Photo: Jeffry Surianto (https://www.pexels.com/@andromeda99) / Pexels
نازاربايەۆتىڭ العاشقى پرەزيدەنتتىك ۇشاعىنىڭ تاريحى: Boeing-747SPء-تىڭ جولى قالاي بولدى؟
قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ العاشقى جىلدارىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ رەسمي ساپارلارىنا ارنالعان زاماناۋي اۋە كەمەسى قاجەتتىلىك تۋدى. 1994 جىلى پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازاربايەۆ Boeing-747 ۇشاعىن ساتىپ الدى. بۇل كولىك كەيىن UN-001 ءنومىرىن الىپ، ەل تاريحىنداعى العاشقى پرەزيدەنتتىك ۇشاق رەتىندە ەستە قالدى.
بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.
نەگە ءدال Boeing؟
1994 جىلى اقش-قا رەسمي ساپار الدىندا قازاقستان تاراپى امەريكالىق Boeing كومپانياسىنىڭ كەڭ فيۋزەلياجدى 747 مودەلىن تاڭدادى. ۆاشينگتونعا بارعاندا بيلل كلينتون جاڭا ۇشاق تۋرالى سۇراعانى جونىندە دەرەكتەر بار. سول كەزدە نازاربايەۆ بۇل ۇشاقتىڭ بۇرىنعى كەڭەس وداعى اۋماعىنداعى العاشقى Boeing ەكەنىن ايتىپ، ونىڭ رەسەيلىك يل-96 ۇشاعىمەن سالىستىرعاندا ۇنەمدىرەك ءارى ءتيىمدى ەكەنىن جەتكىزگەن. الايدا بۇل زاۋىتتان جاڭا شىققان لاينەر بولماعان.
ۇشاقتىڭ «ءومىربايانى»
Boeing-747SP مودەلى 1978 جىلى شىعارىلعان. العاشىندا امەريكالىق Trans World Airlines (TWA) كومپانياسىنىڭ فلوتىندا بولعان. كەيىن بىرنەشە يەسىن اۋىستىرىپ، 1994 جىلدىڭ 6 قاڭتارىندا قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ مەنشىگىنە ءوتتى. وسى كەزدە وعان UN-001 بورت ءنومىرى بەرىلدى.
ۇشاق تەك پرەزيدەنتتىك ساپارلارمەن شەكتەلمەدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ رەسمي رەيستەرى بولماعان ۋاقىتتا ول Kazakhstan Airlines ارقىلى ازاماتتىق جانە كوممەرسيالىق باعىتتاردا دا پايدالانىلدى. بۇل كەزەڭدە قازاقستاندا ۇلتتىق اۋە تاسىمالى نارىعى ەندى قالىپتاسىپ جاتقان ەدى. كەيىن وسى سالانى نەگىزگە الىپ Air Kazakhstan، ودان سوڭ Air Astana قۇرىلدى.
قازاقستاننان كەيىنگى تاعدىرى
شامامەن ەكى جىل وتكەن سوڭ ۇشاق يەسىن اۋىستىرىپ، انگلياعا ءوتتى. 2002 جىلعا دەيىن قىزمەت اتقارعاننان كەيىن لاينەر ۋتيلگە جىبەرىلدى. 747sp.com دەرەگىنە سايكەس، Cargolux كومپانياسى ۇشاقتىڭ الدىڭعى كابينا بولىگى مەن جوعارعى پالۋباسىن ساقتاپ قالعان. بۇل بولىك وقۋ-جاتتىعۋ ماقساتىندا قولدانىلعان. قازىرگى تاڭدا ۇشاقتىڭ فيۋزەلياج بولىگى گەرمانيانىڭ فەلبەرت قالاسىنداعى اۋەجاي اۋماعىندا ساقتاۋلى ەكەنى ايتىلادى.
تاريحتاعى ورنى
UN-001 – تەك اۋە كەمەسى عانا ەمەس، قازاقستاننىڭ جاڭا گەوساياسي باعىتىن ايقىنداعان سيمۆولداردىڭ ءبىرى بولدى. 1990-جىلدارى باتىس كومپانياسىنان الىس قاشىقتىققا ۇشاتىن لاينەر ساتىپ الۋ – ەلدىڭ حالىقارالىق ارەنادا دەربەس ساياسات جۇرگىزۋگە دايىن ەكەنىن كورسەتكەن قادام رەتىندە باعالاندى. بۇگىندە بۇل Boeing-747SP ۇشپايدى. ءبىراق ول قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىك كەزەڭىندەگى العاشقى ديپلوماتيالىق ساپارلار مەن حالىقارالىق كەلىسسوزدەردىڭ ءۇنسىز كۋاگەرى بولىپ قالدى.
-
ۋنيكالنىي پريرودنىي وبەكت كازاحستانا، گورا بوكتى، پريۆلەك ۆنيمانيە مەجدۋنارودنوگو گليانسا، ۋكراسيۆ سترانيسى يزۆەستنوگو جۋرنالا.
-
Discover the history and fate of Kazakhstan's inaugural presidential aircraft، a Boeing 747SP، which played a symbolic role in the nation's early years of independence.
