InfoHub Logo

ەلىمىزدە بانكتەر ۇسىناتىن «تەگىن» ءبولىپ تولەۋ مۇمكىندىكتەرىنىڭ ءداۋىرى اياقتالۋعا جاقىن. قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى (قنردا) 2026 جىلعا ارنالعان باقىلاۋ ساياساتىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىن ايقىنداپ، تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەرگە قاتىستى جاڭا شەكتەۋلەر ەنگىزۋدى جوسپارلاپ وتىر. بۇل شارالار حالىقتىڭ ارتىق قارىزعا باتۋىن بولدىرماۋعا باعىتتالعان.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

«ءبولىپ تولەۋ» جارنامالىق «قاپتاماسىنان» ايىرىلادى

2025 جىلعى ستاتيستيكاعا سايكەس، قازاقستاندىقتار اراسىندا قارىزعا دەگەن سۇرانىس جوعارى كۇيىندە قالىپ وتىر. رەگۋلياتور دەرەكتەرى بويىنشا، جەكە تۇلعالارعا بەرىلگەن نەسيەلەر كولەمى ءبىر جىلدا 20%-عا ارتىپ، 24،8 ترلن تەڭگەگە جەتكەن. بۇل سومانىڭ باسىم بولىگى تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەرگە تيەسىلى. ولاردىڭ پورتفەلى 2،9 ترلن تەڭگەگە جۋىق ءوسىپ، 16،7 ترلن تەڭگەنى قۇرادى.

نەسيە پورتفەلىنىڭ ساپاسى فورمالدى تۇردە تۇراقتى بولىپ قالا بەرگەنىمەن (90 كۇننەن استام مەرزىمى وتكەن نەسيەلەردىڭ ۇلەسى – 3،6%)، قنردا ناقتى تاۋەكەلدەردىڭ فينتەح-سەرۆيستەردىڭ تەز ءوسىپ جاتقان سەگمەنتىندە جاسىرىنۋى مۇمكىن دەپ سانايدى. بۇل سەگمەنت بۇعان دەيىن جەڭىلدەتىلگەن باقىلاۋدا بولعان ەدى.

ەڭ ايقىن جاڭالىقتاردىڭ ءبىرى – راسسروچكا جانە Buy Now، Pay Later (BNPL) سەرۆيستەرىن تولىققاندى رەتتەۋ بولادى. بۇعان دەيىن بۇل سالانى رەتتەۋشىلەر قارجىلىق قىزمەت پەن بولشەك ساۋداگەرلەردىڭ ماركەتينگتىك قۇرالى اراسىنداعى ساڭىلاۋدى پايدالانعان.

2026 جىلدان باستاپ ەرەجەلەر وزگەرەدى

بىرىنشىدەن، BNPL سەرۆيستەرىن ۇسىناتىن كومپانيالار قارجى نارىعىنىڭ رەسمي قاتىسۋشىلارى مارتەبەسىن الادى. ولاردىڭ قىزمەتى قارجىلىق قىزمەت كورسەتۋ رەتىندە قاراستىرىلادى.

ەكىنشىدەن، راسسروچكالارعا مىندەتتەمەلەردىڭ تولىق قۇنىن اشۋ تالاپتارى قولدانىلادى. بۇل تاۋاردىڭ جوعارىلاتىلعان باعاسى ارقىلى جاسىرىلعان ارتىق تولەمدەر ساتىپ الۋشىلار ءۇشىن اشىق بولۋى كەرەك دەگەندى بىلدىرەدى.

ۇشىنشىدەن، راسسروچكالار تۋرالى اقپارات كرەديتتىك بيۋرولارعا بەرىلە باستايدى. بۇل تارماق وتە ماڭىزدى بولىپ سانالادى: ەندى كەز كەلگەن راسسروچكا ارقىلى جاسالعان ساتىپ الۋلار ادامنىڭ قارىز جۇكتەمەسىن باعالاۋ كەزىندە ەسكەرىلەتىن بولادى.

بۇل ءبىر مەزگىلدە بىرنەشە راسسروچكانىڭ رەسىمدەلۋى، قارىز جۇكتەمەسى كوەففيسيەنتىن ەسەپتەۋ كەزىندە ەسكەرىلەتىندىكتەن، جاڭا نەسيە الۋ مۇمكىندىگىن ازايتۋى مۇمكىن دەگەندى بىلدىرەدى.

بانكتەرگە تالاپتار كۇشەيتىلەدى

فينتەح-سەگمەنتتى رەتتەۋمەن قاتار، قنردا ءداستۇرلى بانكتىك نەسيەلەندىرۋگە دە تالاپتاردى كۇشەيتۋدى جوسپارلاپ وتىر. اتاپ ايتقاندا، رەتتەۋشى ورگان كەپىلسىز زايىمدار بويىنشا جىلدىق ءتيىمدى سىياقى مولشەرلەمەسىنىڭ (جتسم) شەكتى دەڭگەيىن بەلگىلەۋ ءتاسىلىن قايتا قاراۋدى كوزدەپ وتىر.

سونداي-اق، قارىز جۇكتەمەسى كوەففيسيەنتى (قجك) نەسيە بەرۋ كەزىندە مىندەتتى شەكتەۋ بولادى. بانكتەر بورىشكەردىڭ تابىسى مەن ونىڭ اعىمداعى مىندەتتەمەلەرىنىڭ اراقاتىناسىن اناعۇرلىم قاتاڭ ەسكەرۋگە ءتيىس.

تاعى ءبىر شارا – پروبلەمالىق بورىشكەرلەر ۇلەسىنە نورماتيۆ ەنگىزۋ. ول 10%-دان اسپاۋى كەرەك، بۇل بانكتەردى جاڭا زايىمداردى ماقۇلداۋعا ابايىراق قاراۋعا ءماجبۇر ەتەدى.

يپوتەكاعا دا وزگەرىستەر ەنەدى

تۇرعىن ءۇي نەسيەلەرى نارىعىنا دا تۇزەتۋلەر دايىندالۋدا. رەگۋلياتور Loan-to-Value (LTV) كورسەتكىشى ارقىلى سارالانعان ءتاسىلدى قولدانۋدى جوسپارلاپ وتىر. بۇل نەسيە سوماسى مەن جىلجىمايتىن مۇلىك قۇنىنىڭ اراقاتىناسىن كورسەتەدى. بۇل از باستاپقى جارناسى بار بورىشكەرلەر ءۇشىن جوعارى مولشەرلەمەلەرگە تاپ بولۋى مۇمكىن ەكەنىن بىلدىرەدى، سەبەبى مۇنداي نەسيەلەر قارجى جۇيەسى ءۇشىن تاۋەكەلدىرەك بولىپ سانالادى.

جالپى، 2026 جىل تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەندىرۋدى باقىلاۋدى كۇشەيتۋ كەزەڭى بولۋى مۇمكىن. بيلىك نارىقتىڭ قىزىپ كەتۋ ءقاۋپىن الدىن الا ازايتىپ، حالىقتىڭ شامادان تىس قارىز جۇكتەمەسىنىڭ جيناقتالۋىنا جول بەرمەۋگە تىرىسادى.

بۇل تۇتىنۋشىلار ءۇشىن نەسيەلەر مەن راسسروچكالاردى رەسىمدەۋ كەزىندە قاتاڭ تەكسەرۋلەردى بىلدىرەدى. ال فينتەح-كومپانيالار ءۇشىن – ءداستۇرلى قارجى ۇيىمدارىمەن بىردەي اشىقتىق پەن ەسەپ بەرۋ ەرەجەلەرى بويىنشا جۇمىس ىستەۋ قاجەتتىگىن بىلدىرەدى.