InfoHub Logo

قازاقستانداعى مەملەكەتتىك اۋەجايلاردىڭ باسىم بولىگى جەكە ينۆەستورلارعا ساتىلماق. بۇل تۋرالى مەملەكەتتىك كاسىپورىنداردى باسەكەلەستىك ورتاعا بەرۋ جوسپارىندا ايتىلعان. اگەنتتىكتەردىڭ دەرەگىنشە، الداعى ەكى جىلدا التى اۋەجاي ساتىلىمعا شىعارىلادى. بۇل شارالاردىڭ ەلىمىزدىڭ ينفراقۇرىلىمى مەن ەكونوميكاسىنا قانداي اسەرى بولاتىنى جۇرتشىلىقتى الاڭداتۋدا.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

مەملەكەتتەن جەكە قولعا وتەتىن اۋەجايلار

بىلتىر قاراشا ايىندا ۇكىمەت بەكىتكەن مەملەكەتتىك كاسىپورىنداردى باسەكەلەستىك ورتاعا بەرۋ تىزىمىنە التى وڭىرلىك اۋەجاي ەنگىزىلگەن. ساۋدا-ساتتىقتىڭ باستى شارتى – ينفراقۇرىلىمعا ينۆەستيسيا تارتۋ جانە قىزمەت باعىتىن ساقتاپ قالۋ. بۇل اۋەجايلاردىڭ ءارقايسىسىنىڭ جىلجىمايتىن مۇلىكتەرى، جەر ۋچاسكەلەرى، تەرمينالدارى جانە ۇشىپ-قونۋ جولاقتارى بار. اۋەجايلاردىڭ مەنشىك يەلەرى – وبلىستىق اكىمدىكتەر نەمەسە وڭىرلىك مەملەكەتتىك مەكەمەلەر.

2026-2027 جىلدارعا ارنالعان جوسپار

2026 جىلى كەلەسى اۋەجايلار ساتىلىمعا شىعارىلادى:

بۇل ءتورت اۋەجاي ءۇشىن «قىزمەت ءتۇرىن الىپ تاستاۋ» دەگەن ساتىلىم ءتۇرى كورسەتىلگەن. بۇل – مەملەكەت اۋەجايدىڭ كەيبىر فۋنكسيالارىن الىپ تاستاپ، ونى جەكە قۇرىلىمدارعا بەرۋگە دايىنداپ جاتقانىن بىلدىرەدى.

ال 2027 جىلى «پاۆلودار اۋەجايى» اق جانە «تۇركىستان حالىقارالىق اۋەجايى» اق سەنىمگەرلىك باسقارۋعا بەرىلەدى دەپ جوسپارلانعان.

ساتىلىمنىڭ پەرسپەكتيۆالارى مەن تاۋەكەلدەرى

بۇل اۋەجايلاردى ساتۋ ارەكەتى ءبىرىنشى رەت ەمەس. مىسالى، شىمكەنت اۋەجايىن 2022 جىلى 5،6 ميلليارد تەڭگەگە سەنىمگەرلىك باسقارۋعا بەرۋ جانە ساتىپ الۋ قۇقىعىمەن وتكىزۋ جوسپارلانعان بولاتىن، ءبىراق كونكۋرس وتپەي قالدى.

ينۆەستورلار مەملەكەتتىك رەتتەۋ ساياساتىن، ساتىلىم شارتتارىن جانە قۇقىقتىق تەتىكتەردى ەسكەرەدى. سونداي-اق، اكتيۆتەردىڭ پايدالىلىعى دا ماڭىزدى. تۇركىستان اۋەجايى قارقىندى دامىپ كەلە جاتسا دا، ءالى دە جۇكتەلمەۋى مەن تابىس تابۋ مۇمكىندىكتەرى شەكتەۋلى. ينفراقۇرىلىم سۇرانىستان وزىپ كەتكەن. ينۆەستورلار ءۇشىن ەڭ تاۋەكەلدى اۋەجايلار – شىمكەنت جانە ءاليا مولداعۇلوۆا اتىنداعى حالىقارالىق اۋەجايلار، سەبەبى ولاردى بەرۋدىڭ ناقتى مودەلى جوق، اكتيۆتەردىڭ كولەمى دە بەلگىسىز.

قىزىلوردا اۋەجايىنىڭ ساتىلۋ ىقتيمالدىعى جوعارى باعالانادى. اتىراۋدا اەرودروم مەن تەرمينال وپەراتورلارى ناقتى بولىنگەن. پاۆلوداردا وڭىرلىك حاب رەتىندە دامۋ الەۋەتى بار، اسىرەسە ۇشۋ-قونۋ جولاعى مەن ينفراقۇرىلىمدى جاڭارتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتقاندىقتان.

مەملەكەتتە قانشا اۋەجاي قالدى؟

قازاقستان اۆياسيا اكىمشىلىگىنىڭ دەرەگىنشە، ەلىمىزدە 24 سەرتيفيكاتتالعان اۋەجاي بار. ولاردىڭ كەيبىرى جەكە قولعا نەمەسە سەنىمگەرلىك باسقارۋعا بەرىلگەن. مىسالى، الماتى اۋەجايى تۇرىك حولدينگىنە، شىمكەنت پەن تاراز اۋەجايلارى SCAT اۋەكومپانياسىنا تيەسىلى. قاراعاندى اۋەجايىنىڭ اكسيالارىنىڭ 60%-ى تيمۋر تۇرلوۆقا، 35%-ى ەرلان وسپانوۆقا تيەسىلى. جەزقازعان اۋەجايى «قازاحمىس» كورپوراسياسىنا قارايدى.

استانا اۋەجايى ءباا-نىڭ Terminals Holding كومپانياسىنا سەنىمگەرلىك باسقارۋعا بەرىلگەن بولاتىن، ءقازىر كوممۋنالدىق مەنشىككە قايتارىلىپ، جاڭا كەلىسىمشارت جاسالۋدا. اقتاۋ اۋەجايى 2036 جىلعا دەيىن تۇرىكتىڭ ATM Grup (YDA Group) كومپانياسىنىڭ سەنىمگەرلىك باسقارۋىندا.

مەملەكەت نەدەن تاۋەكەل ەتەدى؟

ستراتەگيالىق ماڭىزدى نىسانداردى جەكە قولعا بەرۋ ەلدىڭ سۋۆەرەنيتەتىنە ءقاۋىپ ءتوندىرۋى مۇمكىن دەگەن پىكىرلەر ايتىلۋدا. قارجىگەر راسۋل رىسمامبەتوۆ اۋەجايلاردى «سۋۆەرەنيتەت ينفراقۇرىلىمى» دەپ اتاپ، مەملەكەتتىڭ باقىلاۋىنان شىعىپ قالۋ ءقاۋپىن العا تارتادى. اۆياسيا سالاسىنىڭ ساراپشىسى دەنيس كريۆوشەيەۆ تاريفتەر مەن لوگيستيكالىق تاۋەلدىلىكتى ەسكەرۋدى ۇسىنادى.

دەگەنمەن، الەمدىك تاجىريبەدە كوپتەگەن ەلدەر بيۋدجەتتىڭ جۇگىن ازايتۋ، جەكە ينۆەستيسيا تارتۋ، ينفراقۇرىلىمدى جاڭارتۋ جانە قىزمەت ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن اۋەجايلاردى جەكە وپەراتورلارعا بەرۋدە.