tengrinews.kz
جاڭا زەرتتەۋ: ميدى ساقتاۋدىڭ قاراپايىم ءادىسى دەمەنسيا ءقاۋپىن 40%-عا ازايتادى
ميدىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋدىڭ ەڭ ءتيىمدى جولى – ونى ۇنەمى جاتتىقتىرۋ. اقش-تاعى راش ۋنيۆەرسيتەتتىك مەديسينالىق ورتالىعىنىڭ زەرتتەۋشىلەرى كىتاپ وقۋ، جازۋ جانە شەت تىلدەرىن ۇيرەنۋ سياقتى زياتكەرلىك ىس-ارەكەتتەردىڭ ەگدە جاستاعى ادامداردا دەمەنسيا ءقاۋپىن 40%-عا دەيىن ازايتاتىنىن انىقتادى.
بۇل زەرتتەۋگە 80 جاستاعى 1939 ادام قاتىسىپ، ولاردىڭ دەنساۋلىعى سەگىز جىل بويى قاداعالاندى. عالىمدار قاتىسۋشىلاردىڭ بالالىق شاعىنان باستاپ ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىنگى زياتكەرلىك بەلسەندىلىگىن باعالاعان.
زەرتتەۋ ناتيجەلەرى كورسەتكەندەي، ەڭ جوعارى «زياتكەرلىك بايىتۋ» كورسەتكىشىنە يە ادامداردا السگەيمەر اۋرۋىنىڭ دامۋ ءقاۋپى 38%-عا، ال كوگنيتيۆتى بۇزىلۋلاردىڭ ءقاۋپى 36%-عا تومەن بولعان. بۇل ادامداردا السگەيمەر اۋرۋى ورتا ەسەپپەن بەس جىلعا، ال كوگنيتيۆتى بۇزىلۋلار جەتى جىلعا كەشىرەك باستالىپتى.
سونىمەن قاتار، زەرتتەۋشىلەر قايتىس بولعان قاتىسۋشىلاردىڭ مي تىندەرىن تالداپ، بالالىق شاقتاعى جوعارى زياتكەرلىك بەلسەندىلىگى بار ادامداردا السگەيمەر اۋرۋىمەن بايلانىستى پاتولوگيالىق اقۋىزداردىڭ جيناقتالۋىنا قارسىلىقتىڭ جوعارى ەكەنىن بايقاعان.
بۇل ناتيجەلەر ميدى ۇنەمى جاتتىقتىرۋدىڭ ونىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋدا ماڭىزدى ءرول اتقاراتىنىن دالەلدەيدى. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، كىتاپحانالارعا، ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنا جانە باسقا دا وقۋ مەن بىلىمگە دەگەن قىزىعۋشىلىقتى ارتتىراتىن رەسۋرستارعا قولجەتىمدىلىكتى كەڭەيتۋ دەمەنسيانىڭ تارالۋىن ازايتۋعا كومەكتەسەتىن قۇرال بولىپ تابىلادى.
بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.
-
فەرمەرى كازاحستانا ترەبۋيۋت وتكرىت ەكسپورت گوۆيادينى ي ۋستانوۆيت رىنوچنىە سەنى، وپاساياس كونتراباندى ي ۋپادكا وتراسلي.
-
Engaging your mind with activities like reading and learning a new language can significantly reduce the risk of dementia and cognitive decline later in life.
