلى ماتەماتيكالىق ەسەپتەردى وڭاي شەشەتىن قابىلەتىمەن تانىمال. ول جاس كەزىندە ناتۋرال سانداردى قوسۋدىڭ وزىندىك ءادىسىن جاساپ، جەكە فورمۋلالار شىعارعان. بۇل ەڭبەكتەرى عىلىمي باسىلىمداردا جاريالانعان.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

تالانتتى قاريانىڭ تاريحى

ەرمەكباي جولدىبەكوۆ ماتەماتيكاعا قابىلەتىن بالا كەزىنەن-اق تانىتقان. اۋىل شارۋاشىلىعى ينستيتۋتىندا وقىپ جۇرگەندە، ول ەڭ كۇردەلى ەسەپتەردى دە وڭاي شەشىپ، عالىمداردىڭ قۇرمەتىنە بولەنگەن. ءۇشىنشى كۋرستان كەيىن وقۋىن تاستاعانىمەن، ماتەماتيكامەن ءوز بەتىنشە اينالىسۋىن توقتاتپاعان. ءتىپتى اۋىل شارۋاشىلىعىندا جۇمىس ىستەپ جۇرگەندە دە، تابيعات قۇبىلىستارىن زەرتتەپ، ماتەماتيكالىق ەسەپتەردى شەشۋدىڭ جاڭا ادىستەرىن ىزدەگەن.

«ۋنيۆەرسيتەتتە عالىمعا ەكى جوبامدى كورسەتىپ، ءوزىم جاساعانىمدى دالەلدەدىم. بۇل مەن ءۇشىن العاشقى ناعىز جەتىستىك بولدى. ءبىراق ۇسىنىلعان جۇمىس ورىندارىنان باس تارتىپ، اۋىلعا ورالدىم. كىتاپ وقۋعا جانە ءبىلىمىمدى جەتىلدىرۋگە ۋاقىت تابۋ ءۇشىن، سانالى تۇردە قويشى بولدىم – مال باعىپ، ماتەماتيكالىق ەسەپتەردى شەشۋمەن اينالىسۋدى جالعاستىردىم»، - دەيدى زەينەتكەر.

عىلىمي ەڭبەكتەرى مەن جەتىستىكتەرى

سۇيىكتى ىسىمەن اينالىسقان ماتەماتيك-اۋەسقوي ناتۋرال سانداردى قوسۋدىڭ بىرەگەي ءادىسىن جاساپ، بۇرىشتى ءۇش بولىككە ءبولۋ تۋرالى عىلىمي ماقالا دايىنداعان. ول حالىقارالىق ماتەماتيكتەر قاۋىمداستىعىنىڭ فورۋمىندا ءوز زەرتتەۋلەرىن ۇسىنىپ، رەسەيلىك «كۆانت» جۋرنالىندا ناتيجەلەرىن جاريالاعان.

«ول مەكتەپ قابىرعاسىنان-اق كوزگە تۇسكەن. بەسىنشى سىنىپتا ەمتيحان كەزىندە جەتىنشى سىنىپ دەڭگەيىندەگى ەسەپتەردى سەنىمدى شەشكەن. ءتىپتى مۇعالىمدەرى دە كومەك سۇراپ جاتاتىن – ول ەسەپتەردى شەشۋدىڭ بەيستاندارتتى جولدارىن تاباتىن. ءوز ويىن قورقىنىشسىز قورعاپ، وزگەشە جولمەن جۇرۋدەن تايىنبايتىن»، - دەيدى ولكەتانۋشى تۇڭعىشباي مۇقان.

ەرمەكباي جولدىبەكوۆ ءوز بەتىنشە ماتەماتيكالىق جۇمباقتار قۇراستىرىپ، ولاردى گازەتتەردە جاريالاعان. سونداي-اق، قازاق ەرتەگىلەرى جەلىسىمەن ەسەپتەر ويلاپ تاپقان. ودان بولەك، اقساقال عارىش پەن جەردىڭ قۇرىلىمىنا دا قىزىعۋشىلىق تانىتادى. ول ءوزى ءۇشىن كورنەكى قۇرالداردى دا جاسايدى. ونىڭ جاساعان كونسترۋكسيالارىنىڭ ءبىرى جەردىڭ تارتىلىس كۇشىن كورسەتەدى.

«وسى ماكەت ارقىلى مەن جەردىڭ تارتىلىس كۇشىن دالەلدەدىم. كونسترۋكسيانىڭ ءار ميلليمەترىن ءوزىم ەسەپتەدىم. كەيىن بۇل جۇمىسىمدى قاراعاندى ۋنيۆەرسيتەتىندە كورسەتىپ، جوعارى باعا الدىم»، - دەيدى ەرمەكباي جولدىبەكوۆ.

زەينەتكەر ءجيى مەكتەپ وقۋشىلارىمەن كەزدەسىپ، ولاردىڭ «عىلىم پاتشايىمىنا» دەگەن قىزىعۋشىلىعىن وياتۋعا تىرىسادى. ول ماتەماتيكاسىز اينالامىزداعى الەمدى ءتۇسىنۋ جانە ويلاۋ قابىلەتىن دامىتۋ قيىن ەكەنىن ايتادى.

جاڭالىقتار

جارناما