Photo: xomidov Photo (https://www.pexels.com/@xomidov) / Pexels
قازاقستاندىق كاسىپكەرلەر مەملەكەتتىك كومپانيانى نارىقتى جاۋلاپ الدى دەپ ايىپتادى
قازاقستان دەزينفەكسيالاۋشىلار وداعىنىڭ وكىلدەرى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اقمارال النازاروۆاعا اشىق حات جولدادى. بيزنەس وكىلدەرى مۇددەلەر قاقتىعىسىن ايتىپ، مەملەكەتتىك كاسىپورىن «ساراپتاما ۇلتتىق ورتالىعى» رمك-نى (سۇو) پروفيلاكتيكالىق دەزينفەكسيا بويىنشا كوممەرسيالىق نارىقتان شىعارۋدى تالاپ ەتتى.
بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.
شاعىم اۆتورلارىنىڭ ايتۋىنشا، سۇو سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ جۇيەسىنىڭ قۇرامىندا بولىپ، ءبىر مەزگىلدە دەزينفەكسيا، دەزينسەكسيا، دەراتيزاسيا، زەرتحانالىق زەرتتەۋلەر سياقتى اقىلى قىزمەتتەردى كورسەتەدى. كاسىپكەرلەر مەملەكەتتىڭ بۇل جاعدايدا ءبىر مەزگىلدە رەتتەۋشى جانە نارىق قاتىسۋشىسى ءرولىن اتقارىپ وتىرعانىن ايتادى.
بۇرىنعى شەشىمدەر مەن جاڭا جاعداي
بۇعان دەيىن باسەكەلەستىكتى قورعاۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى سۇو-عا جارعىدان كوممەرسيالىق قىزمەتتەردى الىپ تاستاۋ تۋرالى نۇسقاۋ بەرگەن بولاتىن. ماسەلە سوتتاردا قارالدى، ءبىراق جوعارعى سوت 2025 جىلدىڭ باسىندا ليسەنزيالانعان ۇيىمداردىڭ جەتكىلىكسىزدىگىن العا تارتىپ، شەشىمدەردى كۇشىن جويدى. الايدا، بيزنەس وكىلدەرى جاعداي وزگەرگەنىن، بۇرىنعى دالەلدەردىڭ ەندى وزەكتى ەمەس ەكەنىن مالىمدەۋدە.
كاسىپكەرلەردىڭ الاڭداۋشىلىعى
كاسىپكەرلەردىڭ حاتىندا: «بيزنەس تۇرعىسىنان بۇل وتە ايقىن كورىنەدى: مەملەكەت سالاعا باقىلاۋ جاساي وتىرىپ، سول سالادا جەكە بيزنەستىڭ تابىس تابۋىنا مۇمكىندىك بەرمەي، اقشا تاۋىپ وتىر. مۇنى «حالىقتىڭ مۇددەسى» دەپ قانشا تۇسىندىرسە دە، كاسىپكەرلەر باسقانى كورەدى – تەڭسىزدىكتى. قوعام دا مۇنى تۇسىنە باستادى. جەكە سەكتوردان ەرەجەلەردى ساقتاۋدى تالاپ ەتىپ، ءبىر مەزگىلدە كۆازيمەملەكەتتىك كاسىپورىنعا بۇل نارىقتى وزىنە الۋ قۇقىعىن بەرۋگە بولمايدى. قۇقىقتىق مەملەكەتتە بۇلاي بولماۋى كەرەك. بيزنەسكە قاتاڭ تالاپتار قويىلادى. ال مەملەكەتتىك قاتىسۋشى ادەتتەگىدەي باسىمدىققا يە بولادى»، – دەلىنگەن.
باسەكەلەستىك اگەنتتىگىنىڭ ارەكەتسىزدىگى
كاسىپكەرلەردىڭ كوپتەگەن وتىنىشتەرىنە جانە كۆازيمەملەكەتتىك كاسىپورىننىڭ بۇل نارىقتاعى باسىمدىعى انىقتالعانىنا قاراماستان، باسەكەلەستىكتى قورعاۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى ەلەۋلى شارالار قابىلداماعان. انتيمونوپوليالىق ورگان سوت اكتىلەرىنە نارازىلىق ءبىلدىرۋ تۋرالى پروكۋراتۋرا ورگاندارىنا جۇگىنۋگە قۇقىلى، ەگەر مۇنداي شەشىمدەر باسەكەلەستىك جاعدايىنا تەرىس اسەر ەتەدى دەگەن نەگىزدەر بولسا.
نارىقتاعى وزگەرىستەر
بۇگىندە ەلدە دەزينفەكسيا، دەزينسەكسيا جانە دەراتيزاسيا سالاسىندا قىزمەت كورسەتەتىن 300-گە جۋىق ليسەنزيالانعان جەكە كومپانيا جۇمىس ىستەيدى. ياعني، نارىق قالىپتاسقان، ءبىراق مەملەكەت اكىمشىلىك جانە ينفراقۇرىلىمدىق ارتىقشىلىقتاردى پايدالانىپ، ءالى دە ۇستەمدىك ەتۋدە، ال بقدا بۇل ماسەلەگە بەيجاي قالىپ وتىر.
ناتيجەسىندە، مەملەكەت ءبىر مەزگىلدە رەتتەۋشى، باقىلاۋشى جانە نارىق قاتىسۋشىسى ءرولىن اتقاراتىن جاعداي قالىپتاسقان.
كاسىپكەرلەردىڭ تالاپتارى
كاسىپكەرلىك قاۋىمداستىق پروفيلاكتيكالىق دەزينفەكسيا، دەزينسەكسيا جانە دەراتيزاسيا قىزمەتتەرى نارىعىنىڭ جاعدايىن قايتا تالداۋدى، سونداي-اق باسەكەلەس ورتانى دامىتۋ قاعيداتتارىنا سايكەس كۆازيمەملەكەتتىك سۋبەكتىلەردىڭ بۇل ەكونوميكا سەكتورىنا قاتىسۋىن شەكتەۋ شارالارىن قابىلداۋدى تالاپ ەتەدى.
سۇو-نىڭ قىزمەتى
سۇو 11 جىلعا جۋىق ۋاقىت بويى جۇمىس ىستەپ كەلەدى جانە ەل بويىنشا دەزينفەكسياعا ارنالعان ايتارلىقتاي كەلىسىم-شارتتاردى يەلەنەدى. ۇيىمنىڭ مىڭنان استام مەملەكەتتىك كەلىسىم-شارتى بار. ولار دەزينفەكسيادان، زەرتحانالىق زەرتتەۋلەردەن، قىزمەتكەرلەردى مەديسينالىق تەكسەرۋدەن جانە باسقا دا اقىلى قىزمەتتەردەن تۇرادى.
مىسالى، 2026 جىلى كومپانيا شىعىس قازاقستان وبلىسىندا (1،1 ملرد تەڭگە، ونىڭ 182 ملن تەڭگەسى دەزينفەكسياعا جۇمسالادى)، قاراعاندى وبلىسىندا (جالپى 1،4 ملرد جانە دەزينفەكسياعا 90 ملن تەڭگە) جانە الماتىدا (جالپى 1،5 ملرد جانە دەزينفەكسيا قىزمەتتەرىنە 226 ملن تەڭگە) بىرنەشە ءىرى مەملەكەتتىك كەلىسىم-شارت جاساسقان.
جالپى، مەملەكەتتىك كاسىپورىننىڭ كىرىسى ونداعان ميلليارد تەڭگەنى قۇرايدى. نەگىزىنەن، كەلىسىمدەر ءبىر كوزدەن ساتىپ الۋ تاسىلىمەن جاسالادى. دەزينفەكسيالاۋشىلار وداعى مۇنى باسەكەلەستىك ەرەجەلەرىن بۇزۋ دەپ اتايدى.
«سىزدەردەن «ساراپتاما ۇلتتىق ورتالىعى» رمك-نىڭ پروفيلاكتيكالىق دەزينفەكسيا، دەزينسەكسيا جانە دەراتيزاسيا بويىنشا كوممەرسيالىق سەگمەنتكە قاتىسۋىن توقتاتۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋدى سۇرايمىز. ءبىز سۇو-نىڭ مەملەكەتتىك فۋنكسياسىنا – زەرتحانالىق، ساراپتامالىق، سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق قىزمەتكە مەملەكەتتىك تاپسىرىس جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى مىندەتتەرى اياسىندا شوعىرلانۋىن دۇرىس جانە ءادىل دەپ سانايمىز»، – دەپ قوستى دەزينفەكتورلار.
ال پروفيلاكتيكالىق قىزمەتتەردىڭ كوممەرسيالىق نارىعىن قالىپتاسقان جانە حالىقتىڭ قاجەتتىلىگىن قامتاماسىز ەتە الاتىن ليسەنزيالانعان جەكە سەكتورعا قالدىرۋ كەرەك، دەپ سانايدى وداق.