Photo: Ayazhan (https://www.pexels.com/@ayazhan-3173683) / Pexels
نەگە بۇگىنگى زەينەتاقى جەتكىلىكسىز بولۋى مۇمكىن؟
زەينەتاقى جۇيەسى – كۇندەلىكتى ومىردە سيرەك ويلاناتىن تاقىرىپ. الايدا، زەينەتكەرلىككە شىققاننان كەيىنگى ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيى وسى جۇيەگە تىكەلەي بايلانىستى.
وسىعان وراي، قازاقستان سەناتىندا ميلليونداعان ادامنىڭ قارجىلىق تۇراقتىلىعىنىڭ بولاشاعى تالقىلانعان دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى.
بۇل تالقىلاۋدا جۇيەنىڭ تۇراقتىلىعى مەن زامان تالابىنا ساي بولۋى نەگىزگى ماسەلە بولدى.
بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.
قازىرگى جاعداي
ءماجىلىس وتىرىسىنا ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى اسقاربەك ەرتايەۆ قاتىستى. ول دەپۋتاتتارمەن جانە ساراپشىلارمەن بىرگە قازىرگى زەينەتاقى جۇيەسىنىڭ بولاشاق وزگەرىستەرگە قانشالىقتى دايىن ەكەنىن تالقىلادى.
كەزدەسۋدى اشقان سەناتتىڭ ءتيىستى كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى سۇلتانبەك ماقاجانوۆ جۇيەنىڭ بۇعان دەيىن دە تۇراقتىلىق تانىتقانىن، ءبىراق ءالى دە تىنىعۋعا بولمايتىنىن اتاپ ءوتتى.
سەبەبى قاراپايىم – قوعامنىڭ قۇرىلىمى وزگەرۋدە.
نەگە زەينەتاقى جۇيەسى وزگەرىستەردى تالاپ ەتەدى؟
بۇگىندە قازاقستان، باسقا دا كوپتەگەن ەلدەر سياقتى، ەكى نەگىزگى سىن-قاتەرگە تاپ بولىپ وتىر:
بۇل جۇيەنىڭ جاي جۇمىس ىستەپ قانا قويماي، بەيىمدەلۋى كەرەكتىگىن بىلدىرەدى.
ەرتايەۆتىڭ ايتۋىنشا، قازىرگى مودەل زەينەتكەرلىككە شىققاننان كەيىنگى تابىستى تولىق وتەي المايدى. بۇل رەفورمالارعا دەگەن باستى سيگنالداردىڭ ءبىرى.
زەينەتاقى قالاي قالىپتاسادى؟
كوپشىلىگى ءالى كۇنگە دەيىن بولاشاق زەينەتاقىسىنىڭ قالاي قۇرالاتىنىن تولىق تۇسىنبەيدى. شىن مانىندە، ول ءۇش بولىكتەن تۇرادى:
2026 جىلعى 1 اقپانداعى مالىمەت بويىنشا، ەلىمىزدەگى زەينەتاقىنىڭ ورتاشا مولشەرى 197،6 مىڭ تەڭگەنى قۇرادى. ونىڭ ءبولىنىسى مىناداي:
بۇل ساندار تۇسىنىكتى سياقتى كورىنگەنىمەن، ولاردىڭ ارتىندا مىناداي ماڭىزدى سۇراق جاتىر: بۇل سوما جايلى ءومىر سۇرۋگە جەتكىلىكتى مە؟
جۇيەنىڭ وسال تۇستارى
مينيستر جۇيەنىڭ ءبىرقاتار پروبلەمالارىن اتاپ ءوتتى:
اسىرەسە، سوڭعى پۋنكت ماڭىزدى بولىپ وتىر. كوپتەگەن قازاقستاندىقتار زەينەتاقىنى مەملەكەتكە عانا سەنىپ، جەكە قارجىلىق ستراتەگيا رەتىندە قابىلدامايدى.
وزگەرىستەر نە ءۇشىن قاجەت؟
رەفورمالاردىڭ باستى ماقساتى – تەپە-تەڭدىكتى تابۋ.
ەرتايەۆ اتاپ وتكەندەي، زەينەتاقى جۇيەسى جاي تولەم مەحانيزمى ەمەس، ءاربىر ادام ءۇشىن كاپيتال جيناۋ قۇرالىنا اينالۋى ءتيىس.
بۇل مىنانى بىلدىرەدى:
مەملەكەت ءوز مىندەتتەمەلەرىن ورىنداي ما؟
قازىرگى ۋاقىتتا – ءيا.
مەملەكەت الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەردى تولىق ورىندايدى جانە جۇيەنى رەفورمالاۋدى جالعاستىرادى. ءبىراق بولاشاقتا ازاماتتىڭ ءوز زەينەتاقىسىن قالىپتاستىرۋداعى ءرولى ارتا تۇسەتىنىن ءتۇسىنۋ ماڭىزدى.
بۇل نەگە اركىمدى قامتيدى؟
زەينەتاقى جۇيەسى – الىس بولاشاق تۋرالى ەمەس. بۇل بۇگىنگى شەشىمدەر تۋرالى.
ادام نەعۇرلىم ەرتە جيناقتار تۋرالى ويلانا باستاسا، بولاشاقتا سوعۇرلىم قارجىلىق ەركىندىككە يە بولادى.
ال سەناتتاعى تالقىلاۋدان شىعاتىن باستى قورىتىندى مىناداي:
مەملەكەت جاعداي جاسايدى، ءبىراق جاۋاپكەرشىلىك بىرتىندەپ ورتاق بولادى.
ازىرگە رەفورمالار تالقىلانىپ جاتقانىمەن، ءبىر نارسە انىق – قازاقستاننىڭ زەينەتاقى جۇيەسى وزگەرىستەر كەزەڭىنە اياق باسۋدا. ال بۇل وزگەرىستەردىڭ قانشالىقتى تابىستى وتەتىنى بولاشاق ۇرپاقتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىنا بايلانىستى بولادى.
-
رەگيون ستالكيۆاەتسيا س سەرەزنوي نەحۆاتكوي ۆودى، چتو پريۆوديت ك پوتەرە سەننىح سەلسكوحوزيايستۆەننىح ۋگوديي ي ستاۆيت پود ۋگروزۋ بۋدۋششەە پرودوۆولستۆەننوي بەزوپاسنوستي.
-
بىۆشيي پرەزيدەنت ۆەنەسۋەلى نيكولاس مادۋرو ي ەگو سۋپرۋگا سيليا فلورەس ۆنوۆ پوياۆيليس ۆ فەدەرالنوم سۋدە نيۋ-يوركا. سلۋشانيە كاسالوس ۆوپروسا ۆوزمەششەنيا سۋدەبنىح يزدەرجەك.
