InfoHub Logo

ەلوردانىڭ سول جانە وڭ جاعالاۋلارى اراسىنداعى ايىرماشىلىقتاردى بىلەسىز بە؟ ءارقايسىسىنىڭ وزىندىك ەرەكشەلىكتەرى مەن ارتىقشىلىقتارى بار. بۇل ماقالادا ءبىز استانانىڭ ەكى بولىگىنىڭ قانداي ايىرماشىلىقتارى بار ەكەنىن، ولاردىڭ تۇرعىندار ومىرىنە قالاي اسەر ەتەتىنىن قاراستىرامىز.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

ۆيزۋالدى ايىرماشىلىقتار

ەكى جاعالاۋدى سالىستىرعاندا بىردەن كوزگە تۇسەتىن – بۇل ۆيزۋالدى ايىرماشىلىق. سول جاعالاۋ جاڭا، زاماناۋي جانە تەحنولوگيالىق قالا رەتىندە قابىلدانادى. مۇندا ءىرى تۇرعىن كەشەندەرى، ساۋدا ويىن-ساۋىق ورتالىقتارى، بيزنەس نىساندارى جانە مەملەكەتتىك مەكەمەلەر شوعىرلانعان. بۇل عيماراتتاردىڭ كوبىسى قازىرگى استانانىڭ تانىمال سيمۆولدارىنا اينالعان.

سول جاعالاۋداعى ءاربىر جاڭا عيمارات زاماناۋي ساۋلەت ۇلگىلەرىنە ساي سالىنعان. ستەكلدى قاسبەتتەر، فۋنكسيونالدى جارىقتاندىرۋ، بيىك قاباتتار، جىلدام ليفتىلەر، اباتتاندىرىلعان اۋلالار مەن جەر استىنداعى اۆتوتۇراقتار – مۇنىڭ ءبارى وسى جاعالاۋدىڭ كوركىن اشادى.

كوپتەگەن تۇرعىن ءۇي كەشەندەرى «قالا ىشىندەگى قالا» قاعيداتىمەن سالىنعان. ياعني، پاتەرىڭىزدەن شىقساڭىز، بىردەن دۇكەنگە، كافەگە نەمەسە قىزمەت كورسەتۋ ورىندارىنا كىرە الاسىز. بۇل فورمات تۇرعىندارعا ىڭعايلى بولىپ شىقتى، سەبەبى كۇندەلىكتى قاجەتتى زاتتاردىڭ كوبىسى ۇيدەن بىرنەشە مينۋت جەردە ورنالاسقان. اسىرەسە كەشكىسىن، سول جاعالاۋ جارىق پەن بەلسەندى ومىرگە تولىسادى. ەلورداعا كەلگەن قوناقتار ءۇشىن بۇل قالانىڭ جاڭا كەلبەتى بولىپ كورىنەدى.

كەمشىلىكتەر مەن ەسكەرتۋلەر

الايدا، مۇنداي دامۋ ۇلگىسىنىڭ كەرى جاعى دا بار – بۇل تىعىز بيىك عيماراتتاردىڭ سالىنۋى. ۆيزۋالدى تارتىمدىلىعىنا قاراماستان، بۇل جاعداي اۆتوتۇراقتاردا، ارنايى تەحنيكانىڭ كىرۋىندە جانە اۋلالارعا قولجەتىمدىلىكتە قيىندىقتار تۋدىرادى. توتەنشە جاعدايلاردا، مىسالى، ءورت شىققان كەزدە، شلاگباۋمدار مەن تۇراققا قويىلعان كولىكتەرگە بايلانىستى كەيبىر تۇرعىن ءۇي كەشەندەرىنە جەتۋ قيىنداۋى مۇمكىن. سوڭعى جىلدارى جاڭا تۇرعىن ءۇي كەشەندەرى وتە تىعىز سالىنىپ، عيماراتتار اراسىنداعى بوس ورىندار ازايىپ بارادى. كەيدە ءتىپتى ءار بوس جەرگە عيمارات تۇرعىزىپ جاتقانداي اسەر قالدىرادى.

بۇل پراكتيكالىق ماسەلەلەردەن بولەك، سول جاعالاۋدىڭ دامۋىنا قاتىستى تاعى دا كەڭ اۋقىمدى ەسكەرتۋلەر بار. مىسالى، جاڭا اۋدانداردىڭ ساۋلەتتىك كەلبەتى. زاماناۋي تۇرعىن ءۇي كەشەندەرى بىر-بىرىنەن اسا قاتتى ەرەكشەلەنبەيدى. وسىلايشا، ەلوردا ءوزىنىڭ بەت-بەينەسىن جوعالتىپ بارادى. سونىمەن قاتار، تۇرعىن ءۇي كەشەندەرىنىڭ، مەيرامحانالاردىڭ جانە كوممەرسيالىق نىسانداردىڭ اتاۋلارىندا شەتەل سوزدەرى مەن شەتەل قالالارىنىڭ اتاۋلارى ءجيى قولدانىلادى. ەلوردا قازاق مادەنيەتىن، تاريحىن جانە ۇلتتىق ەرەكشەلىكتەرىن تەك جەكە نىساندار ارقىلى عانا ەمەس، كۇندەلىكتى قالالىق ورتا ارقىلى دا بەلسەندىرەك كورسەتە الادى. بولاشاقتا استانانىڭ ساۋلەتتىك بەينەسى قانداي بولۋى كەرەك؟ بۇل ءالى دە پىكىرتالاس تۋدىراتىن سۇراق.

وڭ جاعالاۋ: تانىس جانە جايلى ورتا

وڭ جاعالاۋ الدەقايدا تانىس جانە يگەرىلگەن كورىنەدى. مۇندا كەڭەس داۋىرىنەن قالعان كوپتەگەن عيماراتتار، سەلينوگراد كەزىنەن قالعان اۋلالار مەن كۆارتالدار ساقتالعان. جاڭا تۇرعىن ءۇي كەشەندەرى دە سالىنىپ جاتىر، ءبىراق كوبىنەسە بۇرىننان قالىپتاسقان قالالىق ورتاعا كىرىكتىرىلەدى. سونىمەن قاتار، مۇندا جاڭارتۋدى قاجەت ەتەتىن ەسكى ينفراقۇرىلىم دا قالىپ وتىر. ينجەنەرلىك جەلىلەر مەن تۇرعىن ءۇي قورىنىڭ ءبىر بولىگى سول جاعالاۋدىڭ جاڭا اۋداندارىنان جاسى بويىنشا ايتارلىقتاي ەرەكشەلەنەدى. وسىنىڭ سالدارىنان قالانىڭ ەكى بولىگى ءجيى ەكى ءتۇرلى استانا رەتىندە قابىلدانادى.

تاعى ءبىر ماڭىزدى ايىرماشىلىق – ءىس-شارالار مەن مادەني ءومىردىڭ شوعىرلانۋى. سول جاعالاۋدا ءىرى فورۋمدار، حالىقارالىق سامميتتەر، رەسمي كەزدەسۋلەر، كونسەرتتەر جانە قالانىڭ كوپتەگەن ءىس-شارالارى وتەدى. مۇندا ەلوردانىڭ ىسكەرلىك جانە قوعامدىق ءومىرىنىڭ ايتارلىقتاي بولىگى شوعىرلانعان. وڭ جاعالاۋدا قالالىق قارقىن الدەقايدا تىنىش، سەبەبى كوشەلەر سيرەك جابىلادى، كولىك شەكتەۋلەرى از، ال ورتا الدەقايدا سالماقتى كورىنەدى. كوپتەگەن تۇرعىندار وڭ جاعالاۋدىڭ كوگالداندىرىلۋىن دا اتاپ وتەدى. مۇندا ەرەسەك اعاشتار، سكۆەرلەر جانە قالىپتاسقان تۇرعىن كۆارتالدار كوبىرەك. بۇل اۋداننىڭ اتموسفەراسىن نەگىزىنەن وسىلار انىقتايدى.

ناتيجەسىندە، ەكى ءتۇرلى ءومىر سەنارييى قالىپتاسادى: سول جاعالاۋدى كوبىنەسە زاماناۋي ساۋلەت پەن ديناميكالىق قالالىق قارقىندى ۇناتاتىندار تاڭدايدى، ال وڭ جاعالاۋدى تىنىش جانە تانىس ورتانى باعالايتىندار تاڭدايدى.

كولىك جانە جاياۋ ءجۇرۋ

وڭ جاعالاۋدىڭ تاعى ءبىر ارتىقشىلىعى – كەپتەلىستەر مەن كولىك اعىنىنىڭ ازايۋى. ونىڭ ىقشام جوسپارلانۋى كوپتەگەن باعىتتاردى قىسقا ءارى ىڭعايلى ەتەدى. سول جاعالاۋدا جاعداي باسقاشا. كەڭ داڭعىلدار، ءىرى جول ايىرىقتارى جانە كوپ جولاقتى جولدار كەڭىستىك سەزىمىن تۋدىرادى، ءبىراق سونىمەن بىرگە جاياۋ جۇرگىنشىلەر ءۇشىن ءومىردى قيىنداتادى. وتكەلدەر اراسىنداعى قاشىقتىق مۇندا ۇلكەن، ال اشىق ۋچاسكەلەر اسىرەسە قىستا قاتتى سەزىلەدى.

وڭ جاعالاۋ بۇل تۇرعىدان كۇندەلىكتى سەرۋەندەۋ ءۇشىن الدەقايدا قولايلى كورىنەدى. كەڭەستىك قۇرىلىس، اۋلالار جانە قالىپتاسقان كوشەلەر جەلىسى كوپتەگەن تۇرعىندار ىڭعايلى دەپ سانايتىن ورتانى قۇرايدى. سونىمەن قاتار، وڭ جاعالاۋدىڭ وزىندىك كەمشىلىكتەرى بار، بۇل تۋرالى بۇرىن ايتتىق. ەڭ الدىمەن – بۇل تۇرعىن ءۇي قورىنىڭ جاسى جانە كەيبىر ينجەنەرلىك جەلىلەردى جاڭارتۋ قاجەتتىلىگى. ەسكى ۇيلەر، تار اۋلالار جانە زاماناۋي قوعامدىق ورىنداردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى سول جاعالاۋدىڭ جاڭا اۋداندارىمەن ايتارلىقتاي كونتراست تۋدىرادى.

جالپى ماسەلەلەر

ەكى جاعالاۋ ءۇشىن دە ورتاق ماسەلە – اۆتوتۇراقتار. اۆتوكولىكتەر سانىنىڭ ءوسۋى ەسكى قۇرىلىستىڭ مۇمكىندىكتەرىمەن سايكەس كەلمەيدى. ەگەر سول جاعالاۋدا جاعدايدى جەر استىنداعى اۆتوتۇراقتار ءىشىنارا وتەيتىن بولسا، وندا وڭ جاعالاۋدا كولىكتەر كوبىنەسە اۋلالاردا جانە جول بويىندا قالىپ، قوسىمشا جۇكتەمە تۋدىرادى.

دەمالىس ينفراقۇرىلىمىندا دا ايىرماشىلىقتار بار. وڭ جاعالاۋدا ادەتتەگى سەرۋەندەۋ ايماقتارى مەن سكۆەرلەر كوبىرەك، ءبىراق ءىرى ساۋدا ورتالىقتارى از. بۇل رەتتە اۋدانداردىڭ ءوزى بىركەلكى ەمەس: كوكتال، وڭتۇستىك-شىعىس، قالانىڭ ورتالىق بولىگى جانە ۆوكزال ماڭىنداعى اۋماقتار اتموسفەراسى مەن ءومىر سالتى بويىنشا بىر-بىرىنەن ايتارلىقتاي ەرەكشەلەنەدى.

ءبىر ورتالىقسىز قالا

استانادا كوپتەگەن قالالارعا ءتان ءبىر كلاسسيكالىق ورتالىقتى ءبولىپ كورسەتۋ قيىن. مۇندا بىرنەشە جەرگىلىكتى ورتالىقتار بار دەۋگە بولادى. وڭ جاعالاۋدا بۇلارعا «قازاق ەلى» مونۋمەنتى، بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم سارايى، كونگرەسس-حولل جانىنداعى جاعالاۋ، ەۋرازيا ۋنيۆەرسيتەتى اۋدانى جانە سارىارقا داڭعىلى جاتادى.

سول جاعالاۋدا مۇنداي نۇكتەلەرگە بايتەرەك، «حان شاتىر»، دوڭگەلەك الاڭ، ورتالىق ساياباق، EXPO اۋماعى جانە باسقا دا قوعامدىق كەڭىستىكتەر جاتادى.

قالا ءبىر ورتالىققا ەمەس، بىرنەشە ورتالىققا اينالا دامىپ كەلەدى دەۋگە بولادى. فۋنكسيونالدىق جاعىنان دا ەكى جاعالاۋ ءارتۇرلى. وڭ جاعالاۋ قالانىڭ ونەركاسىپتىك جانە لوگيستيكالىق بولىگى بولىپ قالا بەرەدى: مۇندا قويمالار، تەمىرجول نىساندارى جانە وندىرىستىك ايماقتار ورنالاسقان. سول جاعالاۋ اكىمشىلىك قىزمەتتەرگە، بيزنەسكە، قىزمەت كورسەتۋ سالاسىنا جانە قوعامدىق ومىرگە باعىتتالعان. سوندىقتان تاۋارلار ءۇشىن كوپشىلىگى ءالى دە وڭ جاعالاۋعا بارادى، ال ءىس-شارالار، دەمالىس جانە ىسكەرلىك بەلسەندىلىك ءۇشىن سول جاعالاۋعا بارادى.

استانا جىلدار بويى ءبىر ايقىن تارتىلىس ورتالىعىن قالىپتاستىرا المادى. سول جانە وڭ جاعالاۋلار ءارتۇرلى سەنارييلەر بويىنشا دامىدى جانە بۇگىندە ءارتۇرلى فۋنكسيالاردى اتقارادى. ءبىرى ەلوردانىڭ اكىمشىلىك جانە ىسكەرلىك يادروسى بولىپ قالا بەرسە، ەكىنشىسى تانىس قالالىق ورتانى جانە تۇرعىن سيپاتىن ساقتايدى. ءبىراق، مۇمكىن، وسى ۇيلەسىم ەلوردانىڭ قازىرگى كەلبەتىن انىقتايتىن شىعار.