tengrinews.kz
استاناداعى مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىنداعى جانجال قاتىگەز سوققىعا ۇلاستى: بالا قانعا بويالىپ جاتتى
استانادا مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىنداعى جانجال قاتىگەز سوققىعا ۇلاسىپ، سالدارىنان ءبىر بالانىڭ تىستەرى سىندىرىلىپ، بەتى-جۇزى قانعا بويالعان. بۇل تۋرالى جانتۇرشىگەرلىك وقيعانىڭ ءمان-جايىن جابىرلەنۋشىنىڭ اناسى بايانداپ بەردى.
بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.
دوسى ءۇشىن توبەلەس
زارداپ شەككەن وقۋشى – استاناداعى مەكتەپتەردىڭ ءبىرىنىڭ 8-سىنىپ وقۋشىسى. توبەلەس وسى مەكتەپتىڭ جانە باسقا مەكتەپتىڭ جوعارى سىنىپ وقۋشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن بولعان. اناسىنىڭ ايتۋىنشا، جانجال 28 قاڭتاردا باستالعان جانە باستاپقىدا ونىڭ ۇلىنا تىكەلەي قاتىسى بولماعان. ماسەلە ونىڭ دوسىنىڭ باسقا سىنىپ وقۋشىلارىمەن ۇرىسىپ قالۋىنان تۋىنداعان. الايدا، اناسىنىڭ سوزىنە سەنسەك، ۇلى دوسى ءۇشىن اراشا تۇسكەن سوڭ، جاعداي شيەلەنىسە تۇسكەن. ليۋدميلا ەسىمدى انانىڭ ايتۋىنشا، جاسوسپىرىمدەردى بىرنەشە كۇن بويى قۋدالاعان.
«ەكى كۇن بويى ولارمەن جانجالداستى. ەكى كۇن بويى ولاردى قۋدالادى. مەنىڭ ۇلىمدى دا جەكە قۋدالادى – اۆتوبۋستاعى بەينەجازبادا بەس ادام كەلىپ، باسقا ايالدامادا ءتۇسۋدى تالاپ ەتكەنى كورىنەدى»، - دەدى ول.
30 قاڭتاردا ساباقتان كەيىن ەكى جاق كەزدەسكەن.
كاستەتپەن توبەلەس: وقۋشى نە كوردى؟
ليۋدميلانىڭ ايتۋىنشا، باستاپقىدا جاسوسپىرىمدەر بەيبىت تۇردە تاراسۋعا كەلىسكەن – ۇلكەندەردىڭ كوزىنشە جانجالدى رەتتەگەن سياقتى بولعان. الايدا، مەكتەپتەن شىعا بەرگەندە، قورشاۋدىڭ جانىندا ولاردى 10 شاقتى ادام، سونىڭ ىشىندە باسقا مەكتەپتىڭ وقۋشىلارى كۇتىپ تۇرعان.
«كامەرالارعا قاراعاندا، ولار كەلدى – ءبىز تانىمايتىن جىگىتتەر. بىردەن توبەلەس باستالدى. ولاردىڭ كاستەتتەرى بارىن كورگەندە، بالالار قاشا جونەلدى، سەبەبى ولاردىڭ سانى از بولدى»، - دەپ ايەل باياندادى.
اناسىنىڭ سوزىنە قاراعاندا، ۇلى سوڭعى بولىپ قاشقان. ونى قۋىپ جەتىپ، بىرەۋى ارتىنان ۇستاپ العان، ەكىنشىسى كاستەتپەن بەتىنە ۇرا باستاعان. ءجاسوسپىرىم ەسىنەن تانىپ قۇلاعان، سودان كەيىن ونى ۇشەۋ بولىپ اياقتارىمەن ۇرا بەرگەن.
«ونىڭ دوستارى مۇنى كورگەن – اينالىپ قاراعاندا، ول قانعا بويالىپ جاتقان»، - دەپ مالىمدەدى ول.
ليۋدميلا ۇلىنىڭ سويلەۋگە دە شاماسى كەلمەگەنىن ايتادى – تىستەرى بوساپ، كورىنىپ تۇرعان.
اناسى العان جاراقاتتارىن ءتىزىپ بەردى:
«ۇستىڭگى جاقتان 2 الدىڭعى ءتىسىن تامىرىمەن جۇلىپ الدى، 3 تومەنگى ءتىسى زاقىمدانىپ، ۇساقتالعان. تومەندەگى ءبىر ءتىسى ساعاناعىنا دەيىن سىنعان، ەرنى تەسىلىپ جارالانعان، تاڭدايى زاقىمدالعان – بۇل وپەراسيانى قاجەت ەتتى. بالا شۇعىل تۇردە اۋرۋحاناعا جاتقىزىلدى».
اقپان جانە ناۋرىز ايلارىندا وقۋشى ۇزاق ەم قابىلدادى: اناسىنىڭ ايتۋىنشا، ءجاسوسپىرىم وپەراسيالار جاساتىپ، تىستەرىن قالپىنا كەلتىردى. اقپان ايى بويى ول قالىپتى تاماقتانا الماعان – تۇتىك ارقىلى تاماقتانعان، ارەڭ ءجۇرىپ، ءبىر ايداي مەكتەپكە بارماعان.
قازىرگى تاڭدا زارداپ شەككەن بالاعا ۇزاق جانە قىمبات ورتودونتتىق ەم قاجەت (برەكەتتەر، كاپپالار)، ال بولاشاقتا يمپلانتاسيا جاساۋ قاجەت بولادى. ءجاسوسپىرىم الدىڭعى تىستەرسىز تاعى 4-5 جىل ءومىر سۇرەدى.
ءىس قوزعالدى، ءبىراق ارەكەت جوق؟
ليۋدميلانىڭ ايتۋىنشا، توبەلەستەن كەيىن ۇلىن جەدەل جاردەممەن الىپ كەتكەن، ال وقيعا ورنىندا ونىڭ اكەسى قالعان. جانجالعا قاتىسۋشىلار، سونىڭ ىشىندە باسقا مەكتەپتىڭ وقۋشىسى دا انىقتالعان. سول كۇنى اتا-انالار پوليسياعا ارىز جازعان. دەنساۋلىققا ورتاشا اۋىرلىقتاعى زيان كەلتىرگەنى ءۇشىن قىلمىستىق ءىس قوزعالدى.
انىقتاما. دەنساۋلىققا قاساقانا زيان كەلتىرگەنى ءۇشىن، ەگەر بۇل توپ بولىپ، ەرەكشە قاتىگەزدىكپەن نەمەسە كامەلەتكە تولماعانعا قاتىستى جاسالسا، **ءۇش جىلعا دەيىن باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى قاراستىرىلعان**.
«جەدەل جاردەمدە ۇلىمدى كورگەندە، ول اۋىر حالدە، بەتىندە كوپتەگەن جاراقاتتارمەن، قانسىراپ، سويلەي الماي، دەم الا الماي، تىستەرىنىڭ زاقىمدالۋىنان قاتتى اۋىرسىنىپ جاتتى»، - دەپ اناسى قورقىنىشپەن ەسكە الدى.
ايەلدىڭ ايتۋىنشا، توبەلەس قاتىسۋشىلارىنىڭ بارلىعى مەكتەپتە ەسەپكە الىنعان. الايدا، ونىڭ پىكىرىنشە، ءىس تەك ناۋرىز ايىندا قايتا قارالعان، ال اقپان ايىندا بەلسەندى تەرگەۋ ارەكەتتەرى جۇرگىزىلمەگەن. ول سونداي-اق تەرگەۋدىڭ سوزىلىپ جاتقانىن ايتادى: ونىڭ سوزىنە قاراعاندا، جاسوسپىرىمدەردىڭ كەيبىرى **وقۋ ورنىن اۋىستىرعان نەمەسە كوشىپ كەتكەن**، ال جاۋاپ الۋ ءالى جۇرگىزىلمەگەن.
«مەكتەپتە ۇلىمنىڭ سىنىپ جەتەكشىسى ەڭ كوپ جاناشىرلىق تانىتتى، ول ۇيدە بولعان كەزدە ۇنەمى وقۋىنا كومەكتەستى. ال باسشىلىقتىڭ ءوزى، ماعان كورىنگەنى بويىنشا، بۇل ىسكە بەيجاي قارادى – شاماسى، شۋ بولماسىن دەپ ءبارىن جاسىرعىسى كەلدى. ءيا، ەسەپكە الدى، ءبىراق بۇل اسەر ەتكەنىن كورمەيمىن: بالالار ءارى قاراي وقۋىن جالعاستىرىپ ءجۇر»، - دەدى ليۋدميلا.
اتا-انالاردى تاڭعالدىرعان سوزدەر
ۇلدىڭ اناسىنىڭ ايتۋىنشا، توبەلەس قاتىسۋشىلارىنىڭ تەك بىرەۋى عانا جاۋاپقا تارتىلعان – ول ۇلىن ۇستاپ تۇرعان ءجاسوسپىرىم.
ونىڭ اتا-اناسى كەشىرىم سۇراعان، ءبىراق بالالارىنىڭ ەشتەڭە ەسىندە جوق ەكەنىن ايتقان. سونداي-اق، ليۋدميلانىڭ ايتۋىنشا، شابۋىل جاساعانداردىڭ ءبىرىنىڭ اتا-اناسى ونىڭ كۇيەۋىنە:
«سىزدەر نەگە شۋ كوتەردىڭىزدەر، بالالارىڭىزدى ولتىرگەن جوق قوي» دەگەن.
بۇعان قوسا، اناسى تەرگەۋشىنىڭ بەلسەندىلىك تانىتپايتىنىن ايتادى:
«ول ءوزى ايتادى: كۋاگەرلەر كەلسىن دەپ. مەن ودان سۇرايمىن – بارىپ، قاراڭىز، ءبىراق ول ءوز جۇمىسىن ىستەمەيدى».
ايەل وسى ۋاقىت ىشىندە ولاردىڭ وزدەرى كوپ نارسەنى جاساعانىن ايتادى: اتا-انالار كامەرا جازبالارىن، سونىڭ ىشىندە اۆتوبۋس پەن العاشقى جانجال ورنىنان جازبالاردى، سونداي-اق جاسوسپىرىمدەردى اجىراتقان كۋاگەرلەردى تاپقان.
شابۋىلداعاندار كۋاگەر بولدى ما؟
ليۋدميلانىڭ ايتۋىنشا، قازىرگى تاڭدا جاسوسپىرىمدەر، ونىڭ ويىنشا شابۋىلداعاندار، ءىس بويىنشا تەك كۋاگەر رەتىندە قاراستىرىلۋدا – ازىرگە ولارعا ەشقانداي ايىپ تاعىلماعان.
ول سونداي-اق دالەلدەر بار بولعانىنا قاراماستان، ءىستىڭ سوزىلىپ جاتقانىن ايتادى.
«كۋاگەرلەر بار، كامەرا جازبالارى بار – ولاردىڭ مەكتەپ جانىنداعى بالالارعا قالاي توپ بولىپ كەلگەنى جانە جانجالدىڭ قالاي باستالعانى تۋرالى»، - دەدى ول.
ونىڭ قولىنداعى ماتەريالداردىڭ كەيبىرىن ايەل رەداكسياعا ۇسىندى. ءبىرىنشى بەينەجازبادا توبەلەس ءساتى اعاشپەن جارتىلاي جابىلعان – ءبارى اعاشتىڭ ارتىندا بولادى. ونىڭ ۇلى، اشىق ءتۇستى كۇرتەشە كيگەن، باستاپقىدا توبەلەسكە قاتىسادى، ءبىراق دوستارى شابۋىلداۋشىلاردىڭ كاستەتتەرى بارىن بايقاعاندا، ونى تارتىپ اكەتۋگە تىرىسادى.
ەكىنشى جازبادا جاسوسپىرىمدەردىڭ قاشىپ بارا جاتقانى كورىنەدى: الدىمەن زارداپ شەككەن وقۋشىنىڭ دوستارى جۇگىرەدى، ءوزى سوڭعى بولىپ قالادى. سونىمەن قاتار، ونى بىرنەشە ادام قۋىپ بارادى.
ايەلدىڭ ايتۋىنشا، بۇرىلىستان كەيىن كامەرانىڭ كورىنىسىن مۋزەي جانىنا قويىلعان اۆاريالىق كولىك جاۋىپ قالعان – سول سەبەپتى ءجاسوسپىرىمدى قۋىپ جەتىپ، ۇرا باستاعان ءساتى تىركەلمەگەن.
مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ رەاكسياسى
استانا قالاسىنىڭ ءبىلىم باسقارماسىنان [Tengrinews.kz](https://tengrinews.kz/) سايتىنا تەك قىسقاشا حابارلادى:
«اتالعان وقيعا مەكتەپ اۋماعىنان تىس جەردە بولدى. قۇقىق بۇزعان وقۋشىلار مەكتەپ ىشىندە ەسەپكە الىندى. ولارمەن جانە ولاردىڭ زاڭدى وكىلدەرىمەن الدىن الۋ تاربيە جۇمىستارى جۇرگىزىلدى».
سونداي-اق، رەداكسيا پوليسياعا رەسمي ساۋال جولداپ، بولعان وقيعا مەن ءىستىڭ تەرگەلۋ بارىسى تۋرالى پىكىر ءبىلدىرۋدى سۇرادى. ولار قىسقاشا جاۋاپ بەردى:
«استانا قالاسى پد سارىارقا اۋداندىق پوليسيا باسقارماسى اتالعان فاكتى بويىنشا سوتقا دەيىنگى تەرگەۋدى جۇرگىزىپ جاتىر. ق ر قپك-نىڭ 201-بابىنا سايكەس وزگە اقپارات جاريالاۋعا جاتپايدى».
بۇعان دەيىن ءبىز ءجاسوسپىرىمنىڭ كولىكپەن مەكتەپكە كىرىپ، استانادا توبەلەس ۇيىمداستىرعانى تۋرالى جازعان بولاتىنبىز. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ مالىمەتىنشە، 17 جاستاعى ءجاسوسپىرىم ەلورداداعى وقۋ ورنىنىڭ اۋماعىنا كولىكپەن زاڭسىز كىرگەن. وعان ەسكەرتۋ جاسالعان كەزدە، ول اگرەسسيۆتى تۇردە جاۋاپ بەرىپ، سودان كەيىن جانجال مەن توبەلەس بولعان.