سوڭعى جاڭارتۋ

(وزگەرتىلگەن ۋاقىتى 1 ساعات بۇرىن)
قازاقستانداعى سوڭعى قوڭىراۋ: گۇل شوقتارىنا قاتىستى داۋ تۋدى

بيىلعى سوڭعى قوڭىراۋ مەرەكەسىندە وقۋشىلارعا بەرىلەتىن گۇل شوقتارىنىڭ كولەمى مەن قۇنى جۇرتشىلىقتىڭ قىزۋ تالقىلاۋىنا ءتۇستى. كەيبىر اتا-انالار مۇنى «ماقتانشاقتىق» دەپ اتاسا، ەندى ءبىرى بۇل ءداستۇردى قورعاپ شىقتى.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

25 مامىردا قازاقستان مەكتەپتەرىندە ءداستۇرلى سوڭعى قوڭىراۋ ءۇنى ەستىلدى. بيىل 215 مىڭنان استام 11-سىنىپ وقۋشىسى مەكتەپپەن قوشتاسسا، 364 مىڭنان استام شاكىرت 9-سىنىپتى اياقتادى. الايدا، الەۋمەتتىك جەلىدە وقۋشىلاردىڭ ءۆالسى مەن مەكتەپ جيىندارىنان گورى، مەرەكەنى قىزۋ پىكىرتالاسقا اينالدىرعان كۇتپەگەن ترەند تالقىلانىپ جاتىر.

«سىيلىقتار جارمەڭكەسى» جانە اتا-انالاردىڭ كوز جاسى

بۇرىن بۇل كۇنى الەۋمەتتىك جەلىلەردە جول ەرەجەسىن بۇزعان وقۋشىلاردىڭ كولىك شەرۋلەرى تۋرالى ۆيدەولار ءجيى كورىنسە، 2026 جىلى بارلىق نازاردى الىپ تۇراتىن گۇل شوقتارى اۋداردى. وقۋشى قىزدارعا مۇمكىندىگىنشە ۇلكەن گۇل شوقتارىن سىيلاۋعا دەگەن ۇمتىلىس، كوپتەگەن جەلى قولدانۋشىلارى «ماقتانشاقتىق جارمەڭكەسى» دەپ اتاعان ناعىز جارىسقا اينالدى.

كوپتەگەن وتباسى ءۇشىن بۇل جاڭا ترەندكە ساي بولۋ ۇمتىلىسى اۋىر قارجىلىق سىناققا اينالدى. ءبىر تۇلەك الەۋمەتتىك جەلىدە ءوز باسىنان وتكەن جاعدايمەن ءبولىستى:

«مەنىڭ اتا-انام ايلىق جالاقىدان-ايلىق جالاقىعا دەيىن ءومىر سۇرەدى. ولاردىڭ ءبىز ءۇشىن بار كۇشىن سالىپ جاتقانىن تۇسىنەمىن، جاقسى كورەمىن. اتا-انام ماعان 5 قىزىل راۋشان سىيلادى. مەن بۇعان وتە ريزامىن، ءبىراق ولار باسقا بالالاردىڭ ۇلكەن گۇل شوقتارىن كورگەندە، تىم-تىرىس تۇرا المادى. مەنىڭ 5 عانا راۋشان العانىما ۇيالعانداي بولدى. ۇيدە انام اكەمە: «تاعى دا جاقسىراق گۇل الۋ كەرەك ەدى، ءتىپتى ءبولىپ تولەۋ ارقىلى بولسا دا»، - دەدى»، - دەپ جازدى قىز.

مۇنداي جاعدايلار، مۇنداي سىيلىقتاردى تابىستايتىندارعا قاتىستى سىنعا سەبەپ بولدى. پىكىر بىلدىرۋشىلەر 120 000 تەڭگەدەن باستالاتىن الىپ گۇل شوقتارى «ءساتتى» تۇلەكتەر ءۇشىن مىندەتتى اتريبۋتقا اينالعانىن اتاپ ءوتتى.

كەيبىر توپتاردا ءتىپتى ءبىر مەكتەپتەردە جىگىتتەردىڭ سىنىپتاستارىنا «مەرەكەلىك كوڭىل-كۇيدى بۇزباۋ ءۇشىن» وسىنداي گۇلدەردى ساتىپ الۋ مىندەتتەلگەنى ايتىلادى. اتا-انالار ەسەبىنەن مۇنداي سۇرانىستاردى وتەۋگە قابىلەتسىز نەمەسە قالامايتىندار اشىق تۇردە ايىپتالدى.

سونىمەن قاتار، باسقا تۇلەكتەر ءوز سىيلىقتارىن قورعاپ، پىكىر بىلدىرۋشىلەردى باسقالاردىڭ اقشاسىن ساناماۋعا شاقىردى.

«مەنىڭ دوستارىم مەن تۋىستارىم ماعان ءوز ەرىكتەرىمەن كەلدى. مەن دە ەرتە جاستان جۇمىس ىستەيمىن. بۇكىل وتباسىمدى ءوزىم اسىرايمىن. مەكتەپتى ۇزدىك ءبىتىردىم! جاقىندارىم مۇنى كوتەرە الادى!» - دەپ جاۋاپ بەردى ءبىر تۇلەك.

ون مىڭداعان تەڭگەلىك گۇل شوقتارى جانە «ماقتانشاقتىق» تۋرالى پىكىرتالاس

گۇل شوقتارىنىڭ قۇنى تۋرالى ايتا كەتەيىك، كەيبىر جەلى قولدانۋشىلارى ۇلكەن گۇل شوقتارىنىڭ قۇنى 60-120 مىڭ تەڭگەگە دەيىن نەمەسە ودان دا جوعارى بولعانىن اتاپ ءوتتى.

«120 000 تەڭگە جانە ودان جوعارى سوماداعى الىپ گۇل شوقتارى – نەمەسە تۇلەكتەردىڭ باقىتى قانشا تۇرادى؟» - دەپ سۇراق قويدى تانىمال جازبالاردىڭ اۆتورلارى.

قولدانۋشىلاردىڭ پىكىرى ەكىگە ءبولىندى. بىرەۋلەر سوڭعى قوڭىراۋ – مەكتەپ وقۋشىلارى ءۇشىن ومىردە ءبىر-اق رەت بولاتىن ماڭىزدى كۇن ەكەنىن ەسكە سالدى. ەندى بىرەۋلەرى بۇل جاعدايدى سانسىزدىك دەپ اتادى.

«بۇل تىم ارتىق: كورسەتۋ ءۇشىن ۇلكەن گۇل شوقتارى. بۇل ادەتتەن «اسەر ءۇشىن ءومىر ءسۇرۋ» دەگەن نەسيەلەر، قارىزدار جانە ماڭگىلىك ماقتانشاقتىق جارىسى پايدا بولادى»، «نەگە ءبارى بالالارعا اشۋلاندى؟ بۇگىن ولاردىڭ سوڭعى قوڭىراۋى. ءبىر رەت ۇلكەن گۇل شوقتارىن بەردى – نەگە كوڭىلدەرىن قۇرتتى؟» «ولار باقىتتى سەزىندى، كەيبىرى ءبىرىنشى رەت گۇل شوعىن الدى»، - دەپ جازدى پىكىر بىلدىرۋشىلەر.

جەلىدەگى كەيبىر قولدانۋشىلار سوڭعى جىلدارى مەكتەپ ءبىتىرۋ كەشتەرىنىڭ قالاي وزگەرگەنىن تالقىلادى. كوبىسى قازىرگى ترەندتەردى وزدەرىنىڭ مەكتەپ كەزىمەن سالىستىردى.

«ءبىز 15 جىل بۇرىن كىمنىڭ ۇبت-دان جوعارى بالل الاتىنىن، كىم گرانتقا تۇسەتىنىن تالاستىراتىنبىز. وسىعان تالاسسا، جاقسىراق بولار ەدى»، - دەپ اتاپ ءوتتى ءبىر پىكىر ءبىلدىرۋشى.

باسقالارى بۇرىن گۇلدەردى ەڭ الدىمەن مۇعالىمدەرگە بەرەتىنىن ەسكە الدى.

«مەنىڭ ويىمشا، 25 مامىردا گۇلدەردى مۇعالىمدەرگە بەرۋ كەرەك. ءبىز وقىعاندا، ءدال سولاي بولاتىن»، - دەپ ءبولىستى جەلى قولدانۋشىسى.

گۇلدەردى قايتا ساتۋ

الەۋمەتتىك جەلىلەردە گۇل شوقتارىنىڭ قۇنى عانا ەمەس، ولاردىڭ سىرتقى ءتۇرى دە تالقىلاندى. قولدانۋشىلار تۇلەكتەردىڭ ەسىمدەرى، كۇندەرى جانە الىپ قوراپتارى بار كومپوزيسيالاردىڭ «گۇل بازارىنا» نەمەسە ءتىپتى «جەرلەۋ گۇل شوقتارىنا» ۇقسايتىنىن ايتىپ كۇلدى.

«بۇل گۇلدەردى قاتار قويعاندا، ستراننو كورىنەدى»، - دەپ پىكىر ءبىلدىردى.

تاڭقالارلىق جاعداي، ەرتەڭىنە، 25 مامىردا، تانىمال حابارلاندىرۋ الاڭدارى كەشەگى تۇلەكتەردىڭ الىپ گۇل شوقتارىن ساتا الماي قالماۋ ءۇشىن قايتا ساتۋعا تىرىسقان جازبالارىمەن تولدى.

جەلى قولدانۋشىلارى گۇلدەردى «Instagram-عا سۋرەتكە ءتۇسۋ ءۇشىن» ساتىپ العاندارىن، سودان كەيىن ساتۋعا قويعاندارىن ايتىپ، مىسقىلدادى.

«ويباي، الدىمەن گۇلدەردى تالاپ ەتتى، ەندى كىم تەز ساتادى دەپ جارىسىپ جاتىر»، - دەپ كۇلدى ءبىر پىكىر ءبىلدىرۋشى.

گۇلدەردەن باس تارتۋ

پىكىرتالاسقا قاراماستان، كەيبىر مەكتەپتەردە مۇنداي جارىستار مۇلدەم بولماعانى تۋرالى ايتىلدى.

«فوتوسەسسيا، جيىن، ۆالس – جانە الىپ گۇل شوقتارى جوق»، - دەپ جازدى اتا-انالار.

الماتى قالاسى بوستاندىق اۋدانىنىڭ تۇلەكتەرى قىمبات تۇلەك كەشتەرى مەن كورتەجدەردەن باس تارتىپ، ونىڭ ورنىنا قايىرىمدىلىق اكسيالارىن ۇيىمداستىرعانى دا نازار اۋداردى.

ولار اۋتيزم سپەكترىنىڭ بۇزىلۋى بار بالالارعا ارنالعان «جان الەمى» وڭالتۋ ورتالىعىنا، بالالار پەدياترياسى جانە بالالار حيرۋرگياسى عىلىمي ورتالىعىنا، №2 مامانداندىرىلعان بالالار ۇيىنە، سونداي-اق قيىن جاعدايدا قالعان كوپبالالى وتباسىعا كومەك كورسەتتى.

تۇلەكتەر ويىنشىقتار، كەڭسە تاۋارلارى، ازىق-تۇلىك جانە تەلەديدار سىيلادى.

بۇل باستامانى كوپتەگەن جەلى قولدانۋشىلارى تۇلەك كەشىن ءارتۇرلى جولدارمەن اتاپ وتۋگە بولاتىنىنىڭ مىسالى رەتىندە اتاپ ءوتتى.

جەلى قولدانۋشىلارى ءبىلىم مينيسترلىگىنە «گۇل جارىسىنا» نازار اۋدارىپ، بۇل ماسەلەنى رەتتەۋدى ۇسىندى. ءبىز ۆەدومستۆونىڭ باسپا ءسوز قىزمەتىنە حابارلاسقانىمىزبەن، جاريالاۋ ساتىنە دەيىن جاۋاپ الا المادىق.

بۇعان دەيىن ءبىلىم ءمينيسترى جۇلدىز سۇلەيمەنوۆا ۆەدومستۆونىڭ تۇلەك كەشتەرىن وتكىزۋ ەرەجەلەرىن قايتا قاراۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتقان بولاتىن. اتاپ ايتقاندا، ونىڭ ايتۋىنشا، مۇعالىمدەرگە گۇل بەرۋگە رۇقسات ەتەتىن نورما تۋرالى ويلانۋعا بولادى.

جۇلدىز سۇلەيمەنوۆا بۇعان دەيىن بەلگىلى ءبىر نورماتيۆ بەلگىلەۋ تۋرالى ۇسىنىس ايتىلعانىن ەسكە سالىپ، بۇل تۋرالى «ويلانۋعا بولادى» دەپ ەسەپتەيدى. شەنەۋنىكتىڭ ايتۋىنشا، ەگەر جەڭىلدىكتەر قاراستىرىلسا، وندا تەك گۇلدەرگە قاتىستى بولۋى مۇمكىن.

جاڭالىقتار

جارناما