Photo: Lena Sova (https://www.pexels.com/@owlet) / Pexels
قازاقستانعا «ەل-نينو-گودزيللا» ءقاۋپى ءتونىپ تۇر: جاھاندىق اپات جاقىندادى
جەر بەتىندەگى تەمپەراتۋرانىڭ كۇرت كوتەرىلۋىنە سەبەپ بولاتىن «ەل-نينو-گودزيللا» قۇبىلىسى جاھاندىق كليماتقا ءقاۋىپ ءتوندىرىپ، ورتالىق ازيا ەلدەرىنە، سونىڭ ىشىندە قازاقستانعا دا قاتەرلى اسەر ەتۋى مۇمكىن.
بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.
كليماتتىق اپاتتىڭ العاشقى بەلگىلەرى
مۇحيتتىڭ ەكۆاتورلىق تەرەڭدىگىنەن كوتەرىلىپ كەلە جاتقان بۇل قۇبىلىس جاي عانا ماۋسىمدىق اۋىتقۋ ەمەس، كەرىسىنشە، جەردىڭ مەتەورولوگيالىق جاعدايىن تۇبەگەيلى وزگەرتۋگە قابىلەتتى ۇلكەن اپاتتىڭ باستاماسى بولۋى ىقتيمال. الەمدىك بولجاۋ ورتالىقتارى 2026 جىلى ادامزاتتى بۇرىن-سوڭدى بولماعان تابيعي سىناق كۇتىپ تۇرعانىن ايتۋدا.
«ەل-نينو-گودزيللا» جانە قازاقستان
تىنىق مۇحيتتاعى جاسىرىن پروسەستەر مەن قازاقستانداعى اپتاپ ىستىقتىڭ اراسىندا تىكەلەي بايلانىس جوق سياقتى كورىنگەنىمەن، جاھاندىق كليمات زاڭدارى مۇنى جوققا شىعارادى. پلانەتانىڭ اتموسفەراسى مەن گيدروسفەراسى قازبا وتىنداردىڭ جاعىلۋىنان بولىنگەن پارنيكتىك گازدار اسەرىنەن قاتتى قىزىپ كەتكەن. وعان ەندى «ەل-نينو» تۇرىندەگى تابيعي تەمپەراتۋرالىق انوماليا قوسىلۋدا.
بۇۇ جانىنداعى دۇنيەجۇزىلىك مەتەورولوگيالىق ۇيىمى (دمۇ) ورتالىق ازيانىڭ انومالدى نوسەر جاۋىندار مەن جان توزگىسىز اپتاپ ىستىقتىڭ نىساناسىنا اينالاتىنىن رەسمي تۇردە مالىمدەدى. بۇۇ باس حاتشىسى انتونيۋ گۋتەرريش بۇل جاعدايدى «كليماتتىق شۇعىل ەسكەرتۋ» دەپ اتاپ، جاڭعىراتىن ەنەرگيا كوزدەرىنە كوشۋدى جەدەلدەتۋگە شاقىردى.
قۇبىلىستىڭ ەرەكشەلىگى مەن ءقاۋپى
عالىمداردىڭ الاڭداۋشىلىعى – «ەل-نينونىڭ» جەردىڭ كليماتتىق جۇيەسى قاتتى قىزىپ تۇرعان كەزدە كەلۋىندە. بۇل جاھاندىق جىلىنۋدىڭ سالدارىمەن قاباتتاسىپ، جاڭا سيكلدى بۇرىنعىلاردان الدەقايدا ءقاۋىپتى ەتەدى. ساراپشىلار 2026 جىلدىڭ جازى مەن كۇزىندە مي قايناتار ىستىق بولاتىنىن، ال 2027 جىل مەتەورولوگيالىق باقىلاۋ تاريحىنداعى ەڭ اپتاپ جىل اتانۋى مۇمكىن ەكەنىن بولجاۋدا.
قازاقستانعا تونگەن قاۋىپتەر
كليماتتىق تاۋەكەلدەر كارتاسى بويىنشا، قازاقستان انومالدى جاۋىن-شاشىن، سۋ تاسقىنى جانە قۇرعاقشىلىق ءقاۋپى جوعارى ايماقتاردىڭ قاتارىنا ەندى. كەيبىر ساراپشىلار ەلدىڭ ەكى جىل بويى مۇنداي تابيعات سوققىسىنا توتەپ بەرە الا ما دەپ الاڭداۋشىلىق بىلدىرۋدە. قازگيدرومەت ماماندارى جاھاندىق پروسەستەردىڭ ەل ىشىندە ەكسترەمالدى اۋا رايىنىڭ ىقتيمالدىعىن ارتتىراتىنىن راستاپ، ءبىراق ۋاقىتىنان بۇرىن ۇرەيگە بوي الدىرماۋعا شاقىردى.
«ەل-نينو» تەك كليماتتىق فاكتورلاردىڭ ءبىرى عانا. قازاقستانداعى اۋا رايى جاعدايلارى ايماقتىق سيركۋلياسياعا، توپىراق ىلعالدىلىعىنا جانە باسقا دا اتموسفەرالىق پروسەستەرگە بايلانىستى. سوندىقتان قازاقستان ءۇشىن قانداي دا ءبىر كەپىلدى سالدارلار تۋرالى ايتۋ ءالى ەرتە»، – دەيدى ماماندار.
دەگەنمەن، جالپى كورىنىس شوشىتادى. الەمدىك باسىلىمدارداعى ەسكەرتۋلەر ادامزاتتىڭ اۋا رايى الەمدى دۇربەلەڭگە سالاتىن داۋىرگە قادام باسقانىن كورسەتەدى.
-
ۆ 10 رەگيوناح كازاحستانا، ۆكليۋچايا استانۋ ي الماتى، وبياۆلەنو شتورموۆوە پرەدۋپرەجدەنيە يز-زا رەزكوگو يزمەنەنيا پوگودى. سينوپتيكي پروگنوزيرۋيۋت گروزى، سيلنىي ۆەتەر ي گراد.
-
Scientists warn of unprecedented natural challenges in 2026، with Central Asia، including Kazakhstan، at risk of extreme heat and devastating rainfall.
