InfoHub Logo

قاراعاندى وبلىسىنداعى "سولتۇستىك قاتپار" كەن ورنىن بىرلەسىپ يگەرۋ جوباسى بويىنشا اقش پەن قازاقستان ميللياردتاعان دوللار تابىس تابۋى مۇمكىن. "تاۋ-كەن سامۇرىق" كومپانياسىنىڭ ەنشىلەس "سولتۇستىك قاتپار" كاسىپورنى 10 اقپاندا وتكەن قوعامدىق تىڭداۋدا تاۋ-كەن جۇمىستارىنىڭ جوباسىن ۇسىندى. بۇل جوبا بويىنشا 2030-2048 جىلدار ارالىعىندا ۆولفرام تريوكسيدى، موليبدەن، مىس جانە ۆيسمۋت ساتىلىمىنان تۇسەتىن جالپى تابىس 1 تريلليون تەڭگەدەن اسادى. بۇل قازىرگى باعاممەن 2 ميلليارد دوللارعا جۋىق.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

كەن ورنىن اقش-پەن بىرگە يگەرۋ

2025 جىلدىڭ قاراشا ايىندا امەريكاندىق Cove Capital كومپانياسى مەن قازاقستاندىق "تاۋ-كەن سامۇرىق" قاراعاندى وبلىسىنداعى ءىرى، ءالى يگەرىلمەگەن "سولتۇستىك قاتپار" جانە "جوعارعى قايراق تى" ۆولفرام كەن ورىندارىن بىرلەسىپ يگەرەتىنى بەلگىلى بولدى. بۇل تۋرالى ۆاشينگتوندا وتكەن C5+1 سامميتىندە كەلىسىم جاسالعان ەدى.

Reuters اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا، تاراپتار بىرلەسكەن كاسىپورىن قۇرۋعا كەلىسكەن. وندا Cove Capital 70%، ال "تاۋ-كەن سامۇرىق" 30% ۇلەسكە يە بولادى. جوباعا جالپى ينۆەستيسيا كولەمى 1،1 ميلليارد دوللارعا باعالانىپ وتىر. ونىڭ 900 ميلليون دوللارىن اقش ەكسپورتتىق-يمپورتتىق بانكى بەرۋگە دايىن ەكەنىن بىلدىرگەن.

كەن ورنىنان قانشا تابىس تابۋ جوسپارلانۋدا؟

كومپانيا اقپاراتى بويىنشا، كەن ورنىندا ءوندىرۋ جۇمىستارى 2030 جىلى باستالادى. سول جىلى 300 مىڭ توننا ۆولفرام قوسىلعان كەن ءوندىرۋ جوسپارلانعان. 2031 جىلى 1 ميلليون توننا، 2032 جىلى 2 ميلليون توننا كەن الىنادى. ال 2033 جىلدان 2047 جىلعا دەيىن جىل سايىن 3 ميلليون توننادان، 2048 جىلى 1،5 ميلليون توننا كەن ءوندىرۋ كوزدەلگەن.

2030-2048 جىلدار ارالىعىندا ۆولفرام تريوكسيدىن ءوندىرۋ 2030 جىلعى 830 توننادان باستالىپ، 2047 جىلى شامامەن 8 مىڭ تونناعا دەيىن ارتادى. 2048 جىلى بۇل كورسەتكىش 3،99 مىڭ توننا بولادى. جالپى وندىرىلەتىن ۆولفرام تريوكسيدىنىڭ كولەمى 107،1 مىڭ توننادان اسادى.

سونىمەن قاتار، مىس ءوندىرۋ 2030 جىلعى باستاپقى 789،2 توننادان 2047 جىلى ەڭ جوعارى 6 125،8 تونناعا جەتەدى. بارلىعى 69 592،3 توننا مىس وندىرىلەدى. وسى كەزەڭدە 17 630،9 توننا موليبدەن جانە 9 742 توننا ۆيسمۋت ءوندىرۋ دە جوسپارلانعان.

كەن ورنىنداعى جۇمىستار باستالعان كەزدە ۆولفرام تونناسى 21 750 دوللار، موليبدەن – 18 191 دوللار، مىس – 7 976 دوللار، ۆيسمۋت – 1 476 دوللار تۇردى. وسى باعالارمەن ەسەپتەگەندە، كومپانيا 2030 جىلى 8،5 ملرد تەڭگە، 2031 جىلى 21،1 ملرد تەڭگە، 2032 جىلى 34،9 ملرد تەڭگە تابىس كۇتەدى. ەڭ جوعارى تابىس 2047 جىلى 77،3 ملرد تەڭگەگە جەتەدى. جوبانىڭ جالپى تابىسى 1،014 تريلليون تەڭگەگە، ياعني 2 ميلليارد دوللارعا جۋىق بولادى دەپ بولجانۋدا.

شيكىزاتتى وڭدەۋ دە جوسپاردا بار

2025 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىنىڭ سوڭىندا يندۋستريا جانە قۇرىلىس ۆيسە-مينيسترى يران شارحان "كۋرسيۆ" باسىلىمىنا بەرگەن سۇحباتىندا Cove Capital مەن "تاۋ-كەن سامۇرىق" كومپانيالارىنىڭ ۆولفرام ءوندىرۋ بويىنشا بىرلەسكەن كاسىپورىن قۇرۋعا دايىندىقتى جالعاستىرىپ جاتقانىن ايتتى.

شارحاننىڭ ايتۋىنشا، تاراپتار بارلىق پروسەستەردى كەلىسۋى ءتيىس. بۇل ءۇشىن حالىقارالىق ستاندارتتار بويىنشا بار قورلاردى راستاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى. بىرلەسكەن كاسىپورىن قۇرۋدىڭ جانە كەن ورىندارىن يگەرۋدىڭ ناقتى مەرزىمدەرى ازىرگە بەلگىسىز.

ۆيسە-مينيستر سونداي-اق، يندۋستريا مينيسترلىگى وندىرىلگەن مەتالدى شيكى كۇيىندە شەتەلگە اكەتۋگە قارسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ول كەم دەگەندە قازاقستاندا ءتيىستى وڭدەۋدەن ءوتۋى كەرەك. اتاپ ايتقاندا، جوبالاردا ۆولفرام شيكىزاتىن العاشقى وڭدەۋدەن وتكىزىپ، اممونيي پاراۆولفراماتىن ءوندىرۋ قاراستىرىلۋدا. بۇل ءونىم ارنايى ۆولفرام بۇيىمدارىن، سونىڭ ىشىندە ۇنتاقتار مەن توزۋعا ءتوزىمدى بولشەكتەردى شىعارۋدا قولدانىلادى.

قازاقستان بيلىگى مۇنداي تالاپتاردى قويۋ ارقىلى كومپانيالاردى جەرگىلىكتى جەردە وڭدەۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋعا ىنتالاندىرادى. بۇل رەسپۋبليكانىڭ وڭدەلگەن ونىمدەرگە جوعارى باعا بەلگىلەۋ ارقىلى ەكسپورت كولەمىن ۇلعايتۋعا، سونداي-اق ەل ىشىندە قوسىمشا جۇمىس ورىندارى مەن سالىقتاردى قۇرايتىن وڭدەۋ قۋاتتارىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

ۆولفرام اقش ءۇشىن اسا ماڭىزدى مينەرالدار تىزىمىنە كىرەدى. اقش 2015 جىلدان بەرى ۆولفرام وندىرمەيدى، ال الەمدەگى ەڭ ءىرى ءوندىرۋشى جۇڭگو بولىپ تابىلادى. وسىعان بايلانىستى، قازاقستاندىق جوبا امەريكان ونەركاسىبى مەن مەملەكەتتىك قاجەتتىلىكتەر ءۇشىن مەتالل جەتكىزىلىمىن نىعايتۋعا باعىتتالعان. قازاقستاندا كەنىشتەر سالۋ ەكى جىل ىشىندە باستالادى دەپ جوسپارلانۋدا، ال ونەركاسىپتىك ءوندىرىس پەن كونسەنتراتتى وڭدەۋ شامامەن 3،5 جىلدان كەيىن ىسكە قوسىلادى.

"شالقياسينك لتد"، "سولتۇستىك قاتپار" جانە "مالاحيت" تاۋ-كەن كومپانيالارى باسەكەلەستىكتى قورعاۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى جاساعان الداعى جىلدارعا ارنالعان جەكەشەلەندىرۋ وبەكتىلەرىنىڭ تىزىمىنە ەنگىزىلدى.

"سولتۇستىك قاتپار" كومپانياسى قاراعاندى وبلىسىنداعى ۆولفرام-موليبدەن كەن ورنى "جوعارعى قايراق تى" (جەر قويناۋىن پايدالانۋ كەلىسىمشارتى 2047 جىلدىڭ 31 جەلتوقسانىنا دەيىن) جانە ۆولفرام كەن ورنى "سولتۇستىك قاتپار" (كەلىسىمشارت 2027 جىلدىڭ 2 قاراشاسىنا دەيىن) كەن ورىندارىن يگەرۋگە دايىندالۋدا. 2024 جىلى كومپانيانىڭ ەشقانداي تابىسى بولماعان، 91،9 ملن تەڭگە شىعىنعا ۇشىراعان، ال 2023 جىلى 83،7 ملن تەڭگە شىعىنعا باتقان.