InfoHub Logo

قازاقستان تاريحىنداعى ەڭ اۋقىمدى وزگەرىستەردىڭ ءبىرى – جاڭا كونستيتۋسيا جوباسى رەفەرەندۋمعا شىعارىلدى. 15 ناۋرىزدا وتەتىن داۋىس بەرۋدە ەل ازاماتتارى جاڭا نەگىزگى زاڭدى قابىلداۋ-قابىلداماۋ تۋرالى شەشىم قابىلدايدى. بۇل جوبا ەلدىڭ 84 پايىزىن قامتيتىندىقتان، ءىس جۇزىندە جاڭا كونستيتۋسيانى قابىلداۋمەن تەڭ. Tengrinews.kz سايتىنىڭ تالداۋىنا سۇيەنسەك، بۇل وزگەرىستەر مەملەكەتتىڭ نەگىزگى قاعيداتتارىنان باستاپ، ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنا، ساياسي جۇيەنىڭ جاڭارۋىنا دەيىنگى اۋقىمدى ماسەلەلەردى قامتيدى.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

جاڭا كونستيتۋسيا: نەگىزگى وزگەرىستەر مەن ماڭىزدى جاڭالىقتار

جاڭا كونستيتۋسيا جوباسى بويىنشا، ازاماتتار بۇكىل قۇجاتتى بىردەن قابىلداۋ نەمەسە قابىلداماۋ تۋرالى شەشىم قابىلدايدى. جەكەلەگەن باپتاردى نەمەسە بولىمدەردى تاڭداپ داۋىس بەرۋ مۇمكىن ەمەس. بۇل وزگەرىستەر مەملەكەتتىڭ جاڭا قاعيداتتارىن، ۇلتتىق ۆاليۋتا – تەڭگەنىڭ مارتەبەسىن، حالىقتىڭ ەگەمەندىك يەسى رەتىندەگى ءرولىن ايقىنداپ، ازاماتتىققا قاتىستى ەرەجەلەردى قاتايتۋى مۇمكىن.

ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى

جاڭا جوبادا ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن شەكتەۋگە نەگىزدەر كەڭەيتىلدى، بۇل ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتۋى مۇمكىن. ءسوز بوستاندىعى، قاماۋعا الۋ، زاڭ كومەگى، جەكە دەرەكتەردى قورعاۋ جانە سيفرلىق حات-حابارلارعا قاتىستى نورمالار ناقتىلاندى. مەديسينا مەن ءبىلىم بەرۋ سالالارىنداعى «تەگىن» دەگەن ءسوزدىڭ ورنىنا «وزدەرى تولەمەيتىن» دەگەن سياقتى بەيتاراپ ءسوز تىركەستەرى قولدانىلعانىمەن، قىزمەتتەرگە قولجەتىمدىلىك ساقتالادى.

ءدىن، نەكە، ميتينگ جانە مەنشىك

ءدىن، نەكە، ميتينگ، تۇرعىن ءۇي جانە مەنشىك ماسەلەلەرى بويىنشا جاڭا ەرەجەلەر مەن مەملەكەت تاراپىنان رەتتەۋدىڭ قوسىمشا نەگىزدەرى پايدا بولدى. مىسالى، نەكە تەك «ەر ادام مەن ايەل اراسىنداعى ەرىكتى جانە تەڭ قۇقىقتى وداق» رەتىندە انىقتالدى. ميتينگىلەرگە قاتىستى قۇقىق «بەيبىت جينالىستار» دەڭگەيىنە دەيىن قىسقارتىلىپ، شەكتەۋلەرگە نەگىزدەر كوبەيدى.

ساياسي جۇيە رەفورماسى

پرەزيدەنتتىڭ وكىلەتتىكتەرى كۇشەيتىلىپ، ناقتىلاندى، ۆيسە-پرەزيدەنت لاۋازىمى ەنگىزىلدى. ەكى پالاتالى پارلامەنتتىڭ ورنىنا كەڭ وكىلەتتىكتەرى بار ءبىر پالاتالى قۇرىلتاي قۇرىلادى. سونداي-اق، جاڭا ورگان – قازاقستان حالىق كەڭەسى قۇرىلىپ، ول زاڭ جوبالارىن ۇسىنىپ، رەفەرەندۋم باستاماسىن كوتەرە الادى.

وتپەلى كەزەڭ جانە جاڭا كونستيتۋسيانىڭ كۇشىنە ەنۋى

ەگەر كونستيتۋسيا قابىلدانسا، ول 2026 جىلعى 1 شىلدەدەن باستاپ كۇشىنە ەنەدى. بۇدان كەيىن پارلامەنتتى جانە ءبىرقاتار ماڭىزدى مەملەكەتتىك ينستيتۋتتاردى قايتا قۇرۋ پروسەسى باستالادى. جاڭا كونستيتۋسيانىڭ قابىلدانۋىمەن ەلىمىزدىڭ نەگىزگى زاڭىنا وزگەرىستەر ەنگىزۋدىڭ جاڭا تەتىكتەرى پايدا بولادى – ەندى بۇل ماسەلەلەردى حالىق رەفەرەندۋم ارقىلى شەشە الادى.