InfoHub Logo

قازاقستاندا پاتەر ساتىپ العان كەزدە، ونىڭ اقشاسىنىڭ قايدان كەلگەنىن سالىق ورگاندارىنا تۇسىندىرۋگە تۋرا كەلەتىن جاعدايلار بار. بۇل جاڭالىقتار اسىرەسە، سوڭعى كەزدەرى ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرگە بايلانىستى كوپتەگەن سۇراقتار تۋدىرۋدا. Tengrinews.kz ءتىلشىسى وسى ماسەلەلەردى انىقتاپ، زاڭناماداعى جاڭالىقتاردى ءتۇسىندىرىپ بەردى.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

نەلىكتەن بارلىعىنان ەمەس، تەك كەيبىرەۋلەردەن سۇرايدى؟

قازاقستاندا بارلىق ازاماتتاردى جالپىعا بىردەي دەكلاراسيالاۋ جۇيەسى كەزەڭ-كەزەڭىمەن ەنگىزىلگەن بولاتىن. العاشقىدا مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر مەن بيزنەس وكىلدەرىنەن باستاپ، كەيىن بارلىق ەرەسەك ازاماتتاردى قامتۋ جوسپارلانعان ەدى. الايدا، پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىمەن بۇل تالاپ قايتا قارالدى. ەندى قاراپايىم ازاماتتار، ەگەر ولار بيزنەسپەن اينالىسپاسا نەمەسە ارنايى ساناتقا جاتپاسا، جىل سايىن دەكلاراسيا تاپسىرۋ مىندەتتى ەمەس.

قانداي جاعدايلاردا دەكلاراسيا تاپسىرۋ قاجەت؟

جالپىعا بىردەي دەكلاراسيالاۋ تالابى الىنعانىمەن، كەيبىر ازاماتتار ءۇشىن دەكلاراسيا تاپسىرۋ مىندەتتى بولىپ قالا بەرەدى. سالىق كودەكسىنىڭ 417-بابىنا سايكەس، شەتەلدە اكتيۆتەرى بارلار، وزىنشە سالىق تولەۋدى تالاپ ەتەتىن تابىستارى بارلار، سيفرلىق اكتيۆتەر يەلەرى نەمەسە ءىرى كولەمدەگى ساتىپ الۋلاردى جۇزەگە اسىرعاندار دەكلاراسيا تاپسىرۋى ءتيىس. سونىڭ ءبىرى – قىمبات مۇلىك ساتىپ الۋ.

پاتەر ساتىپ الۋ قاشان دەكلاراسياعا ىلىگەدى؟

زاڭنامادا بەلگىلەنگەن شەكتى مولشەر – 20 مىڭ ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش (اەك). مىسالى، 2026 جىلى 1 اەك 4 325 تەڭگە بولسا، 20 مىڭ اەك 86،5 ميلليون تەڭگەگە تەڭ. ەگەر پاتەردىڭ قۇنى بۇدان جوعارى بولسا، وندا مىندەتتى تۇردە دەكلاراسيا تاپسىرۋ قاجەت. ءبىراق، دەكلاراسيا ءارقاشان وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تولتىرىلاتىنىن ەسكەرگەن ءجون. مىسالى، 2025 جىلعا ارنالعان دەكلاراسيادا سول جىلى قولدانىستا بولعان اەك مولشەرى ەسەپكە الىنادى. 2025 جىلى 1 اەك 3 932 تەڭگە بولسا، 20 مىڭ اەك 78 640 000 تەڭگە بولادى.

ماڭىزدى ەسكەرتۋ: ەگەر پاتەردى ساتىپ العان باعاسىنان قىمباتقا ساتسا، ايىرماسى تابىس بولىپ سانالادى. جىلجىمايتىن مۇلىك ەكى جىلدان از ۋاقىت مەنشىكتە بولسا، بۇل تابىستان 10% جەكە تابىس سالىعىن (جتس) تولەۋ قاجەت.

دەكلاراسيادا نە كورسەتىلەدى؟

دەكلاراسيا تولتىرۋ كەزىندە مۇلىكتىڭ ساتىپ الىنعانى تۋرالى اقپاراتپەن قوسا، ونى قالاي العانى دا كورسەتىلەدى. مىسالى، پاتەر يپوتەكا، قارىز، مۇرا نەمەسە جەكە جيناق ەسەبىنەن الىنعانى تۋرالى بەلگى قويىلۋى ءتيىس. بۇل – ساتىپ الۋدىڭ قاي قاراجات ەسەبىنەن جۇزەگە اسقانىن ءتۇسىندىرۋ.

سالىق ورگاندارى مۇنى قالاي تەكسەرەدى؟

دەكلاراسيا تاپسىرىلعاننان كەيىن، دەرەكتەر كامەرالدىق باقىلاۋدان ءوتۋى مۇمكىن. بۇل – ارنايى تەكسەرۋسىز اقپاراتتى تالداۋ. سالىق ورگاندارى ازاماتتىڭ رەسمي تابىستارىن، ساتىپ العان مۇلكىنىڭ قۇنىن جانە قارجىلىق وپەراسيالارىن سالىستىرادى. ەگەر شىعىندار تابىستان ايتارلىقتاي اسىپ كەتسە، سالىق ورگانى تۇسىنىكتەمە بەرۋدى سۇراپ حابارلاما جىبەرۋى ىقتيمال. مۇنداي تەكسەرۋلەر نەگىزىنەن كاسىپكەرلىك قىزمەتتەن الىنعان جاسىرىن تابىستاردى انىقتاۋعا باعىتتالعان.

اقشانىڭ شىعىپ-شىقپاعانىن دالەلدەي الماسا نە بولادى؟

مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتىنىڭ مالىمەتىنشە، پاتەر ساتىپ الۋدىڭ ءوزى ءۇشىن اۆتوماتتى ايىپپۇل سالىنبايدى. جاۋاپكەرشىلىك دەكلاراسيانى تاپسىرۋ ەرەجەلەرى بۇزىلعان جاعدايدا عانا تۋىندايدى. ەگەر ادام دەكلاراسيا تاپسىرۋى كەرەك بولسا، ءبىراق ۋاقىتىندا جاساماسا، اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق كودەكسىنىڭ 272-بابى قولدانىلادى. ءبىرىنشى رەت – ەسكەرتۋ، ءبىر جىل ىشىندە قايتالانسا – 15 اەك (2026 جىلى 64 875 تەڭگە) ايىپپۇل سالىنادى.

ەگەر دەكلاراسيادا تولىق ەمەس نەمەسە جالعان مالىمەتتەر كورسەتىلسە، سانكسيالار جەڭىلىرەك: ءبىرىنشى رەت – ەسكەرتۋ، قايتالانسا – 3 اەك (12 975 تەڭگە) ايىپپۇل.

ال ەگەر سالىق ورگانى پاتەر ساتىپ الۋعا جۇمسالعان اقشانىڭ جاريالانباعان تابىس ەكەنىن انىقتاسا، وندا 10% مولشەرىندەگى جەكە تابىس سالىعى (جتس) ەسەپتەلۋى مۇمكىن. مىسالى، پاتەر 90 ميلليون تەڭگە بولسا جانە سالىق ورگانى بۇل سومانى تابىس دەپ تانىسا، سالىق شامامەن 9 ميلليون تەڭگەگە جەتۋى ىقتيمال. الايدا، ءىس جۇزىندە كوبىنەسە اقشانىڭ ءبىر بولىگىن (جيناق، باسقا مۇلىكتى ساتۋ، نەسيە) دالەلدەۋگە بولادى. سوندا سالىق پاتەر قۇنىنىڭ بارلىعىنا ەمەس، تەك شىعىپ-شىقپاعانى بەلگىسىز بولعان سوماعا عانا ەسەپتەلەدى.

پاتەردى ساتقاندا دەكلاراسيا تاپسىرۋ كەرەك پە؟

ەگەر قاراپايىم ازامات قازاقستاندا پاتەر ساتسا، بۇل مامىلە وزىنشە دەكلاراسيا تاپسىرۋدى مىندەتتەمەيدى. جىلجىمايتىن مۇلىكتى ساتۋ – مۇلىكتى يەلىكتەن شىعارۋ بولىپ سانالادى، سوندىقتان 270.00 نىسانى تالاپ ەتىلمەيدى. ەگەر مۇلىك قازاقستاننان تىس جەردە بولسا نەمەسە ساتۋشى مەملەكەتتىك قىزمەتكەر بولسا، بۇل ەرەجەلەرگە سايكەس كەلمەۋى مۇمكىن.

پاتەردى جالعا بەرگەندە شە؟

بۇل جاعدايدا جاعداي باسقاشا، سەبەبى تۇراقتى تابىس پايدا بولادى. ەگەر ادام كاسىپكەر رەتىندە تىركەلمەسە جانە جالعا اقشا السا، ول 270.00 نىسانىنداعى دەكلاراسيانى تاپسىرىپ، تابىسىنان 10% جەكە تابىس سالىعىن تولەۋى كەرەك. مىسالى، ايىنا 200 مىڭ تەڭگەگە پاتەر جالعا بەرىلسە، جىلدىق تابىس 2،4 ميلليون تەڭگە بولادى، ال سالىق شامامەن 240 مىڭ تەڭگەگە جۋىقتايدى.

كوپتەگەن جالعا بەرۋشىلەر باسقا جولدى تاڭدايدى – **ءوزىن-وزى جۇمىسپەن قامتىعان مارتەبەسىن** راسىمدەيدى. بۇل رەجيمدە تابىس سالىعى 0% بولادى، تەك الەۋمەتتىك تولەمدەر – تابىستىڭ شامامەن 4% تولەنەدى. مىسالى، ايىنا 250 مىڭ تەڭگە جال اقىسى بولسا، جىلدىق تابىس 3 ميلليون تەڭگەگە جۋىقتايدى، ال تولەمدەر جىلىنا شامامەن 120 مىڭ تەڭگە بولادى.