tengrinews.kz
«جارتىلاي جالعان ءدىنباسىلارعا» دەپۋتاتتىڭ قاتتى سىنى: ايەلىن شاكىرتىنە «سىيلاعان» جاعداي
قازاقستاندا ينتەرنەتتەگى جالعان ءدىني «اۆتوريتەتتەردىڭ» قىزمەتىنە قۇقىقتىق باعا بەرىلىپ، مۇنداي كونتەنتتىڭ جولى كەسىلۋى ءتيىس. بۇل تۋرالى ءماجىلىس دەپۋتاتى ەرمۇرات باپي «سىيعا بەرىلگەن» ايەل تۋرالى رەزونانستى جاعدايعا قاتىستى پىكىر ءبىلدىردى.
ونىڭ ايتۋىنشا، بۇل جەكەلەگەن جاعداي ەمەس، قوعامدىق تۇراقتىلىقتى شايقالتىپ، ەلدىڭ ۇلتتىق مادەني بىرەگەيلىگى مەن اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىگىنە ءقاۋىپ توندىرەتىن قۇبىلىس.
باپي باس پروكۋرور بەرىك اسىلوۆتىڭ اتىنا جولداعان دەپۋتاتتىق ساۋالىندا ءدىن سالاسىن جەلەۋ ەتىپ، ينتەرنەتتە پايدالانۋشىلاردىڭ ساناسىن مانيپۋلياسيالايتىن جالعان ءدىني ۋاعىزشىلارعا نازار اۋداردى.
«ادامدى سىيلاۋ – ادام ساۋداسىمەن تەڭ»
«اشىعىن ايتساق، بۇل قاراپايىم «ۋاعىزشىلار» ءبىزدىڭ ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى بۇزىپ، مەملەكەت پەن قوعام نەگىزدەرىن السىرەتىپ وتىر»، - دەلىنگەن دەپۋتات ساۋالىندا.
باپي مىسال رەتىندە وتكەن اپتادا بولعان رەزونانستى جاعدايدى كەلتىردى.
«ينتەرنەت-پودكاستتاردىڭ بىرىندە رەسمي ءدىني قۇرىلىمدارعا ەش قاتىسى جوق، ءوزىن جالعان يماممىن دەپ تانىستىرعان ءبىر ادام ءۇش ايەلى بار ەكەنىن جانە سوڭعىسىن شاكىرتىنە «سىيلاعانىن» اشىق ايتتى»، - دەپ اشۋلاندى دەپۋتات.
ماجىلىسمەننىڭ پىكىرىنشە، مۇنداي مالىمدەمە تەك ادامگەرشىلىككە جاتپايتىن ارەكەت قانا ەمەس، سونىمەن قاتار نەكە تۋرالى زاڭنامانى ورەسكەل بۇزۋ، قازىرگى قازاقستانداعى ءداستۇرلى ءدىندى قورلاۋ جانە ونىڭ قۇندىلىقتارىنا سانالى تۇردە زيان كەلتىرۋ بولىپ سانالادى.
«ادامدى سىيلاۋ – بۇل ءىس جۇزىندە ادام ساۋداسىمەن تەڭ جانە قىلمىس رەتىندە قاراستىرىلۋى كەرەك»، - دەپ اتاپ ءوتتى ول.
باپي سونداي-اق ءدىني نورمالاردى ءوز بەتىنشە ءتۇسىندىرىپ، زاڭنامانى ەلەمەيتىن مۇنداي ارەكەتتەردىڭ جولىن كەسۋ قاجەتتىگىن ايتتى.
جۋرناليستىك ەتيكاعا دا سىن
دەپۋتات بولعان جاعدايدىڭ ادامگەرشىلىك اسپەكتىسىنە دە توقتالدى.
«ءتىپتى جانۋارلارعا دا مەيىرىمدىلىك كورسەتۋگە ۇيرەتەتىن ءدىننىڭ وكىلى ايەلدەرگە مال سياقتى قاراپ، قوعامدىق ايىپتاۋعا لايىق ارەكەت جاساۋى ءتيىس»، - دەلىنگەن ساۋالدا.
سونىمەن قاتار، ول مۇنداي كونتەنتتىڭ اۆتورلارىن دا سىنعا الدى. دەپۋتاتتىڭ ويىنشا، بۇل جاعدايدا كاسىبي ەتيكا مەن جۋرناليستيكا ستاندارتتارى ساقتالماعان.
«پودكاست اۆتورى – جۋرناليست تە، حايپ قۋامىن دەپ، كاسىبي ەتيكا مەن جۋرناليستيكا ستاندارتتارىن كەم دەگەندە ساقتاماعان. ناتيجەسىندە، ءوزى اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى»، - دەدى دەپۋتات.
وسىعان بايلانىستى باپي ب ا ق وكىلدەرى مەن مەديا سالاسىنىڭ باسقا دا قاتىسۋشىلارىن پوپۋليزم ءۇشىن ۇلتتىق مۇددەلەردى قۇربان ەتپەۋگە جانە كاسىبي، ادامگەرشىلىك، ازاماتتىق پرينسيپتەردى قاتاڭ ساقتاۋعا شاقىردى.
«ءار رەداكسيا مەن ءار جۋرناليست ەستە ۇستاۋى كەرەك: عاسىرلار بويى قالىپتاسقان ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى بۇزۋعا جانە قوعامدىق سانانىڭ دەگراداسياسىنا جول بەرۋگە بولمايدى»، - دەلىنگەن ساۋالدا.
قورىتىندىلاي كەلە، دەپۋتات مۇنداي كونتەنتتى تاراتۋ زاڭنامانى ورەسكەل بۇزۋشىلىق بولىپ سانالۋى جانە ءتيىستى قۇقىقتىق باعالانۋى كەرەك دەپ اتاپ ءوتتى.
ەسكە سالايىق، ناۋرىز ايىنىڭ سوڭىندا الماتىدا ءوزىن ءدىني اعىم وكىلىمىن دەپ تانىستىرعان ەر ادامنىڭ ۆيدەوسى بويىنشا تەكسەرۋ جۇرگىزىلگەن بولاتىن. مۇنىڭ سەبەبى – سۋفيزم باعىتىنداعى وكىلدىڭ ەكىنشى ايەلىن شاكىرتىنە «بەرگەنىن» ايتقان سۇحباتى بولدى.
الماتى قالاسى ءدىن ىستەرى باسقارماسى مۇنداي مالىمدەمەلەردى زاڭنامانى بۇزاتىنى جانە قوعامعا ءقاۋىپ توندىرەتىنى انىقتالدى. ناتيجەسىندە، ەر ادام ق ر اقبتك-نىڭ 490-بابى بويىنشا اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلىپ، ايىپپۇل سالىندى.
-
ۆوەننوسلۋجاششيە ي سوترۋدنيكي سيلوۆىح سترۋكتۋر، ۋۆولەننىە پو وتريساتەلنىم پريچينام، موگۋت ليشيتسيا پراۆا نا سپەسيالنۋيۋ پەنسيۋ.
-
A Kazakh lawmaker has called for legal action against online religious figures who exploit faith، citing a shocking case where a man 'gifted' his wife to a student.
