InfoHub Logo

تانىمال ءانشى ديماش قۇدايبەرگەننىڭ اناسى سۆەتا ايتبايەۆا قازاق حالقىنىڭ ۇمىتىلىپ بارا جاتقان سالت-داستۇرلەرىنە قاتىستى ماڭىزدى ماسەلەنى كوتەردى. ول اسىرەسە قىز بالالاردى ەرتە جاستان، ءتىپتى ءتۇس اۋعانشا ۇزاتۋ ءداستۇرىنىڭ تەرەڭ ماعىناسى بار ەكەنىن ايتىپ، بۇگىنگى كۇنى بۇل ادەتتىڭ جوعالىپ بارا جاتقانىنا الاڭداۋشىلىق ءبىلدىردى.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

ەرتەدەگى قىز ۇزاتۋ ءداستۇرى

سۆەتا ايتبايەۆانىڭ ايتۋىنشا، بۇرىن قىز بالالاردى ءتۇس اۋعانشا ۇزاتۋدىڭ وزىندىك سەبەپتەرى بولعان. بۇل تەك ۋاقىتتى ۇنەمدەۋ ەمەس، سونىمەن قاتار جاس كەلىنگە جاڭا ورتادا بەيىمدەلۋگە، اتا-اناسىنىڭ باتاسىن الۋعا مۇمكىندىك بەرگەن.

«قازاق قىز بالانى ءتۇس اۋعانشا ۇزاتقان. ونىڭ وزىندىك تەرەڭ ماعىناسى بار. سوڭعى جىلدارى تۇنگى 12-دە مەيرامحانادان شىعارىپ جىبەرەتىن ادەت پايدا بولدى، مۇمكىن ۋاقىتتى ۇنەمدەۋدىڭ شاراسى بولار»، - دەپ جازدى ول.

«قىز – قوناق» ءداستۇرى

اناسىنىڭ ايتۋىنشا، تويدان كەيىن ەرتەڭىنە ارنايى قوي سويىلىپ، قىز بەن كۇيەۋگە، قۇدالارعا قوناقاسى بەرىلەتىن بولعان. بۇل «قىز – قوناق» دەگەن ۇعىممەن بايلانىستىرىلادى. ياعني، قىز ءوزىنىڭ تۋعان ۇيىنە العاش رەت قوناق رەتىندە كەلىپ، ارنايى سىي-سياپاتتان ءدام تاتىپ، سودان كەيىن ءوز جۇرتىنا اتتانادى.

«اكەسىنىڭ بوساعاسىنان العاش رەت قوناق رەتىندە ارنايى قوناقاسىن جەپ، ءوز جۇرتىنا اتتانادى. ماڭدايى اشىق بولسىن دەپ، تاڭ نۇرىنا، كۇن ساۋلەسىنە بولەنىپ، ەل-جۇرتىنىڭ باتاسىن الىپ ءوز بوساعاسىنان شىعادى»، - دەپ اتاپ ءوتتى سۆەتا ايتبايەۆا.

ءسالت-داستۇردىڭ ماڭىزى

ءسالت-داستۇردىڭ ساقتالۋىنا ەرەكشە ءمان بەرگەن انا، ءوز قىزى راۋشانتايدى دا اتا-بابا جولىمەن، داستۇردەن اۋىتقىماي ۇزاتقانىن ايتىپ ءوتتى. جەڭگەلەرىنىڭ قۇدالاردىڭ كورىمدىگىن الۋى، قىز جاساۋىن كوشكە تيەۋى، «قۇدا تارتار» سالتىن جاساپ، ازىل-قالجىڭمەن، اق باتامەن قىزدى شىعارىپ سالۋ سياقتى راسىمدەردىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.

سۆەتا ايتبايەۆانىڭ بۇل جازباسى كوپشىلىكتىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرىپ، وقىرماندار دا ءوز ويلارىن ورتاعا سالىپ، داستۇرلەردى ساقتاۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن قولدايتىندارىن ءبىلدىردى.