© Tengrinews.kz / الەكساندر گريگوريانس_
قازاقستاندا اۋماقتىق قورعانىس قالاي قۇرىلعان: ەرىكتىلەردى قابىلدامايدى، ءبىراق توتەنشە جاعدايلارعا دايىندىق جۇرگىزىلۋدە
قازاقستاندا «اۋماقتىق قورعانىس تۋرالى» زاڭ قابىلدانعاننان كەيىن جاڭا جۇيە قالىپتاسا باستادى. بۇل جۇيەدە جەرگىلىكتى اكىمدەر ماڭىزدى ءرول اتقارادى. ولار ءوز وڭىرلەرىندە اۋماقتىق قورعانىستى ۇيىمداستىرۋعا، جوسپارلاۋعا جانە قامتاماسىز ەتۋگە جاۋاپتى. ال قورعانىس مينيسترلىگى مەن باس شتاب جالپى باسقارۋ مەن ۇيلەستىرۋدى جۇزەگە اسىرادى. الايدا، بەيبىت ۋاقىتتا ەرىكتىلەردى اۋماقتىق قورعانىسقا قابىلداۋ توقتاتىلعان.
بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.
اكىمدەر – قورعانىس باسشىلارى
قازاقستاندا اۋماقتىق قورعانىس جۇيەسى بۇرىن دا بولعان، ءبىراق ەندى عانا ناقتى قۇقىقتىق نەگىزگە يە بولدى. جاڭا زاڭ «ءوزىن-وزى قورعاۋ قۇرىلىمدارى» جانە «ەرىكتىلەر» ۇعىمدارىن ەنگىزدى. الايدا، بۇل قۇرىلىمدارعا تەك سوعىس نەمەسە توتەنشە جاعداي كەزىندە عانا قوسىلۋعا بولادى.
شىن مانىندە، الماتىداعى ءتيىستى باسقارمانىڭ جۇمىسى ادەتتەگى قورعانىستان گورى، توتەنشە جاعدايلارعا دايىندىققا باعىتتالعان. مىسالى، بۇل باسقارما مەكتەپتەر مەن باسقا دا نىسانداردىڭ جانىنا ەۆاكۋاسيالىق كونتەينەرلەردى ساتىپ الىپ، ورناتۋمەن اينالىسادى. وندا تج جاعدايىنا ارنالعان شاتىرلار، گەنەراتورلار، دالالىق اسحانالار جانە باسقا دا قۇرال-جابدىقتار ساقتالادى.
سونىمەن قاتار، باسقارما ءوز نىساندارىن جوندەۋ جانە اباتتاندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەدى. سونداي-اق، حالىقتى جەر سىلكىنىستەرى، ورتتەر جانە باسقا دا اپاتتار كەزىندەگى ءىس-قيمىلدارعا ۇيرەتۋ ءۇشىن سيمۋلياسيالىق ورتالىق قۇرۋدى جوسپارلاپ وتىر. ولاردىڭ جوبالارىنا ەرىكتىلەردى وقىتۋ جانە قاۋىپسىزدىك بويىنشا بەينەروليكتەر ءتۇسىرۋ دە كىرەدى. بۇل جۇمىستاردىڭ توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ (تجد) فۋنكسيالارىمەن ۇقساستىعى بايقالادى، بۇل وكىلەتتىكتەردى ءبولۋ ماسەلەسىن تۋىنداتادى.
توتەنشە جاعدايلارعا ارنالعان كونتەينەرلەر
الماتىداعى اۋماقتىق قورعانىس باسقارماسىنىڭ ەڭ قىزىقتى جوبالارىنىڭ ءبىرى – قالا اۋماعىندا ەۆاكۋاسيالىق پۋنكتتەر قۇرۋ. وتكەن جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا باسقارما 250 ميلليون تەڭگەگە جۋىق سوماعا شارت جاساسقان. بۇل شارت بويىنشا 100 دانا ءموبيلدى قويما ساتىپ الىنعان. ءارقايسىسى 2،5 ميلليون تەڭگەگە باعالانعان بۇل كونتەينەرلەر تەڭىز جۇك تاسىمالىندا قولدانىلاتىن كونتەينەرلەرگە ۇقساس. ولار 12 مەترلىك، ايازعا ءتوزىمدى جانە ءتىپتى 10 بالدىق جەر سىلكىنىسىنە شىداي الادى.
بۇل كونتەينەرلەر توتەنشە جاعدايلار كەزىندە قولدانىلاتىن شاتىرلار مەن جابدىقتاردى ساقتاۋعا ارنالعان. ولار زارداپ شەككەندەرگە كومەك كورسەتۋ پۋنكتتەرىن تەز ىسكە قوسۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل كونتەينەرلەر الماتىداعى حالىقتى جيناۋ پۋنكتتەرىنىڭ جانىنا ورناتىلعان.
ءار كونتەينەردە الماتى اكىمدىگىنىڭ جانە قۇتقارۋ قىزمەتىنىڭ لوگوتيپى بار. قازىرگى ۋاقىتتا قۇتقارۋ قىزمەتى اۋماقتىق قورعانىس باسقارماسىنا قارايدى. كونتەينەرلەردىڭ ىشىندە شاتىرلار، ۇيىقتايتىن قاپتار، دالالىق اسحانا جيناقتارى، جينالمالى جيھازدار، گەنەراتورلار جانە ت.ب. بار ەكەنى ايتىلادى. جىلىنا تاعى 50 وسىنداي مودۋلدىك عيماراتتى ساتىپ الۋ جانە ورناتۋ جوسپارلانۋدا.
الماتىدا الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىم نىساندارى نەگىزىندە 384 ەۆاكۋاسيالىق پۋنكت اشۋ كوزدەلگەن. ولاردىڭ مەكەنجايلارى كوپقاباتتى ۇيلەردىڭ كىرەبەرىستەرىندەگى ارنايى تابليچكالاردا كورسەتىلگەن. بۇل تابليچكالار مەملەكەت ەسەبىنەن جاسالعان، ولاردىڭ ءارقايسىسى 201 ميلليون تەڭگەدەن استام قارجىعا ساتىپ الىنعان 23 500 دانا. ولاردا جاقىن ماڭداعى ەۆاكۋاسيالىق پۋنكتتەرگە بارۋ باعىتتارى كورسەتىلگەن.
قۇرىلىس جانە جاڭارتۋ جۇمىستارى
جاقىندا قۇرىلعان باسقارما ءوزىنىڭ جۇمىسى ءۇشىن جاڭا عيماراتتاردى جوندەۋگە، قايتا جابدىقتاۋعا جانە ءتىپتى جاڭا ورىنداردى جاساۋعا كوپ قاراجات جۇمسايدى. مىسالى، الماتى قالاسى، بەرىنگ كوشەسى، 31 مەكەنجايىنداعى عيماراتقا 690 ميلليون تەڭگەگە جۋىق قارجى جۇمسالادى. بۇل قاراجات اسەمدەۋ جۇمىستارىنا، كوگالداندىرۋعا، اۋماقتى كۇتىپ ۇستاۋعا جانە قوقىس شىعارۋعا باعىتتالعان.
بۇل مەكەنجايدا بۇرىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءىىم الماتى اكادەمياسى ورنالاسقان. قازىرگى ۋاقىتتا بۇل جەردە اسكەرگە شاقىرىلۋشىلاردى قابىلداۋ پۋنكتى بار. باسقارمانىڭ حابارلاۋىنشا، مۇندا اكىمشىلىك عيماراتتاردى «زاماناۋي تالاپتارعا ساي كەلتىرۋ» ماقساتىندا جوندەۋ جانە اباتتاندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن.
سيمۋلياسيالىق ورتالىق جانە تابيعي اپاتتار مۇراجايى
سونداي-اق، حالىقتى وقىتۋعا ارنالعان «سيمۋلياسيالىق وقۋ-ادىستەمەلىك ورتالىق» قۇرىلىسىنا جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتامانى ازىرلەۋگە 72،3 ميلليون تەڭگەگە كەلىسىمشارت تابىلدى. ورتالىقتا تابيعي اپاتتار مۇراجايى، ءورت قاۋىپسىزدىگى، سۋ قاۋىپسىزدىگى، سەيسميكالىق ايماق، سەل جانە كوشكىن ايماعى، ازاماتتىق قورعانىس جانە العاشقى كومەك كورسەتۋ بويىنشا بولىمدەر بولادى. ورتالىقتا VR-ترەناجەرلەر، قوسىمشا شىندىق ەلەمەنتتەرى، ءتۇرلى سيمۋلياتورلار قولدانىلادى.
بۇل ورتالىق حالىققا ويىن تۇرىندە ءومىر ءسۇرۋ داعدىلارىن ۇيرەتۋگە ارنالعان. ول ەرەسەكتەرگە دە، مەكتەپ وقۋشىلارىنا دا، كاسىبي قۇتقارۋشىلارعا دا قولجەتىمدى بولادى.
بەينەروليكتەر جانە ەرىكتىلەر كۋرستارى
حالىقپەن جۇمىس ىستەۋ اياسىندا 35 ميلليون تەڭگەگە توتەنشە جاعدايلار كەزىندەگى مىنەز-قۇلىق داعدىلارى بويىنشا الماتىلىقتاردى وقىتۋعا جۇمسالعان. بۇل باعدارلاماعا 1010 ۇيىم قامتىلعان. سونداي-اق، 38،9 ميلليون تەڭگەگە تج بويىنشا جەتى وقىتۋ بەينەروليگىن جاساۋعا جۇمسالدى. بەينەروليكتەردە جەر سىلكىنىسى، العاشقى كومەك كورسەتۋ، ءورت قاۋىپسىزدىگى سياقتى تاقىرىپتار قامتىلعان.