InfoHub Logo

ەكىباستۇز قالاسى ەندى مونوگورودتار تىزىمىندە جوق. بۇل تەك رەسمي مارتەبە ەمەس، قالانىڭ ەكونوميكالىق قۇرىلىمىنداعى ەلەۋلى وزگەرىستەردى بىلدىرەدى. بۇرىن كومىر مەن ەنەرگەتيكاعا تاۋەلدى بولعان قالا ەندى ءارتاراپتاندىرىلعان ەكونوميكاعا بەت بۇرۋدا.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

نەگە ەكىباستۇز مونوگورود ستاتۋسىنان ايىرىلدى؟

مونوگورود دەگەنىمىز – ەكونوميكاسى ءبىر عانا ءىرى كاسىپورىنعا نەمەسە سالاعا بايلانىستى قالا. ەكىباستۇز ءۇشىن بۇل كومىر جانە ەنەرگەتيكا سالالارى بولدى. بۇعان دەيىن قالا ەكونوميكاسىنىڭ 60-70%-ى وسى سالالارعا تىكەلەي نەمەسە جاناما تۇردە تاۋەلدى ەدى. قالا تۇرعىندارىنىڭ ءاربىر ءۇشىنشىسى وسى سالالاردا جۇمىس ىستەدى. ەندى بۇل تاۋەلدىلىك ازايدى، ەكونوميكا ءارتاراپتاندىرىلدى.

ەكىباستۇزدىڭ مونوگورودتار تىزىمىنەن شىعۋى كەزدەيسوق ەمەس. وعان بىرنەشە سەبەپ بار: گرادووبرازۋيۋششيي سەكتوردىڭ ۇلەسى 50%-دان تومەندەدى، كومىر سالاسىنان تىس جاڭا كاسىپورىندار پايدا بولدى، شاعىن جانە ورتا بيزنەس دامىپ، ينۆەستيسيالار تارتىلۋدا.

سوڭعى جىلدارى نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيسيا كولەمى 20-30%-عا ءوستى. شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ۇلەسى ەكونوميكادا 25-30%-عا جەتىپ، وسۋدە. كومىر سالاسىنان تىس جۇمىس ىستەيتىندەردىڭ سانى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى.

قالانىڭ جاڭا ەكونوميكالىق درايۆەرلەرى

ەكىباستۇز ءبىر كۇندە وزگەرگەن جوق. قالانىڭ ءارتاراپتاندىرىلۋى بۇرىننان باستالعان. 2000-شى جىلدارى تەمىرجول دوڭگەلەكتەرىن شىعاراتىن زاۋىت جانە ۆاگوندار قۇراستىراتىن كاسىپورىن ىسكە قوسىلدى. بۇل كومىر ءوندىرۋشى قالانى كولىك-ونەركاسىپتىك حاب رەتىندە دامىتۋعا مۇمكىندىك بەردى.

قازىرگى تاڭدا قالادا تەمىرجول سالاسىنا قاجەتتى كومپونەنتتەر مەن جابدىقتار شىعاراتىن، ۆاگوندار قۇراستىراتىن جانە جىلجىمالى قۇرامعا ارنالعان بولشەكتەر وندىرەتىن ءىرى تەمىرجول كلاستەرى جۇمىس ىستەيدى. سوڭعى ءۇش جىلدا وڭدەۋ ونەركاسىبى، قۇرىلىس، اۋىل شارۋاشىلىعى، ساۋدا جانە قىزمەت كورسەتۋ سالالارى دامىپ، ايتارلىقتاي جەتىستىكتەرگە جەتتى.

تەمىرجول كلاستەرىمەن قاتار، مەتاللۋرگيا سەكتورى دا قارقىندى دامۋدا. قازىرگى تاڭدا ەكى فەرروقورىتپا زاۋىتى جۇمىس ىستەپ تۇر، ءۇشىنشىسى سالىنۋدا. بۇل كاسىپورىندار جىلىنا 460 مىڭ تونناعا دەيىن ءونىم شىعارىپ، قازاقستانعا فەرروسيليسيي نارىعىندا جەتەكشى ورىن الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونداي-اق، كاتودتى مىس ءوندىرۋ جوبالارى دا قولعا الىنۋدا.

جەرگىلىكتى بيلىك وكىلدەرىنىڭ باعالاۋىنشا، جىلىنا 1 ميلليون تونناعا دەيىن بولات شىعاراتىن، قۇنى شامامەن 500 ملرد تەڭگە بولاتىن ەلەكترومەتاللۋرگيا زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى ەرەكشە ماڭىزعا يە. ءونىمنىڭ 40%-عا دەيىنىن تمد جانە ەۋروپا ەلدەرىنە ەكسپورتتاۋ جوسپارلانۋدا. بۇدان بولەك، IT-سەكتوردى جانە سيفرلىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ ءۇشىن جوعارى تەحنولوگيالىق «دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىقتارىنىڭ اڭعارى» جوباسى دا باستاۋ الدى.

قالانىڭ ينفراقۇرىلىمى دا جاقسارۋدا. جىل سايىن 87 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلۋدە، قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ كولەمى 124 ملرد تەڭگەگە جەتتى. سوڭعى بەس جىلدا 12 مىڭنان استام جۇمىس ورنى اشىلدى.

ارتىقشىلىقتارى مەن كەمشىلىكتەرى

ەكىباستۇزدىڭ مونوگورود ستاتۋسىنان شىعۋى – جاقسى جاڭالىق. الايدا، قالا ءالى دە دامۋدىڭ وتپەلى كەزەڭىندە. بۇل كەزەڭ ەڭ تۇراقسىز، ءبىراق ەڭ پەرسپەكتيۆالى كەزەڭ بولىپ سانالادى.

ارتىقشىلىقتارى:

كەمشىلىكتەرى:

دەگەنمەن، ساراپشىلار 2023-2024 جىلدارى قالادا جاڭا، تۇراقتى ەكونوميكالىق مودەلدىڭ قالىپتاسا باستاعانىن اتاپ وتۋدە. بۇل مودەل الداعى ۋاقىتتا دا كەڭەيە تۇسپەك.