InfoHub Logo

9 ناۋرىزدا نيۋ-يورك – تاشكەنت باعىتىنداعى رەيستە ءبىر جولاۋشى كەنەتتەن ەسىنەن تانىپ قالدى. بورتتاعى جالعىز دارىگەر، قازاقستاندىق تراۆماتولوگ ەرسىن ءجۇنىسوۆ جەردەگى ارىپتەسىمەن بايلانىسىپ، ناۋقاستىڭ ءومىرى ءۇشىن 10 ساعاتقا جۋىق كۇرەستى.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

اركتيكا اسپانىنداعى توتەنشە جاعداي

مەديسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور، تراۆماتولوگ-ورتوپەد ەرسىن ءجۇنىسوۆ امەريكا ورتوپەد-حيرۋرگتار اكادەمياسىنىڭ (AAOS) كونگرەسىنەن كەيىن قازاقستانعا ورالىپ بارا جاتقان. ول نيۋ-يورك – تاشكەنت، ودان ءارى تاشكەنت – استانا باعىتىمەن ۇشاققا مىنگەن.

«وسى ۇزاق ۇشاق ساپارىن تىنىش وتكىزەمىن دەپ ويلادىم. ءبىراق ءبارى باسقاشا بولدى»، - دەپ ەسكە الادى ول.

ۇشاق ۇشىپ شىققاننان كەيىن 2،5 ساعاتتان سوڭ بورتسەرىك داۋىس زورايتقىش ارقىلى: «جولاۋشىلار اراسىندا دارىگەر بار ما؟» دەپ سۇرادى. ءبىر جولاۋشىنىڭ جاعدايى ناشارلاپ، تاحيكارديا مەن قان قىسىمىنىڭ كوتەرىلۋى بايقالعان.

بورتتاعى 246 ادامنىڭ ىشىندە جالعىز دارىگەر ەرسىن ءجۇنىسوۆ بولىپ شىقتى.

«جولاۋشىنىڭ ارتەريالىق قىسىمى 150/100 مم سىن. باع.، ءپۋلسى مينۋتىنا 140 سوققى، تىنىس الۋ جيىلىگى بۇزىلعان. جاعدايدى قيىنداتقانى – ناۋقاس ەسىن جوعالتقان، سۇراقتارعا جاۋاپ بەرە المادى. ال بورتسەرىك ءبىز سولتۇستىك پوليۋس ارقىلى ۇشىپ بارا جاتقانىمىزدى، جاقىن اۋەجايعا دەيىن 3 ساعاتتان استام ۋاقىت بار ەكەنىن حابارلادى»، - دەيدى ەرسىن ءجۇنىسوۆ.

ەكيپاج ۇسىنعان فونەندوسكوپ ارقىلى جۇرەك سوعىسىن تىڭداعان دارىگەر، جۇرەكتىڭ توقتاپ قالاتىن كەزدەرى بارىن بايقاعان. بۇل جۇرەك ىرعاعىنىڭ بۇزىلۋىنا مەڭزەپ، كەز كەلگەن ساتتە توقتاپ قالۋى مۇمكىن ەكەنىن كورسەتكەن.

«ەشكىم جوق ەكەنىن بىلگەندە قاتتى قورىقتىم. ادەتتە مۇنداي جاعدايلاردا بىرنەشە مامان كومەككە كەلەدى. ەگەر جۇرەك-وكپە رەانيماسياسى قاجەت بولسا، نە ىستەيتىنىمدى ويلادىم»، - دەپ اعىنان جارىلدى ول.

«ءبىرى اسپاندا، ءبىرى جەردە»: 10 ساعاتتىق جەدەل كومەك

بورتتاعى Wi-Fi ارقىلى دارىگەر استاناداعى ارىپتەسى، كارديواريتمولوگ ايان ابدراحمانوۆپەن بايلانىسقا شىعا الدى.

«ءبىز بىرگە جۇمىس ىستەدىك: ءبىرى اسپاندا، ءبىرى جەردە. ايان ابدراحمانوۆ دەرەۋ ۇشاقتا قانداي دارى-دارمەك بار ەكەنىن، ناۋقاستىڭ جاعدايى قانداي ەكەنىن جانە مەنىڭ قانداي دياگنوز قويعانىمدى ناقتىلادى»، - دەيدى ەرسىن ءجۇنىسوۆ.

ۇشاقتا تەك مەحانيكالىق تونومەتر، فونەندوسكوپ، وتتەگى باللونى جانە «پاپازول» پرەپاراتى بولعان. جولاۋشىلاردان «ۆاليدول»، «كاپتوپريل» جانە ەلەكتروندى تونومەتر تابىلىپتى.

«ايان ابدراحمانوۆ ناۋقاس ەسىندە بولسا، تىنىس الۋىن بارىنشا ۇستاپ تۇرۋدى سۇراۋعا بولاتىنىن ايتتى. بۇل كەيدە جۇرەك ىرعاعىن قالىپقا كەلتىرۋگە كومەكتەسەدى. ەگەر بۇل كومەكتەسپەسە، قۇسۋ رەفلەكسىن شاقىرۋعا بولادى – بۇل دا جۇرەك ىرعاعىنا اسەر ەتۋدىڭ ءبىر جولى»، - دەپ ءبولىستى دارىگەر.

الايدا، جولاۋشى ءالسىز كۇيىندە قالىپ، ەسىنەن تانىپ قالا بەردى. بۇل ادىستەردىڭ ەشقايسىسى دا كومەكتەسپەدى. سوندىقتان ەرسىن ءجۇنىسوۆ ۇنەمى قان قىسىمىن ولشەپ، ءار بەس-جەتى مينۋت سايىن ءپۋلسىن تەكسەرىپ وتىردى.

«ناۋقاسقا وتتەگى ماسكاسىن كيگىزدىم. شامامەن 40-45 مينۋتتان كەيىن ول بىرتىندەپ ەسىن جيا باستادى جانە سۇراقتارعا جاۋاپ بەرە الدى. ءبىز اۋدارماشىلار ارقىلى سويلەستىك: ول ورىسشانى، مەن وزبەكشە بىلمەدىم. جولاۋشىلار ارقىلى ول ولۋدەن قورقاتىنىن جانە جۇرەگى «كەۋدەسىنەن شىعىپ كەتە جازداعانىن» ايتتى.

شامامەن 1،5-2 ساعاتتان كەيىن قان قىسىمى دا بىرتىندەپ تومەندەي باستادى، ءبىراق پۋلس جوعارى كۇيىندە قالدى. وتتەگى تەراپياسىنىڭ ارقاسىندا ەر ادامنىڭ جاعدايى جاقسارا باستادى. قونۋعا جاقىنداعاندا ول انىق سويلەي الدى، ءبىراق السىزدىگى باسىلمادى.

قورىتىندى جانە كەڭەستەر

10 ساعاتقا جۋىق تىعىز باقىلاۋدان كەيىن جولاۋشىنىڭ جاعدايى تۇراقتالدى. ۇشاق تاشكەنتكە امان-ەسەن قوندى، ال ۇشاق كاپيتانى ەرسىن جۇنىسوۆكە بورتتاعى ءومىردى قۇتقارىپ قالعانى ءۇشىن جەكە العىسىن ءبىلدىردى.

دارىگەردىڭ ءوزى ارىپتەستەرىنە جەدەل مەديسينا داعدىلارىن ۇنەمى جەتىلدىرىپ وتىرۋعا كەڭەس بەرەدى. ءوزى تراۆماتولوگ بولعاندىقتان، تاجىريبەسىندە جول-كولىك جانە وندىرىستىك جاراقاتتاردان، سونداي-اق اۆياسيالىق اپاتتاردان كەيىنگى اۋىر ناۋقاستارمەن ءجيى كەزدەسكەن، سوندىقتان شۇعىل كومەك كورسەتۋ نەگىزدەرىن جاقسى بىلەدى.

«ءبىراق تاجىريبەم بولسا دا، 246 جولاۋشىنىڭ اراسىندا، بيىك اۋەدە، مەدبيكەسىز جانە باسقا دارىگەرلەرسىز جالعىز قالعانىمدا بارلىق جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىندىم. مۇنداي ساتتەردە ءسىزدىڭ بورتتاعى جالعىز مامان ەكەنىڭىزدى جانە بارلىعى سىزگە قاراپ تۇرعانىن ايقىن تۇسىنەسىز»، - دەيدى پروفەسسور.

جولاۋشىلارعا دارىگەر ۇشۋ الدىندا ءوز جاعدايلارىنا مۇقيات قاراۋعا جانە اعزانىڭ اسپانداعى جۇكتەمەنى كوتەرە الاتىنىنا كۇمان تۋىنداسا، تاۋەكەلگە بارماۋعا كەڭەس بەرەدى.