InfoHub Logo

قازاقستان 2025 جىلى جاساندى ينتەللەكت باعىتىن جۇيەلەۋگە كىرىستى: سالالىق مينيسترلىك قۇرىلدى، زاڭ قابىلداندى، وتاندىق سۋپەركومپيۋتەر ىسكە قوسىلدى. ءبىراق ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، ناقتى ناتيجەنى 2026 جىلى ينفراقۇرىلىمدى تۇبەگەيلى جاڭارتۋ ايقىندايدى — IPv6، شىنايى 5G جانە ساپالى دەرەكتەر ەكوجۇيەسىنسىز جي ەلدىك اۋقىمدا ءتيىمدى جۇمىس ىستەمەيدى.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

2025 نە كورسەتتى: ىرگەتاس قالاندى

IT سالاسىندا 30 جىلدىق تاجىريبەسى بار ساراپشى شاۆكات سابيروۆ 2025 جىلدى قازاقستانداعى جي دامۋىنىڭ شىن مانىندەگى العاشقى ىرگەتاس كەزەڭى دەپ باعالايدى. قازىرگى قولدانۋ كوبىنە گەنەراتيۆتى فورماتپەن شەكتەلىپ وتىر، ال مەملەكەتتىك سەكتور، بيزنەس، دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە ءموبيلدى سەرۆيستەردە ءجي-دى تولىق ىسكە قوسۋ ءۇشىن جاڭا بۋىن سيفرلىق ينفراقۇرىلىم قاجەت.

وتكەن جىلى جاڭا IP-ادرەساسياعا كوشۋ تۇجىرىمداماسى ازىرلەندى: قازاقستان ءالى IPv4-پەن جۇمىس ىستەيدى، ءبىراق جي مەن Big Data ءۇشىن كەڭىستىگى الدەقايدا اۋقىمدى IPv6 كەرەك. APNIC دەرەگىنە ساي، الەم ەلدەرىنىڭ شامامەن 43–48 پايىزى ءقازىردىڭ وزىندە IPv6-تى قولدانادى.

eGov وپەراتورى او «نيت» بيزنەسكە ارنالعان تاريفتەردى، قىزمەت قۇنىن جانە ەلدە ورناتىلعان سۋپەركومپيۋتەردى قولدانۋ شارتتارىن تالقىلاي باستادى. مەملەكەتتىك جۇيەلەر كەلىسىلگەن قادامدار جاساي السا، جاڭا ادرەساسياعا كوشۋ جەدەلدەۋى مۇمكىن. مۇندا ۇلتتىق وپەراتور «قازاحتەلەكومنىڭ» ءرولى شەشۋشى: مونوپوليا كەي جەردە مينۋس بولعانىمەن، جاپپاي جاڭعىرتۋدى ورتالىقتاندىرىپ جىلدامداتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

2026: ينفراقۇرىلىمدىق بەتبۇرىس جانە 5Gء-نىڭ شىنايى ىسكە قوسىلۋى

سابيروۆتىڭ سوزىنە قاراعاندا، 2026 جىل ءجي-دى ەلدىك دەڭگەيدە ىسكە قوساتىن ينفراقۇرىلىمدى قۇرۋدا بەتبۇرىس كەزەڭ بولۋى ءتيىس. بۇل وزگەرىسكە تەك مەملەكەتتىك ورگاندار ەمەس، ءموبيلدى وپەراتورلار دا بەيىمدەلۋى قاجەت: دەرەكتەر ترافيگى جۇزدەگەن گيگابايتپەن ولشەنەتىن جاڭا تاريفتەر (مىسالى، 256–300 گب) كۇن تارتىبىنە شىعادى.

5G-گە كەلسەك، ول 2016–2018 جىلداردان بەرى تالقىلانىپ كەلەدى، ءبىراق 2025 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي تولىق كولەمدە ىسكە قوسىلدى دەۋ قيىن. تەلەفونداعى «5G» بەلگىسى ءاردايىم ناقتى 5G جەلىسىندە وتىرعانىڭىزدى بىلدىرمەيدى. ناعىز 5G جاعدايىندا بۇگىنگى 15–20 گب ايلىق پاكەت ءبىر كۇندە تاۋسىلۋى مۇمكىن — دەمەك، جاڭا پارامەترلەر مەن ماڭىزدى جەلىلىك جاڭعىرتۋ قاجەت.

«ۇلكەن دەرەكتەرسىز جي بولمايدى»: سۋپەركومپيۋتەردىڭ ءوزى جەتكىلىكسىز، بۇكىل تاسىمال جەلىلەرى، دەرەكتەر الماسۋ حاتتامالارى مەن تۇيىندىك جابدىقتار كەشەنى قايتا جاسالۋى كەرەك.

يمپورتتالعان شەشىمدەردەن — ءوز ونىمدەرگە

جي جانە IT بويىنشا ساراپشى ايگەرىم قايىرجانوۆا 2025 جىلى العاش «حايپ تولقىنى» باسىلعاننان كەيىن جۇيەلى جۇمىس باستالعانىن ايتادى: ءپروفيلدى مينيسترلىك قۇرىلىپ، پروسەستەر قالىپقا ءتۇستى. ەل كوپ جاعدايدا دايىن شەتەلدىك قۇرالداردى بەيىمدەدى، الايدا ونەركاسىپ، ءوندىرىس جانە ەنەرگەتيكاعا ارنالعان سالالىق شەشىمدەر ءالى جەتكىلىكسىز.

ونىڭ باعالاۋىنشا، 2026–2027 جىلدارى باستى فوكۋس دەرەكتەر ساپاسىنا اۋىسادى: قۇجاتتار مەن رەەسترلەردى رەتتەۋ، بازالاردى نورماليزاسيالاۋ، ولقىلىقتاردى جابۋ جانە تاپسىرمالاردى ناقتى قويۋ. مۇندا مودەل ەكىنشى ورىندا، شەشۋشى فاكتور — دەرەك.

تاعى ءبىر شەكتەۋ — ينفراقۇرىلىمنىڭ قۇنى مەن تاپشىلىعى. GPU/TPU كلاستەرلەرىن جالعا الۋ قىمبات؛ داتا-ورتالىقتار، ەلەكتر ەنەرگياسى، سۋ رەسۋرستارى جانە جەلىلىك وتكىزۋ قابىلەتى تالاپ ەتىلەدى. بۇل ەكوجۇيە جوق جەردە جي جوبالارىن كەڭ كولەمدە ماسشتابتاۋ مۇمكىن ەمەس.

جاڭا قۋات: سۋپەركومپيۋتەر مەن جابدىق اعىمى

نارىقتا جۇيەلى قادامداردىڭ بەلگىلەرى بار: Alem AI جانىنداعى Alem Cloud سۋپەركومپيۋتەرى ىسكە قوسىلدى، باسەكەگە قابىلەتتى ونىمدەر ۇسىناتىن مىقتى كوماندالار پايدا بولدى. ەلگە زاماناۋي جابدىق — Nvidia H200، سونداي-اق TPU جانە Habana جەدەلدەتكىشتەرى اكەلىنىپ، جەلىلىك كوممۋتاسيالىق شەشىمدەر مەن ءتۇيىنارالىق الماسۋلار باپتالۋدا. بۇل — بىتىراڭقى باستاما ەمەس، جۇيەلى ءتاسىلدىڭ نىشانى.

قاشان سيفرلىق مەملەكەت بولامىز؟

سابيروۆتىڭ ەسەبى: مەملەكەتتىك باعدارلامالارعا KPI ەنگىزىلسە، 2030 جىلعا قاراي ينفراقۇرىلىمنىڭ 90 پايىزىن جاڭارتىپ، IPv6-تى تولىققاندى ەنگىزۋگە بولادى. ول ءۇش جىل ىشىندە Alatau Cityء-دى تولىق سيفرلى قالا ەتۋ مۇمكىندىگىن مىسالعا كەلتىرەدى.

ايگەرىم قايىرجانوۆا بۇدان دا ءوپتيميستى: 2028 جىلعا قاراي قازاقستاندى «سيفرلىق مەملەكەت» دەپ سەنىمدى ايتۋعا بولادى. ءقازىردىڭ وزىندە جي بانكتەردە، مەملەكەتتىك قىزمەتتەردە، كولل-ورتالىقتاردا جانە چات-بوتتاردا جۇمىس ىستەپ تۇر؛ مەديسينادا رەنتگەن-سۋرەتتەر بويىنشا دياگنوستيكا مەن تالداۋ ساپاسىن ارتتىرۋدى كەڭەيتۋ قاجەت. ونەركاسىپ پەن مۇناي-گازدا دا جي بەرەتىن تيىمدىلىك ايقىن.

تەجەگىش فاكتورلار: بيۋروكراتيا، فيسكالدىق قىسىم جانە قاۋىپسىزدىك

سابيروۆ باستى بوگەتتى بيۋروكراتيامەن بايلانىستىرادى: ۇزاق كەلىسىمدەر جىلدامدىقتى تەجەيدى. ەكىنشى فاكتور — بيزنەسكە تۇسەتىن فيسكالدىق قىسىم: قازىرگى جاعدايدا ناقتى ىنتالاندىرۋ شارالارى از، جەڭىلدىكتەر نەگىزىنەن Astana Hub اياسىندا شوعىرلانعان. شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە ەل كولەمىندە قولداۋ كەرەك.

قايىرجانوۆانىڭ ايتۋىنشا، اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك تالاپتارى اسا قاتاڭ. مەملەكەتتىك دەرەكتەر — ازاماتتار مەن ەل ومىرىنە قاتىستى مالىمەتتەر — ەڭ جوعارى دەڭگەيدە قورعالۋى ءتيىس، سوندىقتان شەتەلدىك بۇلت سەرۆيستەرىن ەركىن پايدالانۋ شەكتەۋلى. Microsoft سەكىلدى كومپانيالار جەكە بۇلت ۇسىنادى جانە دەرەكتەردىڭ قاۋىپسىزدىگىنە جاۋاپكەرشىلىك الادى، ءبىراق تولىققاندى كوشۋ ءۇشىن سەنىم، زاڭنامالىق نەگىز جانە جەتىلگەن پراكتيكا قاجەت.

ەڭبەك نارىعى جانە ءبىلىم: جاڭا داعدىلار ۋاقىتى

قايىرجانوۆا قىسقارتۋلار بولاتىنىن جوققا شىعارمايدى، ءبىراق قاتار جاڭا لاۋازىمدار اشىلادى. كاسىپتەرگە قويىلاتىن تالاپتار وزگەرەدى: ەندى مامان تەك ءوز سالاسىن ەمەس، جي قۇرالدارىن دا يگەرۋى كەرەك. وسىعان سايكەس وقۋ باعدارلامالارى دا جاڭارادى.

مەكتەپتەن باستاپ سيفرلىق ساۋاتتىلىق، نەيروجەلىلەرمەن جۇمىس، ەتيكا جانە كريتيكالىق ويلاۋ وقىتىلۋى ءتيىس. جي — سەرىكتەس، ءبىراق جالعىز اقيقات ەمەس؛ ۇسىنىستارىن تەكسەرۋ جانە تەحنولوگيا شەكتەۋلەرىن ءتۇسىنۋ ماڭىزدى.

قورىتىندى: 2026 — ىرگەتاس پەن ستراتەگيا جىلى

2026 جىلى جي ينۆەستيسيالارىنىڭ قايتارىمى كوبىنە شىعىنداردى ازايتۋ، پروسەستەردى جەدەلدەتۋ جانە شەشىم ساپاسىن ارتتىرۋ ارقىلى بايقالادى. ۇتادى — ءجي-دى ونەركاسىپ، لوگيستيكا، قارجى، گوسسەكتور جانە مەدياعا جۇيەلى تۇردە كىرىكتىرگەندەر. ەسەپتەۋ قۋاتى، ەنەرگيا، بۇلت ينفراقۇرىلىمى جانە كادرلارسىز جي پيلوتتىق كورسەتىلىم دەڭگەيىندە قالىپ قويادى.

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقايەۆ Turkistan گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىندا سيفرلىق تەحنولوگيالار مەن ءجي-دى ۇلتتىق باسىمدىق دەپ اتاپ، بيىلعى جىلدى سەرپىندى وزگەرىستەر كەزەڭى رەتىندە ايقىندادى.