InfoHub Logo

قازاقستاندا گاز تۇتىنۋدى رەتتەۋ مەن ۇنەمدەۋگە باعىتتالعان جاڭا زاڭ جوباسى قابىلداندى. پارلامەنتتىڭ ءبىرىنشى وقىلىمىندا ماقۇلدانعان بۇل قۇجات گاز نارىعىنداعى تاريفتەر مەن ينفراقۇرىلىمعا قاتىستى ماڭىزدى وزگەرىستەردى ەنگىزەدى.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

تۇتىنۋ نورمالارى مەن قوس تاريفتەر

جاڭا زاڭ جوباسى بويىنشا، گاز تۇتىنۋ نورمالارى كليماتتىق جاعداي مەن جىلىتۋ ماۋسىمىنىڭ ۇزاقتىعىنا بايلانىستى بەلگىلەنەدى. ەگەر تۇتىنۋشى بەلگىلەنگەن نورمادان اسىپ كەتسە، وعان ەلەكتر ەنەرگياسى مەن سۋ سياقتى جوعارى تاريف بويىنشا تولەماقى ەسەپتەلەدى.

سونداي-اق، زاڭ جوباسى ابونەنتتەردى تۇرمىستىق جانە ونەركاسىپتىك دەپ ەكىگە بولەدى. بۇل تاريف بەلگىلەۋ پروسەسىنە اسەر ەتەدى.

«اقىلدى» ەسەپتەگىشتەر ەنگىزىلەدى

ەسكى ۇلگىدەگى گاز ەسەپتەگىشتەرىنىڭ ورنىنا دەرەكتەردى قاشىقتان بەرە الاتىن «اقىلدى» ەسەپتەگىشتەر كەزەڭ-كەزەڭىمەن اۋىستىرىلادى. بۇل ناقتى ەسەپ جۇرگىزۋگە، زاڭسىز قوسىلۋلاردى انىقتاۋعا جانە ادام فاكتورىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ەسەپتەگىشتەردى اۋىستىرۋ شىعىندارىن گازبەن قامتاماسىز ەتەتىن كومپانيالار كوتەرەدى.

دەلدالدارمەن كۇرەس

گاز جەتكىزۋشى كومپانيالار ماگيسترالدىق جەلىلەرگە تىكەلەي قوسىلۋعا مىندەتتەلەدى. بۇل دەلدالداردى جانە تاسىمالداۋ ءۇشىن قوسارلى ءتاريفتى جويۋعا باعىتتالعان. بۇل تالاپتار 2028 جىلدىڭ 1 شىلدەسىنە دەيىن ورىندالۋى ءتيىس.

سونداي-اق، بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن سالىنعان گاز قۇبىرلارىن تىكەلەي ۇلتتىق وپەراتورعا – QazaqGaz-عا بەرۋ ءراسىمىن جەڭىلدەتۋ ۇسىنىلادى. بۇل پروسەستى ءبىر جىلعا دەيىن قىسقارتادى.

اگزس-كە جاڭا تالاپتار

اۆتوگاز قۇيۋ ستانسيالارىنا (اگزس) قاتىستى تۇزەتۋلەر دە قاراستىرىلعان. جاڭا اگزس-تەر گاز قويمالارىن جەر استىنا ورنالاستىرۋعا مىندەتتەلەدى. ال بۇرىننان بار ستانسيالارعا بۇل تالاپتى ورىنداۋ ءۇشىن 2031 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنا دەيىن ۋاقىت بەرىلەدى.

جەرگىلىكتى اكىمدىكتەر وتىن جەتكىزۋ كولەمى مەن سۇرانىستى ەسكەرە وتىرىپ، ايماقتاعى اگزس سانىنا قاتىستى رەتتەۋ قۇقىعىنا يە بولادى.

بۇدان بولەك، كولىكتى جانە تۇرمىستىق باللونداردى ارنايى جابدىقتالعان ورىنداردان تىس جەردە تولتىرۋعا تىيىم سالىنادى.

نەگە رەفورمالار قاجەت؟

دەپۋتاتتاردىڭ مالىمەتىنشە، ىشكى گاز تۇتىنۋ جىلىنا 21،6 ملرد تەكشە مەترگە جەتكەن. ال الداعى جىلدارى گاز تاپشىلىعى كۇتىلۋدە. بيلىك وكىلدەرى ۇنەمدى تۇتىنۋعا كوشپەيىنشە جانە سالا مودەرنيزاسيالانبايىنشا، ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ قيىن بولاتىنىن ايتادى.

زاڭ جوباسى گاز جانە گازبەن جابدىقتاۋ، تابيعي مونوپوليالار، مەملەكەتتىك مۇلىك جانە مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ تۋرالى زاڭدارعا دا وزگەرىستەر ەنگىزەدى.

قۇجات ءارى قاراي قاراۋ ءۇشىن جىبەرىلدى.