Photo: Kseniya Lapteva (https://www.pexels.com/@kseniya-lapteva-93670191) / Pexels
"نازاربايەۆ قاتتى قورقىپ، كرەسلودان قۇلاپ ءتۇستى" – التىنبەك سارسەنباي ۇلىنىڭ ولىمىنە كىم سەبەپكەر؟
تانىمال ساياساتكەر، كاسىپكەر بولات ابىليەۆ مارقۇم ساياساتكەر التىنبەك سارسەنبايەۆتى ەسكە الىپ، ونىڭ ولىمىنە 20 جىل تولعانىن اتاپ ءوتتى. ول بۇل قىلمىستىڭ ءالى كۇنگە دەيىن تولىق اشىلماعانىن ايتىپ، ءبىرقاتار اۋىر تاريحي وقيعالاردى ەسكە سالدى.
«قازاقستاندا نەگە ەكەنى بەلگىسىز، اۋىر جانە قايعىلى وقيعالار كوبىنەسە كەش كۇز بەن قىستا، اسىرەسە قاراشا مەن جەلتوقساندا ءجيى بولادى. مىسالى، 2005 جىلدىڭ قاراشاسىندا ءوز ۇيىندە زامانبەك ءنۇرقادىلوۆ ءولتىرىلدى. ونىڭ ولتىرۋشىلەرى مەن تاپسىرىس بەرۋشىلەرى ءالى كۇنگە دەيىن تابىلعان جوق. جەلتوقساندى دا بولەك اتاپ وتكەن ءجون: 1986 جىلعى جەلتوقسان وقيعالارى. 2011 جىلدىڭ 16 جانە 17 جەلتوقسانىندا جاڭاوزەندە قاندى قاسىرەت بولدى. قاڭتار مەن اقپان دا قاندى وقيعالارمەن بايلانىستى: 2022 جىلعى «قاڭتار». 2006 جىلدىڭ اقپانىندا وپپوزيسيالىق ساياساتكەر، «اقجول» پارتياسىنىڭ تەڭ ءتوراعاسى التىنبەك سارسەنبايەۆ ءوزىنىڭ كومەكشىسى باۋىرجان بەكبوسىنوۆپەن جانە جۇرگىزۋشىسى ۆاسيليي جۋراۆلوۆپەن بىرگە ءولتىرىلدى»، – دەپ جازدى ول.
بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.
سارسەنبايەۆتىڭ ولىمىنە 20 جىل
ابىليەۆتىڭ ايتۋىنشا، سارسەنبايەۆتىڭ قازاسى ارادا جيىرما جىل وتسە دە ۇمىتىلعان جوق.
«التىنبەك سارسەنبايەۆتىڭ قازا تاپقانىنا مىنە 20 جىل ءوتتى، ءبىراق بۇل وقيعا ءدال كەشە، بار بولعانى ءبىر كۇن بۇرىن بولعانداي سەزىلەدى. ءالى كۇنگە دەيىن ويدان كەتپەيتىن سۇراق بار: نە ءۇشىن؟» – دەدى ول.
نازاربايەۆتىڭ قورقىنىشى
ساياساتكەر سونداي-اق سارسەنبايەۆتىڭ ەلدەگى ساياسي احۋالعا قاتىستى باتىل ۇستانىمىن اتاپ ءوتتى.
«التىنبەك راحات الييەۆتىڭ قايىن اتاسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتى جويۋعا دايىندالىپ جاتقانىن دالەلدەيتىن ايعاقتاردى جيناي الدى. مارات تاجينمەن بىرگە ول پرەزيدەنتكە بارىپ، راحاتتىڭ وسى جوسپارلارى تۋرالى باياندادى. نازاربايەۆ قاتتى قورقىپ، دىرىلدەپ، كرەسلودان قۇلاپ ءتۇستى. التىنبەك پەن ءتاجين وعان قايتا وتىرۋعا كومەكتەستى، ال پرەزيدەنت ابدىراپ، شوشىپ كەتكەن كۇيدە ەندى نە ىستەۋ كەرەگىن سۇرادى. التىنبەك راحاتتى جانە ونىڭ جاقىندارىن تۇتقىنداپ، بيلىكتەن شەتتەتۋدى ۇسىندى…»
ابىليەۆتىڭ پىكىرىنشە، بۇل جايت سارسەنبايەۆتىڭ تاعدىرىنا اسەر ەتۋى مۇمكىن.
«مۇمكىن، ءدال وسى وقيعا التىنبەكتىڭ ارامىزدا بولماۋىنىڭ سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى بولعان شىعار. ويتكەنى ول مەملەكەت باسشىسىنىڭ السىزدىگى مەن قورقاقتىعىن كوردى. ارينە، ءبىز بىلمەيتىن نەمەسە تەك جورامالداي الاتىن باسقا سەبەپتەر دە بولۋى مۇمكىن. ايتا كەتۋ ماڭىزدى، التىنبەك ەشقاشان راديكال بولعان ەمەس، زورلىق-زومبىلىققا نەمەسە ريەۆوليۋسيالىق ادىستەرگە شاقىرماعان. سوندىقتان «نە ءۇشىن؟» دەگەن سۇراق اشىق كۇيىندە قالىپ وتىر. ارادا 20 جىل وتسە دە، بۇل قىلمىستىڭ تاپسىرىس بەرۋشىلەرى ءالى اشىلعان جوق ءارى جازالانبادى. بۇل — قازاقستاننىڭ جاڭا تاريحىنداعى ۇرەيلى قۇپيا بولىپ قالعان ساياسي قاستاندىق. دەگەنمەن بولاشاعى زور ساياساتكەردى، ساياسي باسەكەلەستى جويۋ كىمگە ءتيىمدى بولعانىن جانە قىلمىستىڭ ءىزى قايدا اپاراتىنىن ءبارى تۇسىنەدى. التىنبەك سارسەنبايەۆتىڭ ءولتىرىلۋى ۇلتتىق قاسىرەتكە، ورنى تولماس وراسان زور شىعىنعا اينالدى. وسى 20 جىل بويى ەلگە التىنبەك قاتتى جەتىسپەيدى…» – دەپ تۇيىندەدى بولات ابىليەۆ.
-
رەسەيدە تىيىم سالىنعان كوميك نۋرلان سابۋروۆتىڭ ىسىنە قازاقستاننىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى ارالاسۋى مۇمكىن ەكەنى ايتىلدى.
-
A prominent politician's assassination remains unsolved 20 years later، with new details emerging about the political climate and potential motives.
