tengrinews.kz
وزبەكستاندا مەنينگوكوكك ينفەكسياسىنىڭ ءورشۋى: قازاقستانعا ءقاۋىپ ءتونىپ تۇر ما؟
سوڭعى اپتالاردا وزبەكستاندا مەنينگوكوكك ينفەكسياسىنىڭ ءورشىپ بارا جاتقانى تۋرالى اقپاراتتار جيىلەپ كەتتى. رەسمي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك، 2026 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا كورشى ەلدە 174 ادام وسى دەرتكە شالدىققان، ونىڭ 168ء-ى – 14 جاسقا دەيىنگى بالالار.
بۇل جاعدايعا بايلانىستى وزبەكستاندا ناۋقاستارمەن بايلانىستا بولعان بەس مىڭعا جۋىق ادامعا ەكپە سالىندى. وسىعان وراي، قازاقستاندا دا ينفەكسيانىڭ تارالۋ ءقاۋپى بار ما جانە بىزدە وسىنداي جاعدايلار تىركەلدى مە دەگەن سۇراق تۋىندايدى.
بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.
قازاقستانداعى مەنينگوكوكك ينفەكسياسىنىڭ ستاتيستيكاسى
قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ مالىمەتىنشە، قازاقستاندا مەنينگوكوكك ينفەكسياسىنا قاتىستى ەپيدەميولوگيالىق جاعداي تۇراقتى باقىلاۋدا.
2026 جىلدىڭ باسىنان بەرى ەلىمىزدە 15 جاعداي تىركەلگەن، ونىڭ 12ء-سى – 14 جاسقا دەيىنگى بالالار اراسىندا.
«وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىندە 29 جاعداي تىركەلگەن بولاتىن. ياعني، اۋرۋ دەڭگەيىنىڭ تومەندەگەنى بايقالادى»، - دەلىنگەن ورتالىقتىڭ جاۋابىندا.
ۇلتتىق ورتالىقتىڭ دەرەگىنشە، اۋرۋ انىقتالعان جاعدايدا الدىن الۋ شارالارى كۇشەيتىلەدى: ناۋقاستارمەن بايلانىستا بولعاندار تەكسەرىلىپ، ولاردىڭ جاعدايى باقىلانادى جانە قاجەت بولعاندا ەم تاعايىندالادى. ادامدارعا ءۇيدى ءجيى جەلدەتۋ جانە ناۋقاستارمەن جاقىن قارىم-قاتىناستان اۋلاق بولۋ ۇسىنىلادى.
ينفەكسيا قازاقستاندىقتار ءۇشىن قانشالىقتى ءقاۋىپتى؟
ۇلتتىق ورتالىق قازىرگى تاڭدا وزبەكستاندا بولعان قازاقستاندىقتار اراسىندا ينفەكسيا جۇقتىرعان راستالعان جاعدايلار جوق ەكەنىن حابارلادى.
«الايدا، ينفەكسيالىق اۋرۋلاردىڭ شەكارا بىلمەيتىنىن ەستەن شىعارماعان ءجون. سوندىقتان الدىن الۋ جانە مەديسينالىق كومەككە ۋاقىتىلى جۇگىنۋ ماسەلەلەرى بارشاعا وزەكتى بولىپ قالا بەرەدى»،- دەيدى ماماندار.
قازاقستاندىقتارعا شەتەلگە ساپار الدىندا باراتىن ەلدەگى ەپيدەميولوگيالىق جاعدايدى الدىن الا تەكسەرىپ الۋ ۇسىنىلادى. بۇل ءۇشىن حالىقتىڭ دەنساۋلىق قاۋىپسىزدىگى كارتاسى Saqbol قولجەتىمدى، وندا الەمدەگى سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق احۋال، ەلگە كىرۋ جانە ۆاكسينالاۋ بويىنشا قولدانىستاعى تالاپتار تۋرالى وزەكتى اقپاراتتار جاريالانادى.
مەنينگوكوكك ينفەكسياسى: بەلگىلەرى مەن الدىن الۋ
مەنينگوكوكك ينفەكسياسى – بۇل باس مي قابىقتارىن زاقىمدايتىن جەدەل اۋرۋ. قوزدىرعىشى – مەنينگوكوكك باكتەرياسى، ول جوتەلگەندە، سويلەگەندە نەمەسە تۇشكىرگەندە اۋا ارقىلى بەرىلەدى.
«ادامدارمەن جاقىن بايلانىستا، مىسالى، سۇيىسكەندە نەمەسە ورتاق ىدىس-اياق قولدانعاندا جۇقتىرۋعا بولادى. باكتەريا مۇرىن-جۇتقىنشاق ارقىلى قانعا ءوتىپ، كەيىن باس جانە جۇلىن ميىنا جەتۋى مۇمكىن»، - دەپ ناقتىلادى ساراپشىلار.
ينفەكسيانىڭ كوزى – اۋرۋ ادام نەمەسە ەشقانداي بەلگىسى جوق تاسىمالداۋشى بولۋى مۇمكىن. ول جاتاقحانالار، اسكەري كازارمالار، بالاباقشالار سياقتى تىعىز بايلانىس كەزىندە وڭاي تارالادى. اسىرەسە، يممۋنيتەتى ءالسىز ادامدار ءۇشىن ءقاۋىپتى.
«كوپتەگەن ادامدار اۋىرماسا دا، ينفەكسيانى تاسىمالداپ، اينالاسىنداعىلارعا جۇقتىرادى. مەنينگوكوكك ينفەكسياسى جەڭىل مۇرىنمەن قاتار، بىرنەشە ساعات ىشىندە ولىمگە اكەپ سوقتىراتىن وتە ءقاۋىپتى (مەنينگيت، سەپسيس) تۇرلەرىنە دە ۇلاسۋى مۇمكىن. كەش جۇگىنگەن جاعدايدا ءولىم-جىتىم ءقاۋپى جوعارى»، - دەيدى ماماندار.
اۋرۋ كادىمگى سۋىق تيۋ سياقتى – تەمپەراتۋرا، السىزدىك جانە باس اۋرۋىمەن باستالىپ، كەيىن تەز ارادا اۋىر فورماعا اۋىسۋى مۇمكىن. ساراپشىلار كەلەسى سيمپتومدار بايقالعان جاعدايدا دەرەۋ دارىگەرگە قارالۋدى ۇسىنادى:
مەنينگوكوكك باكتەريالارىنان ەڭ ءتيىمدى قورعانىس – ۆاكسينالاۋ.
-
يزۆەستنايا پيەۆيسا ايگۋل يمانبايەۆا پودەليلاس پودروبنوستيامي سۆوەگو تياجەلوگو پەريودا، سۆيازاننوگو س نەيزۆەستنىم نەدۋگوم ي سەمەينىمي پروبلەمامي.
-
پاۆلودارداعى قالالىق ەمحانانىڭ الدىندا ناۋقاستار اراسىندا جاپپاي تارتىپسىزدىك ورىن الدى. ەگدە جاستاعى ادامدار مەن زەينەتكەرلەر دارىگەرگە كورىنۋ ءۇشىن تاڭ اتا سالا ەمحانانى جاپپاي جاۋلاپ الدى.
