Photo: Ayazhan (https://www.pexels.com/@ayazhan-3173683) / Pexels
پۋتين قازاقستانعا نە ءۇشىن باراتىنىن ايتتى: ەلدەر اراسىنداعى "دوستىق" پەن "ىنتىماقتاستىق"
رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين قازاقستانعا ساپارىنىڭ سەبەبىن ءتۇسىندىرىپ، ەكى ەل اراسىنداعى بەرىك دوستىق پەن ستراتەگيالىق سەرىكتەستىكتىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، بۇل قارىم-قاتىناستار ەۋرازيا كەڭىستىگىندەگى بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋدە ۇلكەن ءرول اتقارادى.
بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.
دوستىق پەن ىنتىماقتاستىق نەگىزىندە
پۋتين قازاقستانمەن "شىنايى دوستىق، تاتۋ كورشىلىك جانە ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىق" بايلانىسىنىڭ بار ەكەنىن ايتتى. ونىڭ نەگىزىندە ورتاق تاريح، مادەنيەتتەردىڭ تىعىز بايلانىسى جانە ادام تاعدىرلارى جاتقانىن اتاپ ءوتتى. بۇل وداقتاستىق قارىم-قاتىناستار ەۋرازيا قۇرلىعىنداعى بەيبىتشىلىك، تۇراقتىلىق جانە الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋدىڭ ماڭىزدى فاكتورى بولىپ سانالادى.
«ءبىزدىڭ قاسىم-جومارت كەمەلۇلىمەن شىنىمەن دە دوستىق، ادال قارىم-قاتىناسىمىز قالىپتاستى. ءبىزدىڭ كەزدەسۋلەرىمىز، اڭگىمەلەرىمىز ءاردايىم سەنىمدى جاعدايدا ءوتىپ، ناتيجەگە باعىتتالعان. ءبىز بارلىق سالادا رەسەي مەن قازاقستان اراسىنداعى ءوزارا ءتيىمدى بايلانىستاردى ارتتىرۋدى ۇنەمى ءبىرىنشى ورىنعا قويامىز»، - دەدى پۋتين.
ەكونوميكالىق تيىمدىلىك
رەسەي باسشىسى ەكى ەل ءۇشىن ءتيىمدى بىرلەسكەن جوبالاردى اتاپ ءوتتى. ولاردىڭ قاتارىندا كاسپيي قۇبىر كونسورسيۋمى، «بايتەرەك» عارىش-زىمىران كەشەنى، اۆتوموبيل جاساۋ، اۋىر ماشينا جاساۋ، حيميا ونەركاسىبى جانە باسقا دا كوپتەگەن تەحنولوگيالىق سالالارداعى 70-تەن استام كومپانيا بار.
بولاشاققا باعدار
رەسەي كوشباسشىسى كەلىسىلگەن نەمەسە جۇزەگە اسىرىلۋ ساتىسىندا تۇرعان ءبىرقاتار جوبالاردى ەسكە سالدى. ولاردىڭ ىشىندەگى ەڭ باستىسى – الماتى وبلىسىندا، بالقاش كولىنىڭ جاعالاۋىندا اەس سالۋ جوباسى. سونىمەن قاتار، «گازپرومنىڭ» قاتىسۋىمەن رەسپۋبليكانىڭ ەنەرگيامەن تۇراقتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ۇلتتىق گاز قۇبىرى ينفراقۇرىلىمىن وڭتايلاندىرۋ جانە كەڭەيتۋ جوسپارلانۋدا. رەسەيلىك بيزنەس قازاقستاندىق ارىپتەستەرگە بالامالى جانە «تازا» ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى بىرەگەي ازىرلەمەلەر مەن تەحنولوگيالاردى ۇسىنۋدا.
قازاقستان IT سالاسىنداعى رەسەيلىك ازىرلەمەلەرگە دە قىزىعۋشىلىق تانىتۋدا. تاعى ءبىر پەرسپەكتيۆالى باعىت – لوگيستيكا. ءپۋتيننىڭ ايتۋىنشا، گەوگرافيالىق ورنالاسۋىنىڭ ارقاسىندا ەكى ەلدىڭ زور لوگيستيكالىق الەۋەتى بار. سوندىقتان «سولتۇستىك – وڭتۇستىك» جانە «ەۋروپا – باتىس جۇڭگو» حالىقارالىق كولىك دالىزدەرىن دامىتۋعا ۇلكەن ءمان بەرىلەدى.
سونىمەن قاتار، ەكى ەل اراسىنداعى گۋمانيتارلىق بايلانىستار، ءبىلىم بەرۋ، ەكولوگيا جانە شەكارا ماڭىنداعى ىنتىماقتاستىق نىعايۋدا. پۋتين رەسەيگە كەلگەنى ءۇشىن قاسىم-جومارت توقايەۆقا العىس ءبىلدىردى.
«ءبىز ءۇشىن ورتاق تاريح، اسىرەسە ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭىس ءارقاشان قاستەرلى بولىپ قالا بەرمەك. ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزدە فاشيزمگە قارسى بىرگە شايقاسقان، زور قۇرباندىقتارمەن بۇكىل ەۋروپاعا بەيبىتشىلىك اكەلگەن اتا-بابالارىمىزدىڭ ەرلىگى قاستەرلەنەدى. پرەزيدەنت توقايەۆتىڭ ۇلى جەڭىستىڭ 81 جىلدىعىن مەرەكەلەۋگە ارنالعان سالتاناتتى شارالارعا 8-9 مامىر كۇندەرى ماسكەۋگە كەلۋىنە ريزاشىلىعىمىزدى بىلدىرەمىز»، - دەپ جازدى ول.
ساپاردىڭ ماقساتى
ۆلاديمير پۋتين قازاقستانعا ساپارى تۋرالى ايتا كەلىپ، جاھاندىق تۇراقسىزدىق جاعدايىندا ەاەو جانە تمد سياقتى وڭىرلىك ىنتىماقتاستىق ينستيتۋتتارىن نىعايتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. «رەسەي فەدەراسياسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىمەن كوپجاقتى وداقتاستىق قارىم-قاتىناستاردى ودان ءارى دامىتۋعا ءازىر. الداعى ساپار بارىسىنداعى كەلىسسوزدەرىمىز رەسەي-قازاقستاندىق سەرىكتەستىكتى ودان ءارى نىعايتۋعا ايتارلىقتاي سەرپىن بەرەتىنىنە سەنىمدىمىن»، - دەدى پۋتين.
رەسەي كوشباسشىسىنىڭ قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ شاقىرۋىمەن استاناعا مەملەكەتتىك ساپارى 27-29 مامىر ارالىعىندا وتەدى. پۋتين جوعارى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەس وتىرىسىنا قاتىسادى. قازاقستان ءتوراعالىق ەتەتىن بيىلعى جىلدىڭ باستى تاقىرىبى – وداق ىشىندەگى ساۋدا كەدەرگىلەرىن جويۋ ءۇشىن سيفرلىق باسەكەلەستىك جانە جاساندى ينتەللەكتىنى پراكتيكالىق ەنگىزۋ بولادى. سونداي-اق، كوشباسشىلار 2030 جانە 2045 جىلدارعا دەيىنگى ينتەگراسيانىڭ ستراتەگيالىق جوسپارلارىن بەكىتەدى. مەملەكەتتىك ساپار اياسىندا پۋتين مەن توقايەۆتىڭ جابىق كەلىسسوزدەرى وتەدى.