InfoHub Logo

قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ العاشقى توقسانىنداعى ءوسىم قارقىنىنىڭ باسەڭدەۋى تاڭقالارلىق جاعداي ەمەس. ءبىر جاعىنان بيۋدجەت كىرىستەرى ءوسىپ جاتسا، ەكىنشى جاعىنان ناقتى سەكتورداعى كومپانيالاردىڭ قىزمەتىن توقتاتۋى جيىلەپ كەتتى.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

ساندار سويلەيدى: تىركەلگەن، ءبىراق جۇمىس ىستەمەيتىن كومپانيالار

ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ دەرەگىنشە، 2026 جىلدىڭ 1 ساۋىرىندە قازاقستاندا 550 751 زاڭدى تۇلعا تىركەلگەن. الايدا، بۇل سان الدامشى. ونىڭ 184 906 كومپانياسى قىزمەتىن توقتاتقان، ال 4103ء-ى بانكروتتىق پەن تاراتۋ راسىمىندە. دەمەك، تىركەلگەندەردىڭ كوپ بولىگى – تەك ستاتيستيكاداعى «رۋحتار» عانا.

ستاتبيۋرونىڭ ءوزى دە بۇل تۋرالى ەسكەرتەدى: تىركەلگەندەردىڭ ءبارى جۇمىس ىستەپ تۇرعان جوق. كوپشىلىگى ءتىپتى قىزمەتىن باستاماعان. ناتيجەسىندە، قازاقستاندا بار بولعانى 203 233 «بەلسەندى» زاڭدى تۇلعا قالادى. بۇل – ىسكەرلىك احۋالدىڭ دياگنوزى: ءاربىر ءۇشىنشى كومپانيا عانا ءومىر سۇرەدى.

ەكونوميكانىڭ بارلىق سالاسى زارداپ شەگۋدە

ماسەلەنىڭ ءبىر سالاعا عانا قاتىستى ەمەس ەكەنى ايقىن. بەلسەندىلىكتىڭ تومەندەۋى ەكونوميكانىڭ بارلىق سالاسىن قامتىپ وتىر. بۇل – ساۋدا ورىندارىنىڭ بوساۋى مەن ءوندىرىس ورىندارىنىڭ توقتاپ قالۋى.

بەلسەندىلىگى تومەندەگەن سالالار:

بۇعان قوسا، شاعىن بيزنەس سەگمەنتىندەگى جاعداي دا ءماز ەمەس. بۇل – ەكونوميكالىق احۋالدىڭ ەڭ سەزىمتال كورسەتكىشى.

ماسەلەن، 2026 جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا جەكە كاسىپكەرلەر سانى 2،3%-عا ازايعان. بىلتىرعى جىلمەن سالىستىرعاندا بۇل كورسەتكىش 3،6%-عا كەمىگەن. بەلسەندى جەكە كاسىپكەرلەر سانى دا 2،5%-عا ازايىپ، بىلتىرعى جىلمەن سالىستىرعاندا 2،6%-عا تومەندەگەن.

1 ساۋىردە 1 754 076 جەكە كاسىپكەر تىركەلگەنىمەن، ونىڭ 64 335ء-ى جارامسىز دەپ تانىلعان. ال 2025 جىلدىڭ 1 ساۋىرىمەن سالىستىرعاندا (1 819 033) كاسىپكەرلەر نارىعى 64 957 ادامعا ازايعان.

بيۋدجەتتىڭ ءوسۋى مەن بيزنەسكە سالىق قىسىمى

وسى جاعدايعا قاراماستان، 2026 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا مەملەكەتتىك بيۋدجەت كىرىستەرى 17%-عا وسكەن. بۇل كورسەتكىشكە مۇناي باعاسىنىڭ ءوسۋى مەن ەكسپورتتىق كەدەن باجدارىنىڭ اسەرى زور. الايدا، تەڭگەنىڭ نىعايۋى بيۋدجەتكە تۇسەتىن ءتۇسىمدى 146 ملرد تەڭگەگە شەكتەگەن.

سالىق جانە كەدەن اكىمشىلىگىن جەتىلدىرۋ ارقىلى 137،6 ملرد تەڭگە قوسىمشا ءتۇسىم قامتاماسىز ەتىلگەن. دەمەك، كىرىستەردىڭ نەگىزگى قوزعاۋشى كۇشى – ىشكى ءوسىم ەمەس، سىرتقى فاكتورلار.

بۇل رەتتە، ەكونوميكانى «اعارتۋ» بويىنشا جۇرگىزىلىپ جاتقان اكىمشىلىك شارالارعا قاراماستان، بيزنەسكە سالىق جۇكتەمەسىنىڭ ارتۋى بايقالادى. جاڭا سالىق كودەكسى ەنگىزىلگەننەن كەيىن كوپتەگەن ءوزىن-وزى جۇمىسپەن قامتىعان ازاماتتار جسن رەتىندە تىركەلۋگە ءماجبۇر بولدى. بۇل جالپى بيزنەس سۋبەكتىلەرىنىڭ سانىنىڭ وسۋىنە اسەر ەتكەنىمەن، ناقتى جۇمىس ىستەيتىن كاسىپورىنداردىڭ ازايۋىنا جول بەردى.

شەتەلدىك ينۆەستورلار دا كەتۋدە

ءتىپتى شەتەلدىك كاپيتال دا قازاقستاننان كەتۋگە اسىعىپ تۇر. 1 ساۋىردە 865 شەتەلدىك كومپانيا قىزمەتىن توقتاتسا، 76-ى تاراتۋ راسىمىندە. قازىرگى تاڭدا 3862 تىركەلگەن شەتەلدىك كومپانيانىڭ تەك 2134ء-ى عانا بەلسەندى جۇمىس ىستەيدى.

سالىق امنيستياسى: ۋادە مەن شىندىق

ەلدەگى سالىق بەرەشەگى 1،1 ترلن تەڭگەگە جەتكەن. ونىڭ 557 ملرد تەڭگەسى – نەگىزگى سالىق، 493 ملرد تەڭگەسى – ءوسىمپۇل جانە 23،5 ملرد تەڭگەسى – ايىپپۇل. شاعىن جانە ميكروبيزنەس اراسىندا 67 157 بەرەسى بار، ولاردىڭ جالپى بەرەشەگى 273 ملرد تەڭگە.

جوسپارلانعان سالىق امنيستياسى بويىنشا، 1 ساۋىرگە دەيىن نەگىزگى سالىقتى تولەگەندەرگە ءوسىمپۇل مەن ايىپپۇلداردى ەسەپتەن شىعارۋ كوزدەلگەن. الايدا، تەك 7،7 ملرد تەڭگە كولەمىندەگى ءوسىمپۇل مەن ايىپپۇلدار عانا ەسەپتەن شىعارىلعان. بۇل – امنيستيانىڭ تەك قاعاز جۇزىندە قالعانىن كورسەتەدى.

ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ باسەڭدەۋى

2026 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا ءجىو ءوسىمى نەبارى 3%-دى قۇرادى. بۇل وتكەن جىلعى 5،6%-دان ەداۋىر تومەن. پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا، 2029 جىلعا قاراي ەكونوميكانى 450 ملرد دوللارعا جەتكىزۋ جانە جىلدىق ءوسىمدى كەمىندە 6% دەڭگەيىندە قامتاماسىز ەتۋ قاجەت. الايدا، ۇكىمەتتىڭ ماقساتى بۇل كورسەتكىشتەن تومەنىرەك – جىل سوڭىنا دەيىن 5%-دان استام تۇراقتى وسىمگە قول جەتكىزۋ.

پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ «بوس اڭگىمەنى توقتاتىپ، ناقتى ىستەرگە كىرىسۋگە» شاقىردى. ول سونداي-اق، مەملەكەت تەك شىنىمەن مۇقتاجدارعا عانا قولداۋ كورسەتۋى كەرەكتىگىن اتاپ ءوتتى.

بيزنەس وكىلدەرى بولسا، سالىق جۇكتەمەسىنىڭ ارتۋى مەن كوممۋنالدىق قىزمەت تاريفتەرىنىڭ كوتەرىلۋىن كۇتۋدە. مۇنداي جاعدايدا ەكونوميكانىڭ كۇرت جاندانۋىنا ءۇمىت ارتۋ قيىن.