InfoHub Logo

قىزىلوردا وبلىستىق فتيزيوپۋلمونولوگيالىق ورتالىعىنىڭ سانيتارلارى 55 جاستا مەرزىمىنەن بۇرىن زەينەتكە شىعا المايتىندارىن مالىمدەدى. ولاردىڭ ايتۋىنشا، مەديسينالىق ءبىلىمى تۋرالى ديپلومىنىڭ جوقتىعىنا بايلانىستى مەكەمە باسشىلىعى بۇل قۇقىقتارىنان ايىرىپ وتىر. ودان بولەك، كوپ جىلدار بويى ولار ءۇشىن مىندەتتى كاسىپتىك زەينەتاقى جارنالارى (مكزج) اۋدارىلماعانى انىقتالدى.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

قازاقستانداعى قولدانىستاعى ەرەجەلەرگە سايكەس، زياندى ەڭبەك جاعدايىندا جۇمىس ىستەيتىن مەديسينا قىزمەتكەرلەرى 55 جاستا زەينەتكە شىعا الادى. بۇل ءۇشىن جۇمىس بەرۋشى كەمىندە جەتى جىل بويى جالاقىسىنىڭ 5%-ىن مكزج رەتىندە اۋدارىپ وتىرۋى ءتيىس.

زەينەتاقى جارنالارى تولەنبەگەن

وبلىستىق فتيزيوپۋلمونولوگيالىق ورتالىقتىڭ سانيتار-اسپازشىسى گۇلميرا ماناسيپوۆا مەكەمەدە 25 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەيدى. ول بۇرىنعى باس دارىگەردەن مەرزىمىنەن بۇرىن زەينەتكە شىعۋ قۇقىعى تۋرالى بىلگەنىن ايتادى. الايدا، 55 جاسقا تولعان كەيبىر قىزمەتكەرلەر قۇجات جيناپ، 2014 جىلدان بەرى ءتيىستى 5% جارنانىڭ اۋدارىلماعانىن انىقتاعان.

«سول كەزدە ەرتە زەينەتكە شىعۋعا نيەتتى بولعان سانيتارلار مەن مەدبيكەلەر سوتقا جۇگىنىپ، مەكەمەگە جارنالاردى وتەۋدى تالاپ ەتتى. بارلىعى 58 ادام بولدى. سوتتى ولار ۇتىپ الدى. 2024 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا ءبارى دەمالىسقا شىقتى»، – دەيدى گۇلميرا.

2025 جىلدىڭ كۇزىنە قاراي وسىنداي سەبەپتەرمەن شامامەن ءجۇز ادام زەينەتكە شىققان. الايدا، باسشىلىق اۋىسقاننان كەيىن جاعداي وزگەردى.

«2025 جىلدىڭ كۇزىندە جاڭا باس دارىگەر ساكەن ۇسەيىنوۆ كەلدى. ول ۇجىمدى جيناپ، دارىگەرلەر مەن مەدبيكەلەر 55 جاستا زەينەتكە شىعا الاتىنىن، ال سانيتارلارعا بۇل قۇقىق بەرىلمەيتىنىن ايتتى. سەبەبى ولاردىڭ مەديسينالىق ءبىلىم تۋرالى ديپلومى جوق ەكەن. ولار 60-63 جاستا زەينەتكە شىعا الادى ەكەن»، – دەپ جالعاستىردى ول.

ماناسيپوۆانىڭ ايتۋىنشا، جاقىندا 55 جاسقا تولاتىن سانيتارلاردىڭ جاعدايىن سۇراعاندا، ناۋقاستار سانى ازايعاندىقتان ولاردىڭ قىسقارتۋعا ىلىگۋى مۇمكىن ەكەنى ايتىلعان.

«بۇرىن، 10-15 جىل بۇرىن، ءبىر بولىمدە 120-دان استام ناۋقاس ەمدەلەتىن. ءقازىر 10 ناۋقاس قانا بار. مەنىڭ جۇمىسىم – ناۋقاستارعا تاماق جەتكىزۋ، ىدىس-اياق جيناۋ، جۋىپ، اسحاناعا تاپسىرۋ. مەن «لاس ايماقتا» جۇمىس ىستەيمىن. ناۋقاستارمەن تىعىز بايلانىستا بولامىن. مىنە، سونشا جىلدان بەرى وسىلاي»، – دەيدى ول.

سانيتارعا جاقىندا 55 جاس تولادى، ءبىراق ول جاڭا جۇمىس تابا الاتىنىنا سەنىمسىز.

«باس دارىگەر «قايدا شاعىمدانساڭدار دا شاعىمدانا بەرىڭدەر، سوتقا بەرسەڭدەر دە بولادى، مەن ونى ۇتامىن» دەدى. بۇرىن 55 جاستا زاڭسىز زەينەتكە شىققاندار تۋرالى ايتقاندا، «ولار زاڭسىز شىقتى» دەدى. سوت شەشىمى بولسا دا سولاي دەدى. ەگەر سولاي بولسا، ولار مەملەكەتكە اقشانى قايتارىپ، قايتا جۇمىسقا شىعۋلارى كەرەك پە؟ جاۋاپ الا المادىم»، – دەپ ەسكە الدى ماناسيپوۆا.

ۆيسە-مينيستر سانيتارلاردى قولدادى

2025 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا ماناسيپوۆا بۇل ماسەلەنى قىزىلوردا تۇرعىندارىنىڭ ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ۆيسە-مينيسترى ۆيكتوريا شەگايمەن كەزدەسۋىندە كوتەردى. ونىڭ ايتۋىنشا، شەنەۋنىك سانيتارلاردىڭ مەرزىمىنەن بۇرىن زەينەتكە شىعۋىنا تىيىم جوق ەكەنىن ايتقان.

«وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى دا بولدى. ول سوتقا جۇگىنۋ كەرەكتىگىن ايتتى. ءبىز تالاپ ارىز بەردىك. ەندى باس دارىگەرگە شاعىمداناتىنداردىڭ بارلىعىنا قىسىم كورسەتىلۋدە»، – دەيدى ول.

ۆيسە-مينيستر سانيتاردىڭ جۇمىس ورنىن اتتەستاسيادان وتكىزگەن-وتكىزبەگەنىن دە سۇرادى. كوميسسيا ەڭبەك جاعدايلارىنىڭ زياندى ەكەنىن راستادى.

ورتالىق قىزمەتكەرلەرى دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنا، دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە، پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنە، «AMANAT» پارتياسىنا جانە باس پروكۋراتۋراعا دا وتىنىشتەر جولداعان. ماناسيپوۆانىڭ ايتۋىنشا، بارلىق ۆەدومستۆولاردان سانيتارلاردىڭ مەرزىمىنەن بۇرىن زەينەتكە شىعۋىنا تىيىم جوق دەگەن جاۋاپ كەلگەن.

ماناسيپوۆا جاڭا باسشىنىڭ بىرنەشە رەت ۇجىمدى جيناپ، مەكەمەنىڭ قارجىلىق قيىندىقتارى تۋرالى ايتقانىن جەتكىزدى.

«جاڭا باس دارىگەر بىرنەشە رەت جينالىس وتكىزىپ، ورتالىقتىڭ بيۋدجەت الدىندا شامامەن 500 ملن تەڭگە قارىزى بار ەكەنىن جانە بۇل قارىزدى وتەۋ كەرەكتىگىن ايتتى. ءبىراق ءبىزدىڭ بۇعان قانداي قاتىسىمىز بار؟! بۇرىنعى باس دارىگەرلەر مۇنى ايتپاعان»، – دەپ مالىمدەيدى ول.

سوت پروسەسى سوزىلۋدا

ورتالىق قىزمەتكەرلەرى ەكى كەزەڭمەن ۇجىمدىق تالاپ ارىز بەرگەن. ءبىرىنشى توپتا 16 ادام، ەكىنشىسىندە 23 ادام بولعان. الايدا، كەيبىر مەدبيكەلەر كەيىن باسشىلىقتىڭ ۋادەسىنەن كەيىن ارىزدان باس تارتقان.

«سول سەبەپتى قۇجاتتاردى قايتا جاساپ، سوتقا قايتا بەرۋگە تۋرا كەلدى. ادامدار باسشىلىقپەن جانجالداسۋدان قورقاتىندىقتان، كەيبىرەۋلەر ءبىزدىڭ قاتارىمىزدان شىعىپ، قايتا ورالىپ جاتىر. سوندىقتان كۇزدەن بەرى بىردە-بىر سوت وتىرىسى بولعان جوق. جاقىندا ءبىر مەدبيكە ءۇشىن 5% تولەپ بەردى، سودان كەيىن ول ارىزىنان باس تارتتى»، – دەيدى ماناسيپوۆا.

قازىرگى ۋاقىتتا ۇجىمدىق تالاپ ارىزعا 28 ادام قاتىسۋدا.

«ءبىز دەمالىسقا شىعىپ، باسقا جۇمىس تاپقىمىز كەلەدى، ءبىراق بۇل دا كۇمان تۋدىرادى، ويتكەنى ءبىز تۋبەركۋلەزبەن اۋىراتىندارمەن تىعىز بايلانىستامىز»، – دەپ قوسادى ول.

«ءبىز ناۋقاستار اراسىندا 100% ۋاقىت وتكىزەمىز»

ورتالىقتا ون جىلعا جۋىق جۇمىس ىستەگەن سانيتار التىنشاش وتكەلبايەۆا دا جاعدايدى راستايدى.

«55 جاستا دەمالىسقا شىعۋعا بولاتىنىن بىلگەندە، مەن دە انىقتامالار جيناي باستادىم. ءبىراق مەن ءۇشىن 5% جارنا تولەنبەگەنىن انىقتادىم. سوندىقتان ەرتە دەمالىسقا شىعا المايمىن. جاڭا باس دارىگەر ساكەن ۇسەيىنوۆ كەلگەننەن كەيىن مۇلدەم تولەۋدەن باس تارتتى. ولاردىڭ ايتۋىنشا، سانيتارلار – مەديسينا قىزمەتكەرى ەمەس، مەديسينالىق ءبىلىمى جوق. بۇل تۋرالى بىزگە زاڭگەر ايتتى. زاڭدا ەڭبەك ۋاقىتىنىڭ 80%-ىن زياندى جاعدايدا وتكىزەتىن ادامداردىڭ مەرزىمىنەن بۇرىن دەمالىسقا شىعۋعا قۇقىعى بار دەلىنگەن. ءبىز 80% ەمەس، 100% ۋاقىتىمىزدى ءقاۋىپتى ناۋقاستار اراسىندا وتكىزەمىز»، – دەيدى ول.

وتكەلبايەۆانىڭ ايتۋىنشا، سانيتارلار دەزينفەكسيالاۋ جۇمىستارىن قوسا العاندا، ۇلكەن كولەمدەگى جۇمىستى اتقارادى.

«جۇمىستىڭ زياندىلىعى ءۇشىن جالاقىعا قوسىمشا اقى بار دەيدى، ءبىراق جالاقى تۇبىرتەگىن العاندا، نەسى بەلگىسىز ەكەنى تۇسىنىكسىز بولىپ قالادى. سوندىقتان جالاقىعا زياندىلىق پەن ەكولوگيا ءۇشىن قانشا قوسىمشا اقى تولەنەتىنىن بىلمەيمىز»، – دەپ اتاپ وتەدى.

ايەل جۇمىس ىستەگەن جىلدار ىشىندە حلور ءيىسىن سەزۋدى توقتاتقانىن ايتادى.

«ءبىز ناۋقاستارعا كۇتىم جاسايمىز، ولاردىڭ ىدىس-اياقتارىن، كيىمدەرىن، بولمەلەرىن وڭدەيمىز. ناۋقاس قايتىس بولعاننان كەيىن كوپ حلور قولدانىلادى، ويتكەنى تۋبەركۋلەز تاياقشاسى ءتىرى يە ىزدەپ، دەنەنى ماسسالىق تۇردە تاستاپ كەتەدى»، – دەيدى سانيتار.

باسقا وڭىرلەردە دە وسىنداي ماسەلەلەر بار

ورتالىق قىزمەتكەرلەرىنىڭ ايتۋىنشا، سوتقا دايىندىق كەزىندە ولار باسقا وڭىرلەردە دە وسىنداي جاعدايدىڭ ورىن العانىن بىلگەن.

«وتكەن جىلى تۇركىستان مەن شىمكەنتتەگى ارىپتەستەرىمىزدىڭ دە وسىنداي ماسەلەلەرى بارىن بىلدىك. ءبىراق ونداعى ادامدار باق-قا جۇگىنۋدەن قورىقتى»، – دەيدى سانيتارلاردىڭ ءبىرى.

قىزمەتكەرلەر نەگە مەديسينا قىزمەتكەرى بولىپ سانالمايتىندارىن تۇسىنبەيدى.

«نەگە ءبىز مەديسينا قىزمەتكەرى ەمەستىمىز؟ ءبىز مەديسينالىق مەكەمەدە جۇمىس ىستەيمىز، مەديسينالىق فورما كيەمىز، دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى قابىلدايتىن اتتەستاسيادان وتەمىز»، – دەپ سۇراق قويادى ولاردىڭ ءبىرى.