Tengrinews.kz/ايسۋلتان كۋلشمانوۆ
انتالياداعى ديپلوماتيا: بەلگىسىزدىك پەن جاھاندىق ماسەلەلەر
ءساۋىر ايىنداعى انتاليا اۋاسى ىلعالدىلىقتى ەسكە سالسا، ديپلوماتيالىق فورۋمنىڭ ءوزى ۋد، Dior Sauvage جانە ازداپ تەمەكى يىسىنە تولى بولدى. ال الەم، ءسىرا، بەلگىسىزدىك ءيىسىن شىعاراتىن سياقتى. وڭىردەگى جاعدايدى ءبىر عانا تۆيت وزگەرتە الاتىن بولعاندىقتان، ەشتەڭەنى بولجاۋ وتە قيىنعا سوعادى.
بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.
بەلگىسىزدىك جانە جاھاندىق «اۋرۋلار»
انتاليا فورۋمى – الەمدىك ساياساتكەرلەر وزدەرىنىڭ گەوساياسي «اۋرۋلارىمەن» كەلگەن الاڭ. ءبىر زالدان سيريا پرەزيدەنتىن كورسەڭ، ەكىنشىسىندە گازاعا قاتىستى سەگىزجاقتى كەزدەسۋ ءوتىپ جاتادى. جاقىن ماڭدا تۇركيا، پاكىستان، ساۋد اراۆياسى جانە مىسىر اراسىنداعى ءتورتجاقتى كەلىسسوزدەر ءجۇرىپ جاتىر. كوريدورلاردا يران، ليۆان، يزرايل جانە اقش تۋرالى اڭگىمەلەر ەستىلەدى.
ارينە، مۇنداي كەزدەسۋ ءۇشىن كۋرورتتى تاڭداۋى تەگىن ەمەس. مۇندا ادامدار جايباراقاتتانادى. ال جايباراقات ديپلوماتتاردىڭ كەلىسىمگە كەلۋى وڭايىراق سياقتى.
«ءبارى بۇزىلعان»
ديپلوماتيالىق فورۋمدا توقايەۆ الدىمەن تۇركيا پرەزيدەنتى ەردوعانعا كومپليمەنت ايتىپ، فورۋم يەسىن قۇرمەتتەدى. مامىر ايىندا تۇركيا پرەزيدەنتى استاناعا مەملەكەتتىك ساپارمەن كەلەدى دەپ كۇتىلۋدە. ودان كەيىن قازاقستان پرەزيدەنتى باستى ماسەلەگە كوشتى.
«ديپلوماتتار مەن ساياساتكەرلەر بۇكىل ادامزاتتىڭ تاعدىرشەشتى جولدىڭ تورابىندا تۇرعانى تۋرالى ايتۋعا داعدىلانعان. بۇرىنعى بۇۇ باس حاتشىسى كوفي انناننىڭ: «ءيا، ءبىز ءالى دە تاعدىرشەشتى جولدىڭ تورابىندامىز» دەپ ءجيى ايتقانىن ەسىمدەمىن. حالىقارالىق شيەلەنىستى ازايتۋ تۋرالى ءسوز بولعاندا، بۇل ەشقاشان وزگەرمەيدى».
بۇدان كەيىن، مۇمكىن، ەڭ ماڭىزدى وي ايتىلدى: بۇۇ-نى رەفورمالاۋ كەرەك، مۇنى ءبارى بىلەدى، ءبىراق بۇل جاقىن ارادا بولاتىنىنا ەشكىم سەنبەيدى. رەفورمانى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنەن باستاۋ كەرەك. زالداعىلار مۇنى جازىپ، جاتتاپ الدى.
ءبارى يران مەن ورمۋز بۇعازىن تالقىلاپ جاتىر، ءبىراق ماسەلەنىڭ ءمانى بۇل ەمەس ەكەنىن توقايەۆ ەسكە سالدى. كونفليكتكە دەيىن تەڭىز جولى اشىق بولعان.
«ال ماسەلەنىڭ وزەگى – يادرولىق تەحنولوگيالار مەن يادرولىق قارۋدىڭ تارالۋىندا. يران توڭىرەگىندەگى جانجال تۋرالى ءسوز بولعاندا، بۇل ماسەلە كەلىسسوزدەردىڭ ورتالىق تاقىرىبى بولۋى ءتيىس. ءبىراق ءقازىر ءبىز جاھاندىق ساۋدا ماسەلەلەرىن تالقىلاۋعا كوشتىك. بارلىعىنا قاراماستان، جاھاندىق ساۋدا ءوسىپ كەلەدى. وتكەن جىلى ءوسىم 2،5 پايىزدى قۇرادى. دەمەك، الەمدە ساۋدامەن ءبارى جامان ەمەس».
توقايەۆ سوزدەرىن ويلانىپ، زالداعىلاردى باقىلاي وتىرىپ ايتتى. زالدا ديپلوماتتار، دەلەگاتتار بولدى. ولاردىڭ ديپلوماتيالىق اعىلشىن تىلىندە ەش قيىندىعى بولمادى. ال مەندە بولدى.
سونداي-اق، قارا كوزىلدىرىك كيگەن، تۇرىك كينواكتەرىنە ۇقساس ءبىر ادام بولدى. ءبىراق ول دا مۇقيات تىڭدادى.
توقايەۆ ءسوزىن جالعاستىرا وتىرىپ، ورتا دەرجاۆالاردىڭ بۇگىندە كەيبىر جاعدايلاردا تۇراقتى مۇشەلەرگە قاراعاندا كوبىرەك جاۋاپكەرشىلىك تانىتاتىنىن، ولار نەگىزگى ماسەلەلەردى شەشۋگە كەدەرگى كەلتىرەتىنىن ايتتى.
«ارينە، ءبىز الەمدەگى ەڭ ۇزدىكپىز دەپ ماقتانبايمىن. ءبىراق ءبىز جاھاندىق پروسەستەرگە قاتىستى جوعارى دەڭگەيدەگى جاۋاپكەرشىلىكتى كورسەتەمىز – ءىس جۇزىندە دە، ديپلوماتيادا دا».
چاۆۋشوگلۋ بۇعان قاتىستى توقايەۆتىڭ بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ بۇرىنعى ورىنباسارى ەكەنىن جانە بۇل جۇيەنى ىشىنەن جاقسى بىلەتىنىن زالعا ەسكە سالدى.
پانەلدىڭ باسقا قاتىسۋشىلارى وزدەرىنىڭ ويلارىن ايتتى. سولتۇستىك ماكەدونيا پرەزيدەنتى سيليانوۆسكا-داۆكوۆا ەۋروپا وداعىنان تىس بالقان ەلدەرى جانە بۇۇ باسشىسى قىزمەتىندەگى ايەل تۋرالى ايتتى.
گرۋزيا پرەمەر-مينيسترى كوباحيدزە گرۋزيانىڭ ەو-عا كىرگىسى كەلەتىنىن، ءبىراق ونىڭ ءوز پروبلەمالارى بار ەكەنىن ايتتى. ال وڭتۇستىك كاۆكاز جاھاندىق بەلگىسىزدىككە كوبىرەك تارتىلۋدا.
توقايەۆ پارادوكسقا نازار اۋداردى: بۇگىنگى كۇنى بارلىق نەگىزگى كەلىسسوزدەر بۇۇ-دان تىس ءجۇرىپ جاتىر. ونىڭ قابىرعالارىندا ەمەس، جەكە كونفەرەنس-زالداردا. بارلىعى كەلەسى باس حاتشى كىم بولاتىنىن تالقىلاپ جاتىر، ءبىراق توقايەۆتىڭ ويىنشا، بۇل ونشا ماڭىزدى ەمەس. ماڭىزدىسى – جۇيەنىڭ ءوزى امان قالا ما، جوق پا.
«بۇل ستراننو جانە ءتىپتى كۇلكىلى كورىنۋى مۇمكىن، ءبىراق ءدال قاۋىپسىزدىك كەڭەسى ماڭىزدى حالىقارالىق ماسەلەلەردى شەشۋگە كەدەرگى كەلتىرەدى».
ول ترامپتى ەسكە الدى: قىركۇيەكتە باس اسسامبلەيادا ول بۇۇ شتاب-پاتەرىندەگى تەلەسۋفلەر مەن ەسكالاتوردىڭ بۇزىلعانىن سىنادى – ءبارى بۇزىلعان دەيدى. «مەن ونىمەن تولىق كەلىسەمىن»، - دەدى توقايەۆ. ءبىراق ول بىلاي دەپ قوستى: ەڭ اۋىر بۇزىلۋ – بەيبىتشىلىكتى ساقتاۋ پروسەسى.
توقايەۆ سونداي-اق مىسال كەلتىردى: بۇۇ جارعىسىندا ءالى كۇنگە دەيىن «دۇشپان مەملەكەتتەر» تۋرالى ايتىلادى. سەكسەن جىل بۇرىن بۇل تۇسىنىكتى بولعان. بۇگىندە بۇل ەلدەر ۇيىمنىڭ ەڭ ءىرى دونورلارى بولىپ تابىلادى. جارعى وزگەرمەگەن، ءبىراق الەم وزگەردى.
اڭگىمەلەر مەن باسقا دا مالىمەتتەر
فورۋمداعى كۇزەتشىلەردى ءۇش بەلگىسى بويىنشا تانۋعا بولادى: بويىنىڭ ۇزىندىعى، قىزىل گالستۋكتەر جانە قالىڭ مۇرت. ولاردا بەلگىسىزدىك بولماعان: نەگىزگى زالعا تۇستەن كەيىن ەكىگە دەيىن ەشكىمدى كىرگىزبەدى.
باسقا كۇزەتشىلەرگە باعى جاعىپتى. ولار كەنەتتەن سوققان جەلدەن قۇلاعان قورشاۋلاردى اسىعىس ورناتىپ جاتتى.
فورۋم اشىلار الدىندا ءۇزىلىس بولدى. عيمارات تەمەكى يىسىنە تولىداي بولدى. ديپلوماتيالىق تەمەكى شەگۋ – بۇل ازىلدەر مەن يران تۋرالى اڭگىمەلەر.
بارلىعى ورنىندا
ال عيماراتتا كۇزەتشىلەر كوبەيگەندە، ءبارى ءتۇسىندى: ەردوعان جاقىن ارادا كەلەدى.
سيريا پرەزيدەنتى احمەد اش-شاراا مەن كاتار ءامىرى تاميم بەن حاماد ال تاني زالداعى ورىندارىنا بارادى.
كامەرالار الدىنداعى قول الىسۋ. ال ءبىر ايدان كەيىن استانادا كەزدەسۋ بولادى.
ءبىراز ۋاقىتتان كەيىن بارلىق قوناقتار ءوز ورىندارىن الدى. توقايەۆ ورتادا. وڭ جاعىندا – كاتار ءامىرى.
جاقىن ماڭدا تۇركيا پرەزيدەنتىنىڭ ارنايى كۇزەتشىلەرى – C.A.T. جاۋىنگەرلەرى ءجۇردى.
كوريدورمەن باسقا مىسىق ءوتىپ بارا جاتتى. اۆتوماتى جوق، ءبىراق بۇرىنعىداي سالقىنقاندى كوزقاراسپەن.
فورۋم جالعاسۋدا. بەلگىسىزدىك كەتكەن جوق. ءبىراق ورتالىق ازيانى مۇندا ەستىدى.