Photo: Ayazhan (https://www.pexels.com/@ayazhan-3173683) / Pexels
- 06 ماۋ. 2026 21:00
- 124
قازاقستاندىقتارعا زياندى ەڭبەك اقىسى اۆتوماتتى تۇردە ۇسىنىلادى
ەندى زياندى ەڭبەك جاعدايلارى ءۇشىن بەرىلەتىن كاسىپتىك تولەمدەردى الۋ ءۇشىن ازاماتتار وزدەرى جۇگىرۋدىڭ قاجەتى جوق. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى بۇل پروسەستى اۆتوماتتاندىرىپ، پرواكتيۆتى فورماتقا اۋىستىردى. بۇل وزگەرىس 2024 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ قولدانىسقا ەنگەن كاسىپتىك تولەمدەرگە قاتىستى.
بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.
زياندى ەڭبەك اقىسى دەگەنىمىز نە؟
كاسىپتىك تولەم – بۇل جۇمىس ىستەگەنى ءۇشىن جۇمىس بەرۋشىنىڭ قاراجاتى ەسەبىنەن بەرىلەتىن اي سايىنعى اقشالاي قولداۋ. ول زياندى ەڭبەك جاعدايلارىندا ۇزاق ۋاقىت جۇمىس ىستەگەن ازاماتتارعا ارنالعان. بۇل تولەمگە 55 جاستان باستاپ، ياعني الەۋمەتتىك كودەكستە كورسەتىلگەن زەينەتكەرلىك جاسقا تولعانعا دەيىن قۇقىق پايدا بولادى.
تولەم الۋ شارتتارى
تولەم الۋ ءۇشىن جۇمىس بەرۋشى قىزمەتكەر ءۇشىن كەم دەگەندە 84 اي (جەتى جىل) مىندەتتى كاسىپتىك زەينەتاقى جارنالارىن اۋدارىپ وتىرۋى ءتيىس. سونىمەن قاتار، قىزمەتكەر زياندى فاكتورلاردىڭ اسەرىنەن ارىلۋى نەمەسە مۇلدەم زيانسىز جۇمىسقا اۋىسۋى قاجەت. تولەم مولشەرى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتە بەلگىلەنگەن ءبىر ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنە تەڭ بولىپ، ونىڭ وزگەرۋىنە قاراي قايتا ەسەپتەلەدى.
پرواكتيۆتى قىزمەت قالاي جۇمىس ىستەيدى؟
جاڭارتىلعان ەرەجەلەرگە سايكەس، ەڭبەك كودەكسىنىڭ 127-3-بابىندا قاراستىرىلعان تولەم قىزمەتكەردىڭ كەلىسىمىمەن پرواكتيۆتى مەملەكەتتىك قىزمەت ارقىلى رەسىمدەلەدى. بۇرىن ازاماتتاردىڭ وزدەرى تولەم تاعايىنداۋعا جۇگىنۋى قاجەت بولسا، ەندى جۇيە اۆتوماتتى تۇردە پروسەستى باستايدى. ەگەر قىزمەتكەر زياندى جاعدايلاردان باسقا جۇمىسقا اۋىسسا، بۇل داتا جۇمىس بەرۋشىنىڭ اكتىسىندە كورسەتىلگەن كۇن بولىپ سانالادى. ال پرواكتيۆتى قىزمەت ارقىلى تولەم جۇزەگە اسىرىلاتىن كۇن – قىزمەتكەردىڭ جەكە دەرەكتەرىن جيناۋعا جانە وڭدەۋگە كەلىسىم بەرگەن كۇن بولىپ ەسەپتەلەدى.
ەگەر ازامات بارلىق تالاپتارعا ساي بولسا، «ە-ماكەت» اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەسى وعان SMS حابارلاما جىبەرىپ، اقشانى الۋ ءۇشىن بانك شوتىن تاڭداۋدى ۇسىنادى. كەلىسىمىن راستاۋ ءۇشىن ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ جۇيەسىمەن بىرىكتىرىلگەن تىزىمنەن شوتتى تاڭداپ، بەلگىلەنگەن ساندار كومبيناسياسىمەن جاۋاپ جىبەرۋ قاجەت. 24 ساعات ىشىندە جاۋاپ كەلمەسە، بانك ارقىلى PUSH-حابارلاما جىبەرىلىپ، تولەم قۇقىعى تۋرالى ەسكەرتىلەدى.
شوت راستالعاننان كەيىن جۇمىس بەرۋشىگە جىبەرىلەتىن ەلەكتروندى قۇجات قالىپتاستىرىلادى. ول كەلىسىلىپ، ەلەكتروندى سيفرلىق قولتاڭبامەن راستالعان سوڭ، «وجج» (ورتالىق جۇيەلىك جەتكىزۋشى) ارقىلى قاراجات اۋدارىلادى. «ە-ماكەت» جۇيەسى قۇجاتتار مەن زەينەتاقى جارنالارى تۋرالى مالىمەتتەردى ءوزى تەكسەرەدى. ەگەر الۋشى حابارلامالارعا جاۋاپ بەرمەسە، ءبىرىڭعاي بايلانىس ورتالىعى ارقىلى قوڭىراۋ شالۋ ۇيىمداستىرىلۋى مۇمكىن.
تولەمدى توقتاتۋ نەگىزدەرى
تولەمدەردى توقتاتۋ نەگىزدەرى وزگەرىسسىز قالادى. الۋشى قايتىس بولعان، قازاقستان ازاماتتىعىنان ايىرىلعان نەمەسە ونىڭ مىندەتتى كاسىپتىك زەينەتاقى جارنالارى قايتا تولەنە باستاعان جاعدايلاردا تولەم توقتاتىلادى. تۇراقتى تۇرۋعا شەتەلگە شىققاندا، تولەم شىققان ايعا دەيىن جۇرگىزىلەدى. ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيى وزگەرگەندە، تولەم مولشەرى اۆتوماتتى تۇردە تۇزەتىلەدى.
وسىلايشا، زياندى ءوندىرىس قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن ءراسىم تولىعىمەن سيفرلاندىرىلىپ، مەملەكەت تاراپىنان اۆتوماتتى تۇردە ىسكە قوسىلادى. الايدا، الۋشىنىڭ ءوز كەلىسىمىنسىز، ياعني شوتتى تاڭداپ، حابارلاما ارقىلى راستامايىنشا، تولەم تاعايىندالمايدى.