InfoHub Logo

قازاقستان ءوزىنىڭ باي جەر قويناۋىنداعى التىنىن ءتيىمسىز پايدالانىپ، ونى ەلەۋسىز قالدىرىپ جاتىر. زاماناۋي تەحنولوگيالار قالدىقتاردان دا پايدا تابۋعا مۇمكىندىك بەرسە دە، ەلىمىز ءالى دە قىمبات باعالى رەسۋرستاردى ىسىراپ ەتۋدە.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

التىندى جەرگە كومۋ

Qazaq Expert Club ساراپشىسى، قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭگەن گەولوگى، اكادەميك نيزامي دجافاروۆ ەلدى ءوز جەر قويناۋىن ءتيىمدى پايدالانۋ تۋرالى ويلانۋعا شاقىرادى. قازىرگى تاڭدا كوپتەگەن مەملەكەتتەر جاڭا كەن ورىندارىن يگەرۋدىڭ ورنىنا، ەسكىلەرىنەن بارىنشا پايدا الۋعا تىرىسسا، قازاقستان ءالى دە پايدالى قازبالاردى قالدىق رەتىندە قاراستىرىپ، رەسۋرستاردى جوعالتۋدا.

بۇرىن تەك قۇرامىندا تونناسىنا ەكى گرامنان كەم ەمەس التىنى بار رۋدالار عانا وندىرىلسە، قازىرگى تەحنولوگيالار تونناسىنا 0،4–0،5 گرامم التىنى بار تاۋ جىنىستارىنان دا باعالى مەتالدى شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. الايدا، بۇل مۇمكىندىكتەر ءجيى ەسكەرۋسىز قالادى. قىمبات باعالى رۋدالار جەر استىندا قالا بەرەدى.

«قوستاناي وبلىسىنداعى جەتىعارا التىن كەن ورنى 50 جىلعا جۋىق ۋاقىت بويى ۇزىلىستەرمەن يگەرىلدى. سول كەزەڭدە وندىرىلەتىن رۋداداعى التىننىڭ ورتاشا مولشەرى تونناسىنا 7–10 گرامم بولسا، ونەركاسىپتىك دەپ سانالاتىن رۋدانىڭ قۇرامىندا كەم دەگەندە ءۇش گرامم التىن بولۋى ءتيىس ەدى. ال «بوس» تاۋ جىنىستارىندا التىننىڭ مولشەرى تونناسىنا ءۇش گراممعا دەيىن جەتكەنىمەن، مۇنداي ماتەريالدار پەرسپەكتيۆالى دەپ سانالمادى جانە جول قۇرىلىسى سياقتى جۇمىستارعا پايدالانىلدى»، - دەيدى نيزامي دجافاروۆ.

جەتىعارا كەن ورنىنىڭ ەكولوگيالىق ءقاۋىپتى قالدىقتارىندا ءالى كۇنگە دەيىن ءبىر توننادان استام التىن بار، ياعني ولار ءىس جۇزىندە ىسىراپ ەتىلگەن.

كولوسسالدى شىعىندار

اكادەميكتىڭ ايتۋىنشا، قازاقستان كەن ورىندارىن باعالاۋ كەزىندە-اق رەسۋرستاردى جوعالتادى. كەن ورىندارىنداعى بارلىق پايدالى قازبالاردىڭ 60-80% مينەرالدىق رەسۋرس رەتىندە باعالانادى. بۇل كولەمنىڭ دە 70-90% عانا وندىرىلەدى. وڭدەۋ پروسەسىندە تاعى 30% دەيىن رۋدا جوعالادى. ناتيجەسىندە، قازاقستاننىڭ باي جەر قويناۋىنداعى رەسۋرستاردىڭ تەك جارتىسى عانا ناقتى الىنادى.

قازىرگى زاماناۋي تەحنولوگيالار بۇل شىعىنداردى ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ساراپشى كەدەي رۋدالار مەن بايىتۋ قالدىقتارىنا نازار اۋدارۋدى ۇسىنادى – ولاردان دا قۇندى رەسۋرستاردى وندىرۋگە بولادى جانە ولاردى كەيىنگى وڭدەۋ ءۇشىن ساقتاپ قالۋعا بولادى.

«كەن ورىندارىن يگەرۋ پروسەسىندە ەل جوعالتاتىن رەسۋرستاردىڭ كولەمىن عانا ەمەس، ەكونوميكالىق تيىمدىلىگىن دە ەسكەرۋ قاجەت»، - دەپ اتاپ ءوتتى نيزامي دجافاروۆ.

بۇعان دەيىن ءبىز جامبىل وبلىسىندا «اقباقاي» كەن ورنىنان التىندى رۋدا ۇرلاماق بولعان توپتىڭ اشكەرەلەنگەنى تۋرالى جازعان بولاتىنبىز.