Tengrinews.kz/ايسۋلتان كۋلشمانوۆ
ناۋكا كازاحستانا: وت اككوردى دو يي - رەپورتاج يز سەردسا سوبىتيي
12 اپرەليا – وسوبەننىي دەن دليا ناۋكي كازاحستانا، وتمەچايۋششيي دەن روجدەنيا پەرۆوگو پرەزيدەنتا اكادەميي ناۋك رەسپۋبليكي كانىشا ساتپايەۆا. ەتا داتا تاكجە سۆيازانا س پەرۆىم پولەتوم ۆ كوسموس يۋريا گاگارينا س كازاحستانسكوي زەملي، سيمۆوليزيرۋيا راسشيرەنيە گرانيس ۆوزموجنوگو – وت نەدر زەملي دو كوسميچەسكيح پروستوروۆ.
ۆ ەتوم گودۋ ۋچەنىح چەستۆوۆالي ۆ پرەددۆەريي پرازدنيكا، ۆ پياتنيسۋ، ۆ رەزيدەنسيي اك-وردا. ناسكولكو كازاحستانسكايا ناۋكا سەگودنيا راسشيرياەت گرانيسى ۆوزموجنوگو – ۆوپروس، كوتورىي ستال تەموي رەپورتاجا كوررەسپوندەنتا Tengrinews.kz.
ۆسترەچا ۆ اك-وردە
ۋ ۆحودا ۆ رەزيدەنسيۋ پرەزيدەنتا جۋرناليستى وكرۋجيلي مينيسترا ناۋكي ساياسات نۋربەكا. ون وكولو پياتنادساتي مينۋت وتۆەچال نا ۆوپروسى و كوررۋپسيي، ناۋچنىح وتكرىتياح ي پلاناح. مينيستر دەرجالسيا ۋۆەرەننو، داۆايا چەتكيە وتۆەتى.
ريادوم س نيم داۆال ينتەرۆيۋ كانديدات يستوريچەسكيح ناۋك، ارحەولوگ ۆيكتور مەرس. ۋچەنىي س سەدوي بورودوي ي ۆنيماتەلنىم ۆزگليادوم كازالسيا چەلوۆەكوم، تششاتەلنو وبدۋمىۆايۋششيم كاجدوە سلوۆو.
سۋت ناۋكي
پودويديا ك مەرسۋ پوسلە ينتەرۆيۋ، ون، ۆزگليانۋۆ نا رەپەتيسيۋ ۆ زالە، زامەتيل: «گلاۆنوە، چتوبى يا نە نارۋشيل پروتوكول».
نا ۆوپروس و زناچەنيي كازاحستانسكوي ناۋكي مەرس وتۆەتيل: «مولودەج ۋچيتسيا زا رۋبەجوم، پريۆوزيت زنانيا ۆ سترانۋ ي ستانوۆيتسيا يح راسپروسترانيتەلەم». نا ۋتوچنەنيە، ۆ چەم زناچيموست ناۋكي دليا كازاحستانا، ون پودچەركنۋل: «كازاحستانسكايا ناۋكا – ەتو بۋدۋششەە كازاحستانا».
ۆ ەتوت مومەنت ەگو پريگلاسيلي ۆ زال، پرەرۆاۆ بەسەدۋ.
كۋلتۋرا ي ناۋكا
ۆ زيمنەم سادۋ اك-وردى زۆۋچالا مەلوديا «دۋداراي». ۆيولونچەليست ي سكريپاچي، پوگرۋجەننىە ۆ مۋزىكۋ، سوزداۆالي اتموسفەرۋ، ناپومينايۋششۋيۋ فلورەنتييسكيي دۆورەس.
منوگيە يز پريسۋتستۆۋيۋششيح ۋچەنىح – مولودەج. وني تيحو وبسۋجدالي ناۋچنىە تەمى.
نەزادولگو دو ناچالا مەروپرياتيا كوررەسپوندەنت سنوۆا ناشەل ۆيكتورا مەرسا.
«ۆيكتور كارلوۆيچ، پروستيتە»، – وبراتيلسيا ون. «دا، دا. مەنيا پرەرۆالي، يا سوبيرالسيا نا پروتوكول. نيچەگو ستراشنوگو، ۆسە حوروشو»، – وتۆەتيل ارحەولوگ.
نا ۆوپروس و توم، كوگدا يزمەنيلوس وتنوشەنيە گوسۋدارستۆا ك ناۋكە، مەرس وتۆەتيل: «س پياتيدەسياتىح گودوۆ. س دۆەنادساتوگو-ترينادساتوگو گودوۆ ۆۋزى ناچالي ۋچاستۆوۆات ۆ گرانتوۆىح پروەكتاح، بلاگوداريا چەمۋ رازۆيۆاەتسيا رەگيونالنايا ارحەولوگيا. سەيچاس ۆسە يدەت پراۆيلنو. ك سوجالەنيۋ، مولودەج نەوحوتنو يدەت ۆ ناۋكۋ».
پريچينا، پو ەگو سلوۆام، ۆ پريوريتەتە ماتەريالنىح سەننوستەي. «ناۋكا – ەتو رازۆيتيە ليچنوستي، ەتو نە پروستو رابوتا ي زارپلاتا. ەتو جيزن دەلوم. ەسلي ۆى نە جيۆەتە ەتيم دەلوم، نە زانيمايتەس ناۋكوي. وتكرىتيا پريحوديات سامي – توت، كتو زناەت، گدە يسكات، كتو چۋۆستۆۋەت ينتۋيسيۋ، توت نايدەت. ا كتو پروستو جدەت، چتو «گريبى پوياۆياتسيا سامي» – تە نە دوجدۋتسيا».
و پلاناح ۆ ارحەولوگيي مەرس سكازال: «مى نە وتكرىلي سامۋيۋ بولشۋيۋ چاست ۆسەگو سۋششەستۆۋيۋششەگو. داجە تو، چتو مى يزۋچيلي، نۋجنو يزۋچات زانوۆو. سلەدۋيۋششەە پوكولەنيە بۋدەت سموترەت نا تە جە ماتەريالى يناچە، يح سوزنانيە بۋدەت سۆوبودنەە». نا ۆوپروس و ۆوزموجنوستي نايتي «نوۆوگو زولوتوگو چەلوۆەكا» ون وتۆەتيل وتريساتەلنو، پودچەركنۋۆ، چتو «ناحوجدەنيە دريەۆنيح پيسمەننىح يستوچنيكوۆ نا تەرريتوريي كازاحستانا گورازدو ۆاجنەە زولوتا».
سلوۆو گلاۆى گوسۋدارستۆا
كوگدا ۆسە پودگوتوۆيليس ك سەرەمونيي، ۆ زال ۆوشەل پرەزيدەنت كاسىم-جومارت توكايەۆ. ون گوۆوريل وكولو دۆادساتي پياتي مينۋت، ناچاۆ س سيتاتى ابايا ي پەرەيديا ك ستاتيستيكە: زا پيات لەت فينانسيروۆانيە ناۋكي ۆىروسلو ۆ شەست راز، شەستسوت مولودىح ۋچەنىح پولۋچيلي جيلە. ون ۋپوميانۋل ساتپايەۆا كاك پريمەر دليا پودراجانيا.
وسوبو پرەزيدەنت وتمەتيل اپپارات ALEM، رازرابوتاننىي ۆراچامي University Medical Center، كوتورىي پوزۆولياەت سوحرانيات دونورسكيي ورگان بولەە سۋتوك، نازۆاۆ ەگو گلاۆنىم ناۋچنىم دوستيجەنيەم پروشلوگو گودا. بىلا پوستاۆلەنا زاداچا: «دوستيجەنيا ناشيح ۋچەنىح نە دولجنى وستاۆاتسيا كابينەتنىمي. ناۋكا دولجنا رابوتات نا ينتەرەسى ەكونوميكي ي وبششەستۆا». گورود كۋرچاتوۆ ستانەت ناۋكوگرادوم.
پرەزيدەنت تاكجە كوسنۋلسيا نوۆىح ينيسياتيۆ: ۆكليۋچەنيە ناۋكي ي وبرازوۆانيا ۆ پرەامبۋلۋ نوۆوي كونستيتۋسيي، ۆىبورى ۆ ۋچرەديتەلنوە سوبرانيە ۆ اۆگۋستە، ۆاجنوست ۆوسپيتانيا پو سلوۆام ال-فارابي، ۋچرەجدەنيە نوۆوگو وردەنا ال-فارابي، كۋلتۋرۋ چتەنيا، پروبلەمۋ دتپ ي اكسيۋ «تازا قازاقستان». ەگو رەچ وحۆاتيلا كاك ستراتەگيچەسكيە ۆوپروسى، تاك ي پوۆسەدنيەۆنىە زابوتى.
سەرەمونيا ناگراجدەنيا
ناچالاس سەرەمونيا ناگراجدەنيا وردەنامي، مەداليامي ي پوچەتنىمي زۆانيامي. سرەدي ناگراجدەننىح بىل ي ۆيكتور مەرس، پولۋچيۆشيي وردەن «قۇرمەت». دەسياتكي ۋچەنىح سو ۆسەي سترانى تاكجە بىلي وتمەچەنى.
مولودىە ۋچەنىە پولۋچيلي كليۋچي وت كۆارتير.
پوسلە وفيسيالنوي چاستي ۋچەنىە وتپراۆيليس نا فوتوسەسسيۋ. مينيستر ساياسات نۋربەك ۆنوۆ ستال وبەكتوم ۆنيمانيا جۋرناليستوۆ.
نا ۆوپروس و سوۆرەمەننوي كازاحستانسكوي ناۋكە مينيستر پريۆەل سيفرى: 28 تىسياچ ۋچەنىح، بولەە پولوۆينى يز كوتورىح مولوجە سوروكا لەت. زا تري گودا وتكرىتو 303 نوۆىە لابوراتوريي، 11 ۋنيۆەرسيتەتوۆ پەريەۆەدەنى نا يسسلەدوۆاتەلسكيي فورمات. دەيستۆۋيۋت چەتىرە سۋپەركومپيۋتەرا، مولودىم ۋچەنىم پرەدوستاۆلەنو 683 كۆارتيرى. ۆپەرۆىە ۆۆەدەنا سابباتيكال – تۆورچەسكيي وتپۋسك دو گودا س سوحرانەنيەم زارپلاتى.
سرەدنيايا زارپلاتا مولودوگو ۋچەنوگو سوستاۆلياەت 350-400 تىسياچ تەنگە، وپىتنىە ۋچەنىە س رويالتي موگۋت پولۋچات دو دۆۋح س پولوۆينوي ميلليونوۆ تەنگە ۆ مەسياس. مينيستر وحاراكتەريزوۆال تەكۋششيي ەتاپ كاك «ورگانيزاسيوننىي، پەرەحودنىي»، وتمەتيۆ، چتو گوسۋدارستۆو وبەسپەچيلو ناۋكۋ فينانسوۆو، چتوبى ۋچەنىە موگلي «پودنيات گولوۆۋ».
«سەيچاس نام نەوبحوديمو سۆيازات پريكلادنىە رازرابوتكي ناشيح ۋچەنىح س پرويزۆودستۆوم»، – پودچەركنۋل نۋربەك، نازۆاۆ گلاۆنوي پروبلەموي «دولينۋ سمەرتي» – سيتۋاسيۋ، كوگدا ناۋچنايا رازرابوتكا ەست، نو نە حۆاتاەت سرەدستۆ نا ەە ۆنەدرەنيە. ۆ زاكونوپروەكتە، پروشەدشەم پەرۆوە چتەنيە، پرەدۋسموترەن سپەسيالنىي ۆيد گرانتوۆ دليا رەشەنيا ەتوي پروبلەمى.
مينيستر تاكجە راسسكازال وب AI-ۋنيۆەرسيتەتە، كوتورىي ستانەت سەنتروم پودگوتوۆكي سپەسياليستوۆ پو ۆنەدرەنيۋ يسكۋسستۆەننوگو ينتەللەكتا ۆو ۆسە سفەرى ەكونوميكي. پارتنەرامي ۆىستۋپايۋت Carnegie Mellon، Mohammed Bin Zayed University of AI ي گونكونگسكيي ۋنيۆەرسيتەت ناۋكي ي تەحنولوگيي.
نۋربەك ۆيديت ۆ يي وگرومنىە ۆوزموجنوستي، پوزۆوليايۋششيە كازاحستانۋ رابوتات كاك ەكونوميكا زناچيتەلنو بولشەي چيسلەننوستي ناسەلەنيا. ون پريزنال ريسكي، سۆيازاننىە س يي، نو سچيتاەت، چتو سەناريي، پودوبنىە «تەرميناتورۋ»، پوكا وستايۋتسيا وتدالەننوي پەرسپەكتيۆوي.
پوسلە ۋحودا مينيسترا كوررەسپوندەنت سدەلال فوتوگرافيي ۋچەنىح، وتمەتيۆ، چتو كازاحستانسكايا ناۋكا ناحوديتسيا نا ەتاپە ورگانيزاسيي، ي ەست ليۋدي، گوتوۆىە راسشيريات گرانيسى ۆوزموجنوگو.
بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.