Tengrinews.kz/ايسۋلتان كۋلشمانوۆ
اقورداداعى مەرەكە: اكە مەن بالا، مارش پەن تانگو
اقوردانىڭ سالتاناتتى زالىنا كىرگەندە كوزدى ءبىرىنشى بولىپ شالاتىن نارسە – ەدەن. ول سونشالىقتى جىلتىراتىلعان، ادامداردى ىسپەتتەس ەتىپ كورسەتەدى. كوك فورماداعى ەكى وفيسەر ءالى «تۇر!» بۇيرىعى ايتىلماسا دا، بەلگىلى ءبىر ارالىق كۇيدە تۇر. بۇل – 7 مامىر، وتان قورعاۋشىلار كۇنى قارساڭىنداعى اقورداداعى جاعداي.
بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.
سالتاناتتى جيىنداعى تانگو
قوناقتار ءالى قاتارعا تۇرماعان كەزدە، وفيسەرلەر مەن گەنەرالدار اڭگىمەلەسىپ تۇردى. ءارتۇرلى فورمالار، ءارتۇرلى پوگوندار مەن اسكەر تۇرلەرى. بۇل زالداعى كەز كەلگەن رەسمي قابىلداۋدا ەرلەردىڭ شاشتارى ءارتۇرلى ۇزىندىقتا بولار ەدى. مۇندا بارىنە بىردەي ۇزىندىق.
زالدا ادەتتەگىدەي اسكەري مارش، ءانۇران ەمەس، تانگو ويناپ تۇر. سول ال پاچينو «ايەلدىڭ ءيىسى» فيلمىندە بيلەگەن تانگو. ءبىراق مۇندا ەشكىم بيلەمەيدى. ازىرگە.
ەكى رەت جىپىلىقتايسىز – اتموسفەرا وزگەرەدى. ورتادا قورعانىس ءمينيسترى قوسانوۆ قىسقاشا تاڭعى جيىن وتكىزەدى. بىرنەشە وفيسەر توپتاردان ءبولىنىپ، ونىڭ الدىنا تۇرادى. قوسانوۆ سىبىرلاپ بىردەڭە ايتادى. تانگو ءالى ويناپ تۇر.
سەرجانتتاردان پولكوۆنيكتەرگە دەيىن – ءبارى قابىرعا بويىندا قاراپايىم بولىپ تۇر.
بالكىم، ومىرلەرىندە العاش رەت ەلدىڭ بارلىق جوعارى باسشىلىعى جانىندا تۇر. ال جارتى ساعاتتان كەيىن جوعارعى باس قولباسشى كىرەدى.
قورعاۋشىلار
ماراپاتتاۋ وتەتىن زالعا كىرگەندە، ءسىز قاتارعا قوسىلاسىز. بارلىعى تۇر. بۇل زالدا عالىمداردى ماراپاتتاعاندا، بارلىعى وتىرعان ەدى. قاتاردا كەيبىرەۋلەر ەرەكشەلەنەدى.
اشىق سۇر كيتەل، قارا مەن اق تۇستەردىڭ اراسىنداعى جالعىز ايەلدىكى. ول بىرنەشە مينۋتقا قاتاردان شىققاندا، ءسىز بىرنەشە سۇراق قويۋعا ۇلگەرەسىز.
— ءسىز بۇگىن مۇنداعى جالعىز ايەلسىز بە؟
— ءيا.
— ماراپات تۋرالى قاشان ءبىلدىڭىز؟
— كەشە تاڭەرتەڭ. الدىمەن مينيسترگە بارامىن دەدى، سودان كەيىن پرەزيدەنتكە بارامىن دەدى.
— كىمگە حابارلادىڭىز؟
— تەك كۇيەۋىمە مەن اناما. سىيلىق جاساعىم كەلەدى. پرەزيدەنتكە بارعاننان كەيىن، وندا...
ول ءسوزىن اياقتاي المايدى – ونى قايتادان قاتارعا شاقىرادى.
بىرنەشە مينۋتتان كەيىن ءسىز و تۋرالى كوبىرەك ءبىلۋ ءۇشىن قاتارعا قوسىلاسىز. بۇل تاتيانا دولبىشيەۆا.
— ءسىز ىىم-دە جۇمىس ىستەيسىز بە؟
— ءيا، ىىم-دە. مەن پەتروپاۆلدان كەلدىم. سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىن بىلدىرەمىن. ارنايى جاساقتى جەدەل ارەكەت ەتۋ توبىنىڭ ينسپەكتورى، پوليسيا كاپيتانى.
— بۇل ارنايى جاساق پا؟
— ءيا، ارنايى جاساق.
— مىقتى ەكەنسىز.
— سوبر-دا التى جىل. وتكەن جىلى دۋبايداعى جارىستاردا بولدىم.
— كىم رەتىندە؟
— سنايپەر رەتىندە. ماعان ءبارىبىر جاقسىراق بولىپ شىقتى.
تاتيانا قاراپايىمدىلىقپەن پاراد كيتەلىن تۇزەپ قويادى.
— قاتىسقان سوڭعى وپەراسياڭىز تۋرالى ايتىپ بەرەسىز بە؟
— بىزگە مۇنى ايتۋعا بولمايدى.
ول 2013 جىلدان بەرى ورگاندا، 2021 جىلدان بەرى ارنايى جاساقتا. كيىمدى جاس كەزىنەن كيگەن. ءقازىر قاتاردا تۇرىپ، جوعارعى باس قولباسشىدان وردەن كۇتىپ تۇر.
باتىرلار جانە ولاردىڭ ەسىمدەرى
جوعارعى باس قولباسشى زالعا كىرەدى. وفيسەرلەر تىك تۇرادى. كەيبىرەۋلەرى مۇلدەم قوزعالمايدى، كەيبىرەۋلەرى كيتەلىن ۇنەمى تۇزەپ، بايقاتپاي ىستەۋگە تىرىسادى.
پرەزيدەنت اسكەري جانە بىتىمگەرشىلىك ميسسيالار، پوگون يەلەرىن قولداۋ جانە ارمياداعى رەفورمالار تۋرالى ايتادى.
رەفەرەندۋم جانە جاڭا كونستيتۋسيا تۋرالى. پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ جاڭا باسشىسى رومان سكليار مۇقيات تىڭدايدى.
سودان كەيىن ءسوز ەسىمدەرگە اۋىسادى.
عازيز بايتاسوۆ، پوليسيا كاپيتانى، 2011 جىلى تارازدا لاڭكەستى ۇستاۋ كەزىندە قازا تاپتى. قايتىس بولعاننان كەيىن «حالىق قاھارمانى» اتاعىنا يە بولدى. بايتاسوۆتار وتباسىن توقايەۆ 2019 جىلى ارالاعان. بۇگىن وفيسەردىڭ ەسىمى ءىىم ۆەدومستۆولىق مەدالىمەن اتالاتىنى حابارلاندى.
كەنجەباي مادەنوۆ 1945 جىلى ساۋىردە ۆزۆودقا قولباسشىلىق ەتتى، جاۋىنگەر دوستارىمەن بىرگە بەرلين راتۋشاسىنىڭ ۇستىنەن جەڭىس تۋىن تىكتى. ونىڭ ەرلىگى تۋرالى مارشال جۋكوۆ ايتقان. بۇگىنگى كۇنگە دەيىن ونىڭ ەرلىگى لايىقتى باعاسىن الماعان. بۇگىن پرەزيدەنتتىڭ جارلىعىمەن وعان قايتىس بولعاننان كەيىن «حالىق قاھارمانى» اتاعى بەرىلدى.
ەرەكشە ايىرىم بەلگىسى – التىن جۇلدىز بەن «وتان» وردەنىن اقوردادا ونىڭ ۇلى، ماحامبەت كەنجەباي ۇلى الادى.
ول قاتارعا قايتا ورالادى جانە جول بويى كوزىن كوك قوراپتان المايدى.
قادام، بۇرىلىس، ماراپات
وفيسەرلەر بىرىنەن سوڭ ءبىرى پرەزيدەنتكە كەلەدى. ەڭ بايقالاتىنى – ءبارى دەرلىك تولقيدى.
ءۇش قادام العا، توقتاۋ. بۇرىلىس. مەدال نەمەسە پوگون الادى. بۇرىلىس. ءۇش قادام ارتقا – قاتارعا. جارتى ساعات بۇرىن تانگو ويناپ ەدى، ەشكىم بيلەمەدى. ال ەندى – مارش، بۇرىلىستار، توقتاۋلار.
تاتيانا دولبىشيەۆا باۋىرجان مومىش ۇلى اتىنداعى «ايبىن» وردەنىنىڭ II دارەجەسىن جانە ادەمى گۇل شوعىن الدى.
ال كۇشتىك قۇرىلىمداردىڭ باسشىلارى ءارقايسىسىن قۇتتىقتاپ قول سوعادى.
ۇلدار
سالتاناتتان كەيىن بارلىعى جالپى فوتو ءۇشىن باس زالعا شىعادى. ءسىز ولارمەن بىرگە شىعاسىز.
ال جوعارعى قاتاردىڭ ورتاسىندا، بارلىق كۇشتىك قۇرىلىمداردىڭ باسشىلارى تۇرعان جەردە ءبىر ەر ادامدى بايقايسىز. ول گەنەرال ەمەس، پودپولكوۆنيك.
— بىلەسىز بە، ءسىز اۋلەتتى اسكەري قىزمەتشىگە ۇقسايسىز، نەمەسە مەن قاتەلەستىم بە؟
— ءسىز قاتەلەسكەن جوقسىز. اكەم قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىندا، ازاماتتىق قىزمەتتە جۇمىس ىستەدى. بالا كەزىمنەن جۇمىسىنا باراتىنمىن. مەنىڭ پوگون يەلەرىن كورۋ ءارقاشان ۇنايتىن.
— وردەن العانىڭىز تۋرالى ايتىپ بەرە الاسىز با؟
— تولىق ايتا المايمىن، كەشىرىڭىز.
— بۇل قۇپيا ما؟
— قۇپيا ەمەس، بۇل ءسال عانا... كىشىگىرىم وپەراسيا. ادام ءومىرىن قۇتقارۋ.
ۆيتاليي ميروشنيچەنكو بۇل وپەراسيا ءۇشىن باۋىرجان مومىش ۇلى اتىنداعى «ايبىن» وردەنىنىڭ II دارەجەسىن الدى.
— قالاي بولعانىندا، بۇل مەنىڭ جەرلەسىم. ءبىز ءبىر وبلىستانبىز، جامبىل وبلىسى. ال «حالىق قاھارمانى» عازيز بايتاسوۆ تا مەنىڭ جەرلەسىم. سوندىقتان مەن اقوردادا بولعانىما وتە قۋانىشتىمىن.
— ال لاۋازىمىڭىزدى بىلۋگە بولا ما؟
— ول دا مۇمكىن ەمەس، كەشىرىڭىز. ءسال قۇپيالاۋ.
— وپەراسيالاردا ءجيى ومىرگە ءقاۋىپ تونە مە؟
— ءجيى ەمەس. ءبىز مەزگىل-مەزگىل ۇستاۋعا شىعامىز. ال قالاي بولاتىنىن ەشكىم بىلمەيدى.
— سول ساتتەردە تولقيسىز با؟
— ءبىرىنشى قادامدى باسقان كەزدە، «العا» دەگەن كوماندا – ءبارى بىردەن كەتەدى.
— ال بۇگىن شە؟
— بۇگىن تولقىنىس بۇرىن-سوڭدى بولماعانداي بولدى. مۇندا وپەراسيالاردان گورى قورقىنىشتىراق. وندا ءبىز جۇمىس ىستەيمىز. ال مۇندا بۇكىل رەسپۋبليكا ءۇشىن ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك. بۇكىل ەل قارايدى. ارىپتەستەر، قىزمەتكەرلەر، اتا-انالار ۋايىمدايدى.
— مارش ءۇشىن بە؟
— جوق، قادامدار اۆتوماتتى تۇردە ورىندالادى. پرەزيدەنتتىڭ كوزىنە قاراۋ وتە تولقىنىستى.
تارازدىق پودپولكوۆنيكتىڭ ۇلى بار، وعان 17 جاس، مەكتەپتە وقيدى.
— ول مەنى ماقتان تۇتادى. مەنىڭ جەتىستىكتەرىمدى، ىستەرىمدى كورەدى.
— پرودلەنيە حوتيتە؟
— بۇل ونىڭ پارىزى. مىندەتتى تۇردە. ەگەر اكەسى ۇمتىلسا، اسكەري قىزمەتتىڭ بارلىق كەدەرگىلەرى مەن قيىندىقتارىن ەڭسەرسە – وعان اكەسىنىڭ ىزىمەن قىزمەت ەتۋ مارتەبە بولادى.
ەرتەڭ باۋىرجان مومىش ۇلى اتىنداعى «ايبىن» وردەنى جامبىل وبلىسىنا – ونىڭ تاعى ءبىر ۇلىنىڭ كەۋدەسىنە ورالادى.
ال كەنجەباي مادەنوۆتىڭ ۇلى التىن جۇلدىز بەن اكەسىنىڭ وردەنىن ۇيىنە الىپ كەتەدى.