Photo: Joshua Brown (https://www.pexels.com/@lolimjoshingyou) / Pexels
Freedom Holding Corp. قارىزى ءبىر كليەنت الدىندا 2،36 ملرد دوللارعا جەتتى
Freedom Holding Corp. كومپانياسىنىڭ ءبىر كليەنت الدىنداعى قارىزى ءبىر جىلدا ءۇش ەسەدەن اسىپ، 2،36 ملرد دوللارعا جەتكەنى تۋرالى جىلدىق ەسەپتە كورسەتىلدى. بۇل سوما كومپانيانىڭ جالپى كليەنتتىك مىندەتتەمەلەرىنىڭ 10%-دان استامىن قۇرايدى.
بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.
امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ كوميسسياسى مەن بيرجالارعا (SEC) ۇسىنعان ەسەپتە 2026 جىلعى 31 ناۋرىزداعى جاعداي بويىنشا بۇل كورسەتكىش 2 368 911 مىڭ دوللار بولسا، 2025 جىلعى 31 ناۋرىزدا 731 363 مىڭ دوللار بولعان. بۇل دەگەنىمىز، كومپانيانىڭ اتى اتالماعان كليەنت الدىنداعى مىندەتتەمەسى ءبىر جىل ىشىندە ءۇش ەسەدەن ارتىق وسكەن.
ءتۇرلى بولجامدار مەن تەرگەۋلەر
بۇعان دەيىن، 2025 جىلدىڭ 12 شىلدەسىندە قازتاگ Deutsche Welle-گە سىلتەمە جاساپ، ميللياردەر تيمۋر ءتۇرلوۆتىڭ رەسەيدىڭ "روسنەفت" كومپانياسىنىڭ باسشىسى يگور سەچيننىڭ اقشاسىن باسقاراتىنى تۋرالى بولجامدار ايتىلعانىن حابارلاعان بولاتىن. سەچيننىڭ ءوزى "كرەملدىڭ قالتاسى" رەتىندە سيپاتتالادى.
قازتاگ باس رەداكتورى امير كاسەنوۆتىڭ رەزونانستى ۆيدەوۇندەۋىندە ايتىلعانداي، وسى ماتەريالدان كەيىن ءبىر اپتا وتپەي، ياعني 2025 جىلدىڭ 18 شىلدەسىندە قازتاگ باسشىلىعىنا قاتىستى قىلمىستىق ءىس قوزعالدى. قىزىعى، 12 مەن 18 شىلدە ارالىعىندا ءتۇرلوۆ پەن "فريدوم" تۋرالى باسقا ەشقانداي جاريالانىم بولماعان، ال سەچين تۋرالى ماتەريال قىلمىستىق ءىس ماتەريالدارىندا جوق.
حالىقارالىق سانكسيالار مەن كومپانيانىڭ ەسەبى
يگور سەچين 2014 جىلدان بەرى ۋكرايناداعى تۇراقسىزدىققا قاتىسى بار دەگەن ايىپپەن اقش سانكسيالارىنا ىلىنگەن. وعان اقش-قا كىرۋگە تىيىم سالىنعان، ال امەريكاندىق بانكتەردەگى مۇلكى تاركىلەنگەن. 2022 جىلدان باستاپ سەچينگە قارسى ەۋروپالىق وداقتىڭ 27 ەلى سانكسيا سالعان. ول رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير ءپۋتيننىڭ جاقىن كەڭەسشىلەرىنىڭ، دوستارىنىڭ جانە "ىقپالدى وداقتاستارىنىڭ" ءبىرى رەتىندە اتالعان.
بۇعان دەيىن، 3 ماۋسىمدا Freedom كومپانياسىنىڭ جىلدىق ەسەبىندە 153 ملن دوللار تازا پايدا كورسەتكەنى بەلگىلى بولدى. جۋرناليست ايان شاريپبايەۆ بۇل كورسەتكىشتىڭ كومپانيانىڭ 613 ملن دوللار (شامامەن 320 ملرد تەڭگە) شىعىنعا ۇشىراعانى تۋرالى مالىمدەمەسىنە قايشى كەلەتىنىن ايتتى. شاريپبايەۆ ءتۇرلوۆتىڭ حولدينگى امەريكاعا جالعان اقپارات بەرگەن نەمەسە قازاقستان تەرگەۋىندە وتىرىك ايتقان دەگەن پىكىر ءبىلدىردى. بۇل جاعدايلار قىلمىستىق جازالاناتىن ارەكەتتەر بولىپ تابىلادى.
قازتاگ بۇعان دەيىن حابارلاعانداي، مۇنداي ارەكەتتەر ءۇشىن ءتۇرلوۆقا اقش-تا 20 جىلعا دەيىن، ال قازاقستاندا 12 جىلعا دەيىن باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى كەسىلۋى مۇمكىن.
سونىمەن قاتار، Freedom Holding Corp. كومپانياسىنىڭ مەملەكەتتىك جانە كۆازيمەملەكەتتىك قارىزدار ەسەبىنەن تابىس تاۋىپ وتىرعانى دا انىقتالدى. كومپانيا سونداي-اق قازاقستاننىڭ سالىق رەفورماسىن تاۋەكەل رەتىندە قاراستىرعان. سونىمەن قاتار، كومپانيانىڭ جاساندى ينتەللەكت ءۇشىن دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىقتارىن (سود) قۇرۋ جوباسىمەن بايلانىستى كوپتەگەن تاۋەكەلدەردى مويىنداعانى بەلگىلى بولدى.
6 ماۋسىمدا Freedom Holding Corp. كومپانياسىنىڭ SEC-كە بەرگەن ەسەبىندە قازاقستاننىڭ سالىق رەفورماسىن تاۋەكەلدەر قاتارىنا قوسقانى حابارلاندى. 8 ماۋسىمدا كومپانيانىڭ جاساندى ينتەللەكت ءۇشىن دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىقتارىن (سود) قۇرۋ جوباسىمەن بايلانىستى كوپتەگەن تاۋەكەلدەردى مويىنداعانى بەلگىلى بولدى. بۇل جوبا قازاقستانداعى ستراتەگيالىق ماڭىزى بار مەگاجوبا رەتىندە سانالادى.
8 ماۋسىمدا قازتاگ پەتروپاۆل سوتىنداعى تەرگەۋ بارىسىندا ءتۇرلوۆتىڭ "فريدوم بانك كازاحستان" ارقىلى ونداعان ميلليون تەڭگەنى "فريدوم فينانس" قىزمەتكەرلەرىنە اۋدارعانى انىقتالعانىن حابارلادى. 9 ماۋسىمدا قازتاگ ميللياردەر تيمۋر ءتۇرلوۆتىڭ قۇرىلىمدارىنىڭ سانكسياعا ىلىككەن تۇلعالار الدىنداعى مىندەتتەمەلەرىنىڭ شامامەن 188 ملن دوللار ەكەنىن حابارلادى. قىزىعى، 9 ماۋسىمدا ەۋروپالىق وداق قازاقستان كومپانيالارىنا سانكسيا سالاتىنىن مالىمدەدى.
9 ماۋسىمدا ادۆوكات يۋليا ماليۋكوۆانىڭ كاسىبي قىزمەتىنە زاڭسىز ارالاسۋ تۋرالى حابارلاۋى جانە سوت پروسەسىنىڭ كەيىنگە شەگەرىلۋى تۋرالى مالىمەتتەر جاريالاندى. بۇعان دەيىن ءماجىلىس دەپۋتاتى ەرمۇرات باپي كاسەنوۆتىڭ ءىسىنىڭ "جوعارى كابينەتتەردە" تالقىلانىپ جاتقانىن جانە "فسب-نىڭ ارگۋمەنتتەرى" بار ەكەنىن ايتقان بولاتىن.
2 ماۋسىمدا قازتاگ باس رەداكتورى امير كاسەنوۆتىڭ پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقايەۆقا جولداعان ۆيدەوۇندەۋى جاريالاندى. كەيىننەن ادۆوكات يۋليا ماليۋكوۆا كاسەنوۆتىڭ تەرگەۋدىڭ وبەكتيۆتىلىگىنە دەگەن سەنىمىن جوعالتقانىن حابارلادى. 2 ماۋسىمدا قازتاگ قازاقستاندىقتاردىڭ، سونىڭ ىشىندە جۋرناليستەردىڭ كاسەنوۆكە قولداۋ بىلدىرگەنىن حابارلادى. 3 ماۋسىمدا قۇقىق قورعاۋشى ەۆگەنيي جوۆتيس سوتقا دەگەن سەنىمنىڭ ءالسىز ەكەنىن اتاپ ءوتتى. 4 ماۋسىمدا ادۆوكاتتار توقايەۆقا ۇندەۋ جاساپ، ادامداردىڭ سوت ادىلدىگىنە دەگەن سەنىمىن جوعالتا باستاعانىن ايتتى. 5 ماۋسىمدا مەملەكەت باسشىسى "زاڭ جانە ءتارتىپ"، "ادىلەتتى قازاقستان" جانە "تىڭدايتىن مەملەكەت" ۇعىمدارىن قايتالادى.