InfoHub Logo

كاشاگان مۇناي كەنىشىندەگى ەكولوگيالىق زاڭ بۇزۋشىلىقتار ءۇشىن ميللياردتاعان ايىپپۇل ءقاۋپىن باتىس ينۆەستورلارى جىلدار بويى ءبىلىپ، ەشقانداي شارا قولدانباعان. بۇل تۋرالى Bloomberg حابارلايدى. 2022 جىلى باستالعان تەرگەۋ ءالى اياقتالعان جوق.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

ەكولوگيالىق تەكسەرۋلەر جانە ايىپپۇلدار

2022 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا اتىراۋ وبلىسىنىڭ ەكولوگيا دەپارتامەنتى North Caspian Operating Company (NCOC) كومپانياسىنىڭ جۇمىسىن تەكسەرىپ، سەرى ساقتاۋ ەرەجەلەرىن بۇزعانى ءۇشىن ايىپتادى. ايماقتىق سوت كومپانياعا 2،3 ترلن تەڭگە (سول كەزدەگى باعام بويىنشا شامامەن $5 ملرد) ايىپپۇل سالدى. اپەللياسيالىق سوت بۇل شەشىمدى كۇشىندە قالدىردى.

ينۆەستورلاردىڭ ارەكەتسىزدىگى

NCOC بىرنەشە رەت ايىپپۇلعا قارسى شاعىم ءتۇسىردى، ءبىراق 2025 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا سوت بۇل شاعىمدى قابىلدامادى. بۇل ۋاقىتتا ەكولوگيالىق تالاپتار NCOC جانە كاراچاگاناك Petroleum Operating (KPO) كومپانيالارىنا قارسى ۇلكەن پروسەستىڭ ءبىر بولىگىنە اينالدى. ولاردى ءونىمدى ءبولۋ كەلىسىمدەرىن دۇرىس ورىندامادى دەپ ايىپتاۋدا.

شارتتار مەن رويالتي

Energy Insights&Analytics ورتالىعىنىڭ مالىمەتىنشە، كەلىسىمدەر وندىرىلگەن مۇناي قۇنىنىڭ 3،5% - 12،5% ارالىعىندا رويالتي تولەۋدى قاراستىرادى. ينۆەستورلار شىعىندارىن وتەۋ ءۇشىن وندىرىلگەن شيكىزاتتىڭ 80% الادى. قالعان مۇناي قۇنى مەملەكەتكە تيەسىلى. كەلىسىمدەر كاشاگان مەن كاراچاگاناكتا وندىرىلگەن بارلىق شيكىزاتتى ەكسپورتقا شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

شىعىنداردى اسىرا كورسەتۋ

Bloomberg مالىمەتىنشە، PSA كومپانياسى NCOC جانە KPO-نى شىعىنداردى اسىرا كورسەتىپ، رويالتي تولەنگەننەن كەيىنگى تابىستىڭ 98% ينۆەستورلارعا تيەسىلى دەپ ايىپتاۋدا. جالپى تالاپ سوماسى ءارتۇرلى دەرەككوزدەرگە بايلانىستى وزگەرەدى. Bloomberg KPO-دان $6 ملرد تالاپ ەتىلگەنىن جازدى، ال ICIJ كاشاگانعا قاتىستى تالاپتاردىڭ $160 ملرد-قا جەتەتىنىن مالىمدەدى.

ەكولوگيالىق قاۋىپتەر جانە سەرى ساقتاۋ

Bloomberg سوت قۇجاتتارىنا سىلتەمە جاساپ، سەرى ساقتاۋ ماسەلەلەرى 2016 جىلدان باستاپ باستالعانىن جازادى. NCOC سەرىنى كەنىشتە ساقتاۋدى تاڭداعان، بۇل ەكولوگيالىق قاۋىپتەرگە بايلانىستى بيلىك تاراپىنان قولداۋ تاپپادى. 2017 جىلى NCOC اكسيونەرى يتالياندىق Eni سەرى ساقتاۋ ليميتتەرىنىڭ اسىپ كەتەتىنىن ەسكەرتكەن. 2020 جىلى NCOC جاڭا ەكولوگيالىق كودەكستىڭ قابىلدانۋىنا بايلانىستى ايىپپۇلدار ءقاۋپى تۋرالى اكسيونەرلەردى ەسكەرتكەن.