Tengrinews.kz / تۋرار كازانگاپوۆ
- 07 ناۋ. 2026 10:01
- 24
قازاقستاندىقتاردىڭ زەينەتاقى شوتىنداعى «مينۋس»: قور سەبەبىن ءتۇسىندىردى
ەلىمىزدىڭ كەيبىر ازاماتتارى ءبىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورى (بجزق) شوتتارىنداعى اقشانىڭ ازايعانىن، ءتىپتى «مينۋس» كورسەتكىشىن بايقاعانىن ايتۋدا. بۇل جاعدايعا دوللار باعامىنىڭ وزگەرۋى سەبەپ بولدى دەگەن بولجام بار. Tengrinews.kz ءتىلشىسى بۇل ماسەلەگە قاتىستى بجزق-نىڭ رەسمي جاۋابىن الدى.
بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.
نە بولدى؟
تۇتىنۋشىلاردىڭ ءبىرىنىڭ ايتۋىنشا، اقپان ايىندا ونىڭ ەسەپشوتىندا 59 مىڭ تەڭگەگە جۋىق ينۆەستيسيالىق شىعىن كورسەتىلگەن. ول مۇنى دوللار باعامىنىڭ تومەندەۋىمەن بايلانىستىرىپ، ۇلتتىق بانكتىڭ ءتيىمسىز قۇرالدارعا اقشا سالىپ، باعام ايىرماسىمەن «ويناپ» وتىرعانىن مەڭزەدى.
انىقتاما: بجزق-نىڭ ينۆەستيسيالىق شىعىنى – بۇل زەينەتاقى اكتيۆتەرىنىڭ نارىقتىق قۇنىنىڭ ۋاقىتشا تومەندەۋى. بۇل جاعدايدا ينۆەستيسيالىق تابىستىڭ سوماسى تەرىس كورسەتكىشكە يە بولادى.
ينۆەستيسيالىق تابىس دەگەن نە؟
ينۆەستيسيالىق تابىس – بۇل ءسىزدىڭ زەينەتاقى جارنالارىڭىزدىڭ قوردا تۇرعان كەزدە تۇسىرەتىن پايداسى. جۇمىس ىستەگەن كەزدە جالاقىنىڭ ءبىر بولىگى (ادەتتە 10%) زەينەتاقى قورىنا اۋدارىلادى. بۇل اقشا قوردا جاتپاي، ينۆەستورلارعا (ۇلتتىق بانك نەمەسە باسقارۋشى كومپانيالار) بەرىلەدى. ولار اقشانى مەملەكەتتىك وبليگاسيالار، كومپانيا اكسيالارى، بانكتەر جانە باسقا دا قارجى قۇرالدارىنا سالادى. ەگەر بۇل ينۆەستيسيالار تابىس اكەلسە، ونىڭ ءبىر بولىگى ءسىزدىڭ زەينەتاقى شوتىڭىزعا ەسەپتەلەدى. بۇل – ينۆەستيسيالىق تابىس.
شوتتاعى «مينۋس» نەدەن پايدا بولۋى مۇمكىن؟
بجزق وكىلدەرىنىڭ تۇسىندىرۋىنشە، ينۆەستيسيالىق تابىس كەيبىر كەزەڭدەردە وڭ دا، تەرىس تە بولۋى مۇمكىن. مۇنى ۆاليۋتا باعامدارىنىڭ وزگەرۋى مەن قارجى قۇرالدارىنىڭ (باعالى قاعازدار، وبليگاسيالار) نارىقتىق قۇنىنىڭ وزگەرۋى انىقتايدى.
«ماسەلەن، تەڭگەنىڭ السىرەۋى كەزىندە ۆاليۋتالىق اكتيۆتەر قايتا ەسەپتەۋ كەزىندە وڭ تابىس بەرەدى، جيناقتاردىڭ جالپى سوماسىن ارتتىرادى، ال نىعايعان كەزدە ۋاقىتشا تومەندەۋدى كورسەتۋى مۇمكىن»، - دەپ حابارلادى قور.
سونىمەن قاتار، قور 2025 جىلى زەينەتاقى اكتيۆتەرىنىڭ كىرىستىلىگىنە تەرىس اسەر ەتكەن نەگىزگى سەبەپتەردى اتاپ ءوتتى:
ءبارى ونشا ناشار ەمەس
قور زەينەتاقى جيناقتارىن سەنىمگەرلىك باسقارۋدىڭ نەگىزگى ماقساتى – ۇزاق مەرزىمدى تابىس الۋ ءۇشىن قاراجاتتى ينۆەستيسيالاۋ ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بجزق باسپا ءسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە، جالپى ينۆەستيسيالاۋ ناتيجەسى وڭ بولىپ قالا بەرمەك.
«2025 جىلعى تابىس وڭ بولدى جانە 1،7 تريلليون تەڭگەنى قۇرادى. بجزق زەينەتاقى اكتيۆتەرىنىڭ نومينالدى كىرىستىلىگى 2025 جىلى 7،43 پايىزدى قۇرادى»، - دەپ اتاپ ءوتتى زەينەتاقى قورى.
اقشانىڭ ساقتالۋىنا قانداي كەپىلدىكتەر بار؟
قازاقستاندا مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارىنىڭ ينفلياسيانى ەسكەرە وتىرىپ، ساقتالۋىنا مەملەكەتتىك كەپىلدىك بەرىلگەن. ازامات زەينەتكەرلىككە شىققاندا، ونىڭ جيناقتارىنىڭ قوردا تۇرعان ۋاقىت ىشىندە قانشالىقتى وسكەنى تەكسەرىلەدى. ەگەر كىرىستىلىك ينفلياسيادان تومەن بولسا، مەملەكەت بيۋدجەتتەن ايىرمانى وتەۋگە مىندەتتى. ال كىرىستىلىك ينفلياسياعا تەڭ نەمەسە ودان جوعارى بولسا، وتەماقى تولەنبەيدى.
«بۇل سالىمشىلاردىڭ جيناقتارى قارجى نارىقتارىنداعى جاعدايلار مەن ينۆەستيسيالىق تابىسقا قاراماستان، ينفلياسيادان سەنىمدى قورعالعانىن بىلدىرەدى»، - دەپ ءتۇسىندىردى بجزق.
ەگەر جيناقتاردىڭ ءبىر بولىگى جەكە ينۆەستيسيالىق كومپانياعا بەرىلسە، وندا مينيمالدى كىرىستىلىك دەڭگەيدى سول كومپانيا قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك، قازاقستاندا زەينەتاقى جيناقتارىن مەرزىمىنەن بۇرىن الۋدىڭ ەڭ تومەنگى جەتكىلىكتىلىك شەگىن ارتتىرۋى مۇمكىن. بۇل تۋرالى ۇلتتىق بانك ءتوراعاسى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ مالىمدەدى. ونىڭ ايتۋىنشا، بۇل شارا ازاماتتاردىڭ زەينەتكەرلىككە جەتكىلىكتى اقشاسى قالۋى جانە تولەمدەردىڭ لايىقتى بولۋى ءۇشىن قاراستىرىلۋدا.