سوڭعى جاڭارتۋ

(وزگەرتىلگەن ۋاقىتى 1 ساعات بۇرىن)
«ەكى ءسوزدىڭ باسىن قۇراي المايدى»: قازاق بالالارى نەگە ساۋاتسىز بولىپ بارادى؟

قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانى ءمۇعالىمىنىڭ Threads جەلىسىندەگى جازباسى جۇرتشىلىقتى دۇرلىكتىردى. ونىڭ ايتۋىنشا، 5-سىنىپ وقۋشىلارىنىڭ 70-80%-ى قازاقشا ساۋاتتى وقىپ-جازا المايدى، ءماتىندى ءتۇسىنىپ، مازمۇنداي المايدى. بۇل جاعداي كوپتەگەن پەداگوگتەردى الاڭداتىپ وتىر.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

مۇعالىمدەردىڭ ايتۋىنشا، وقۋشىلار قازاقشا سويلەمەيدى، ويلانبايدى. ديكتانت جازعىزعانداعى قاتەلەردى كورىپ، جانى اۋىرعان ۇستاز ارىپتەستەرىنە بۇل ماسەلەنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن نە ىستەۋ كەرەكتىگىن سۇراعان. جازبانى تالقىلاعان مۇعالىمدەردىڭ باسىم كوپشىلىگى انا تىلىندە ساۋاتتى جازا الاتىن وقۋشىلاردىڭ از ەكەنىن راستادى.

ساۋاتتىلىقتى ارتتىرۋ جولدارى

اعىلشىن ءتىلى ءمۇعالىمى ايگەرىم نۇربەكوۆا قازاق تىلىنەن ساۋاتسىز جازاتىن بالالارعا اعىلشىن ءتىلىن ۇيرەتۋ قيىن ەكەنىن ايتادى. ول ءوزىنىڭ قوسىمشا ساباقتارىندا الدىمەن قازاق تىلىنەن ساۋات اشۋعا كوڭىل بولگەنىن جەتكىزدى. ءبىراق بۇل جۇمىستى ۇزاق ۋاقىت جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بولماعان.

باسقا ءبىر اتا-انانىڭ ايتۋىنشا، ۇلىنىڭ قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءمۇعالىمى 8 اي ىشىندە وقۋشىلاردى قازاقشانى جەتىك مەڭگەرۋگە ۇيرەتكەن. ءمۇعالىم ادەبيەتتەن شىعارمالار بەرىپ، وقۋشىلاردان تۇسىنگەندەرىن جازدىرىپ، ءوز پىكىرلەرىن قوسۋدى تالاپ ەتكەن. وقىماعانداردى ۆيدەوعا ءتۇسىرىپ، اتا-انالار چاتىنا جىبەرىپ وتىرعان. ناتيجەسىندە، وقۋشىلاردىڭ قازاقشا جازۋى جاقسارعان.

مۇعالىمدەردىڭ جۇكتەمەسى

الايدا، بارلىق ءمۇعالىم وقۋشىلارمەن ساباقتان تىس جۇمىس ىستەي بەرمەيدى. سەبەبى ولاردىڭ جۇكتەمەسى وتە اۋىر. پاندەرىن وقىتۋدان بولەك، سىنىپ جەتەكشىلىگى، سايلاۋ جۇمىستارى، قوعامدىق ءىس-شارالار، اتا-انالارمەن بايلانىس سياقتى قوسىمشا مىندەتتەردى اتقارۋعا ءماجبۇر. دەپۋتات اسحات ايماعامبەتوۆ مۇعالىمدەردى كاسىبي مىندەتىنە جاتپايتىن جۇمىستاردان بوساتاتىن زاڭ جوباسى قارالىپ جاتقانىن حابارلادى. بۇل جوبادا مۇعالىمدەردى WhatsApp-تاعى اتا-انالار سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرۋگە نەمەسە الەۋمەتتىك جەلىگە كونتەنت تۇسىرۋگە ماجبۇرلەۋگە تىيىم سالۋ دا قاراستىرىلعان.

دەگەنمەن، كەيبىر دەپۋتاتتار، مىسالى ەرلان سايروۆ، مۇعالىمدەردى قوعامدىق جۇمىستاردان تولىق بوساتۋعا قارسى. ونىڭ پىكىرىنشە، ءمۇعالىم تەك ساباق بەرىپ قانا قويماي، تاربيەمەن دە اينالىسۋى كەرەك.

وقۋلىقتار مەن كونتەنت ماسەلەسى

ساۋاتسىزدىقتىڭ تاعى ءبىر سەبەبى – ساپاسىز وقۋلىقتار. ماماندار قازىرگى «قازاق ءتىلى» وقۋلىقتارىنىڭ مازمۇنىندا كەمشىلىكتەر بارىن ايتادى. بۇرىنعى وقۋلىقتارداعى ءتيىمدى ادىستەردى قايتا ەنگىزۋ قاجەتتىگى دە ايتىلۋدا. فونەتيكادان باستاپ، مورفولوگيا، سينتاكسيس سياقتى نەگىزدەردى دۇرىس وقىتپاعاندىقتان بالالاردىڭ ءتىلدى مەڭگەرۋى قيىنداپ وتىر.

سونىمەن قاتار، بالالار تۇتىناتىن قازاقشا ساپالى كونتەنتتىڭ ازدىعى دا ماسەلە تۋدىرادى. YouTube سياقتى پلاتفورمالاردا كوبىنەسە ورىسشا جانە اعىلشىنشا كونتەنت باسىم. بۇل دا بالالاردىڭ انا ءتىلىن جەتىك مەڭگەرۋىنە كەدەرگى كەلتىرەدى.

ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، بۇل ماسەلەدە ۇستاز، اتا-انا، قوعام جانە بيلىك بىردەي جاۋاپتى. بالالاردىڭ تەلەفونعا تاۋەلدىلىگى مەن الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ ىقپالى دا ساۋاتسىزدىقتىڭ ورشۋىنە سەبەپ بولىپ وتىر. مەكتەپتەردە سمارتفون قولدانۋعا تىيىم سالۋ سياقتى شارالاردىڭ تيىمدىلىگى دە ايتىلۋدا.

جاڭالىقتار

جارناما