InfoHub Logo

2026 جىل قازاقستاندا سيفرلاندىرۋ مەن جاساندى ينتەللەكت جىلى بولىپ جاريالاندى. الايدا، ەلدەگى سۋ تاسقىنىنان باستاپ، بيلىك جوبالارىنداعى داۋلارعا دەيىنگى ناقتى ماسەلەلەر ءالى كۇنگە دەيىن ءوز شەشىمىن تاپپاي وتىر. جاساندى ينتەللەكت (جي) ادامنان اسىپ تۇسەتىن مۇمكىندىكتەرگە يە بولعانىمەن، ساراپشىلار ونىڭ ءتيىمدى باسقارۋدى الماستىرا المايتىنىن جانە اشىقتىق بولماسا، بيۋدجەتتى يگەرۋدىڭ جاڭا قۇرالىنا اينالۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتادى.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

سيفرلاندىرۋ: ۋادە مەن شىندىق

قازاقستان بيلىگى ءجي-دى قولدانىپ باستاعانىنا ەكى جىلدان اسسا دا، مەملەكەتتىك باسقارۋدى سيفرلاندىرۋ پروسەستەرى بۇدان دا بۇرىن باستالعان ەدى. الايدا، مەملەكەتتىك باسقارۋدى اقپاراتتاندىرۋ مەن وڭتايلاندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتقانىنا قاراماستان، قازاقستاندىقتار ونىڭ ساپاسىنا ءالى دە كوڭىلدەرى تولماي وتىر. بۇل تەك قاراپايىم حالىقتىڭ عانا ەمەس، ءىرى ساراپشىلاردىڭ دا پىكىرى.

ساياساتكەر دانيار اشىمبايەۆتىڭ ايتۋىنشا، داتا-ورتالىقتار كوپ ەنەرگيا قاجەت ەتەدى، ال بۇل ەنەرگەتيكانى دامىتۋدى تالاپ ەتەدى. ول ءجي-دىڭ ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا ەنۋىمەن قاتار، ساپاسىز وقۋلىقتار مەن سيفرلاندىرۋ بيزنەسىنىڭ وركەندەپ جاتقانىن ايتادى. «ادامنىڭ تابيعي ينتەللەكتۋالدىق كەمشىلىگىن ەشقانداي جاساندى ينتەللەكت جابا المايدى»، – دەيدى ول.

قالالىق ماسەلەلەر مەن «اقىلدى قالا»

الەۋمەتتىك جەلىلەردە شەنەۋنىكتەردىڭ ءتيىمسىز جۇمىسى مەن كەيبىر شەشىمدەردىڭ اقىلعا سىيمايتىنى تۋرالى شاعىمدار ءجيى ايتىلادى. الماتىدا جاڭبىر جاۋسا، جولدار مەن تروتۋارلار سۋ استىندا قالاتىنى – وسىنىڭ ءبىر عانا مىسالى. بۇل جاعداي، الماتى 2016 جىلدان بەرى «اقىلدى قالا» رەتىندە تانىستىرىلىپ، بارلىق رەسۋرستار ءتيىمدى پايدالانىلادى دەپ جارنامالانعان كەزدە ودان ءارى وزەكتى بولىپ كورىنەدى.

ساراپشىلاردىڭ پىكىرى

كومپيۋتەرلىك تەحنولوگيالار بويىنشا ساراپشى، Most Ventures ۆەنچۋرلىك قورىنىڭ باس سەرىكتەسى ءالىم حاميتوۆ حالىقتىڭ سكەپتيسيزمى تۇسىنىكتى ەكەنىن ايتادى. ونىڭ سوزىنشە، ادامداردىڭ ءومىرى جاقسارسا، وندا جي تۋرالى اڭگىمەلەر ورىندى بولادى. «سيفرلاندىرۋ كەيبىر قىزمەتتەردى جەڭىلدەتىپ، كەزەكتەردى ازايتىپ، پروسەستەردى جىلدامداتا الادى. ءبىراق ول قالانى، ەلدى باسقارۋدى الماستىرمايدى. جانە جاساندى ينتەللەكت ەكولوگيا نەمەسە قالا قۇرىلىسى ماسەلەلەرىن شەشپەيدى. سوندىقتان مۇندا قۇرال مەن ناقتى وزگەرىستەردى شاتاستىرماۋ ماڭىزدى»، – دەيدى ول.

ەكولوگيالىق جانە قارجىلىق سالدارى

جي مەن ونىڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ قورشاعان ورتاعا كەرى اسەر ەتەدى. دەرەكتەر ورتالىقتارى كوپ ەنەرگيا مەن سۋدى تۇتىنىپ، ەلەكتروندى قالدىقتاردى كوبەيتەدى. بۇل قازاقستان سياقتى سۋ جانە ەنەرگيا تاپشىلىعى بار ەلدەر ءۇشىن ۇلكەن ماسەلە. ءالىم ءحاميتوۆتىڭ ايتۋىنشا، قازاقستانعا ءجي-دى تەك ەكونوميكالىق نەمەسە الەۋمەتتىك تيىمدىلىگى دالەلدەنگەن جاعدايدا عانا قولدانۋ كەرەك.

قازاقستاننىڭ ينتەرنەت-اسسوسياسياسىنىڭ باسشىسى شاۋكەت ءسابىروۆ ءجي-دىڭ دامۋىنا كوپ قارجى مەن تابيعي رەسۋرستار قاجەت ەكەنىن مويىندايدى. الايدا، ول بۇل ماسەلەنىڭ قازاقستانعا تىكەلەي قاتىستى ەمەس ەكەنىن، سەبەبى ءجي-دى دامىتۋمەن نەگىزىنەن اقش پەن جۇڭگو سياقتى ەلدەر اينالىساتىنىن ايتادى. قازاقستان تەك دايىن تەحنولوگيالاردى قولدانادى دەيدى ول.

بولاشاققا دەگەن ءۇمىت

دەگەنمەن، ساراپشىلار سيفرلاندىرۋ مەن ءجي-دىڭ زور الەۋەتى بار ەكەنىنە سەنەدى. ماسەلەن، قازاقستاندا مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ 90%-ى ونلاين قولجەتىمدى، بۇل ازاماتتار مەن بيزنەس ءۇشىن ۋاقىتتى ۇنەمدەيدى. سونداي-اق، دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا ءجي-دى قولدانۋ ارقىلى ينسۋلت ورتالىقتارىندا ەمدەۋ تيىمدىلىگى ارتقان. «تەحنولوگيا ازاماتتىڭ ۋاقىتىن ۇنەمدەپ، پروسەستىڭ قۇنىن ازايتىپ، دياگنوستيكانى جاقسارتىپ، سىبايلاس جەمقورلىقتى ازايتىپ، اشىق، ولشەنەتىن ناتيجە بەرسە، بۇل جاقسى. ال ەگەر جي دەگەن جەلەۋمەن قىمبات حايپ ساتىلسا، باسقارۋ ساپاسى وزگەرمەسە، قوعامنىڭ سكەپتيسيزمى ورىندى»، – دەپ قورىتىندىلادى ءالىم حاميتوۆ.