Photo: Ayazhan (https://www.pexels.com/@ayazhan-3173683) / Pexels
- 24 ءساۋ. 2026 01:30
- 21
قازاقستانعا سۋ تاپشىلىعى قاتەرى ءتونىپ تۇر: «كوزگە كورىنبەيتىن ءقاۋىپتىڭ» بەتى اشىلدى
قازاقستان سۋ رەسۋرستارىنىڭ تاپشىلىعىنا ۇشىراۋى مۇمكىن دەگەن ءقاۋىپتى جاڭالىقتار ءجيى ايتىلىپ ءجۇر. بۇل ماسەلە تەك اۋىل شارۋاشىلىعىنا عانا ەمەس، جالپى ەل ەكونوميكاسىنا دا ەلەۋلى اسەر ەتۋى ىقتيمال. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، 2040 جىلعا قاراي سۋ تاپشىلىعى 15 ميلليارد تەكشە مەترگە جەتۋى مۇمكىن.
بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.
سۋ تاپشىلىعىنىڭ اۋقىمى قانداي؟
قازىرگى تاڭدا قازاقستان اۋىل شارۋاشىلىعى، ونەركاسىپ جانە اۋىزسۋعا جىلىنا 25 ميلليارد تەكشە مەتر سۋ جۇمسايدى. ەگەر الداعى جىلدارى 15 ميلليارد تەكشە مەتر سۋ تاپشىلىعى ورىن السا، بۇل تۇتىنىلىپ وتىرعان سۋ كولەمىنىڭ ەكى ەسەدەن استام ازايۋىنا اكەلەدى. بۇل كورسەتكىشتى تۇسىنىكتى ەتۋ ءۇشىن مىسال كەلتىرسەك، 15 ميلليارد تەكشە مەتر سۋ الەم حالقىن ەكى جارىم جىل بويى اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتۋگە جەتەدى.
بۇۇ-نىڭ بولجامى بويىنشا، 2050 جىلعا قاراي الەم حالقىنىڭ بەس ميللياردى سۋ رەسۋرستارى شەكتەۋلى ايماقتاردا ءومىر سۇرەدى. وسى جاعداي قازاقستاننىڭ جالپى ىشكى ءونىمىن التى پايىزعا دەيىن تومەندەتۋى ىقتيمال.
مەملەكەتتىڭ سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋداعى ارەكەتتەرى
بۇل ماسەلەنىڭ ماڭىزدىلىعىن تۇسىنگەن قازاقستان ۇكىمەتى 3 جىل بۇرىن سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاسيا مينيسترلىگىن قۇردى. جاڭارتىلعان سۋ كودەكسى قابىلداندى. جوسپاردا ەلدەگى بارلىق سۋ رەسۋرستارىن قامتيتىن سيفرلىق پلاتفورما قۇرۋ دا بار. الايدا، ماماندار دەرەكتەردىڭ بىركەلكى ەمەستىگىن العا تارتىپ، بۇل جۇمىستىڭ جۇيەلى ىسكە اسۋىنا كەدەرگى كەلتىرەتىنىن ايتادى.
حالىق پەن كاسىپورىنداردىڭ سۋدى تۇتىنۋى
Worldometers مالىمەتى بويىنشا، قازاقستان جان باسىنا شاققاندا سۋدى تۇتىنۋدان الەمدە 11-ورىندى يەلەنەدى. ەلىمىزدە ءار ادام تاۋلىگىنە ورتا ەسەپپەن 3،5 مىڭ ليتر سۋدى پايدالانادى. بۇل كورسەتكىش رەسەيدەن (1،3 مىڭ ليتر)، گەرمانيادان (855 ليتر) جانە ۇلىبريتانيادان (348 ليتر) الدەقايدا جوعارى.
كاسىپورىندار دا سۋدى ۇنەمدەمەي، ميللياردتاعان تەكشە مەتر جەراستى سۋىن ارزان تاريفپەن پايدالانۋدا. ءوندىرىس ورىندارى سۋدى ىسىراپ ەتۋمەن شەكتەلمەي، وزەن-كولدەرگە زياندى قالدىقتاردى تاستايدى. ەكولوگيالىق جازالاردىڭ تيىمسىزدىگى ماسەلەنى ودان ءارى ۋشىقتىرادى.
ترانسشەكارالىق وزەندەر جانە حالىقارالىق قاتىناستار
قازاقستان تۇتىناتىن تۇششى سۋدىڭ 40 پايىزى ترانسشەكارالىق وزەندەر ارقىلى كەلەدى. ەرتىس، ىلە، سىرداريا، جايىق سياقتى ءىرى وزەندەر كورشى مەملەكەتتەردەن باستاۋ الادى. قىرعىزستان مەن تاجىكستان سياقتى ەلدەر سۋ رەسۋرستارىن ساياسي-ەكونوميكالىق قۇرال رەتىندە پايدالانۋى مۇمكىن. مىسالى، 2010 جىلى قىرعىزستان كيروۆ سۋ قويماسىن جاۋىپ تاستاپ، قازاقستانعا قيىندىق تۋدىرعان بولاتىن.
قىتايمەن شەكارادا دا جاعداي كۇردەلى. ىلە مەن ەرتىسكە كەلەتىن سۋ شىڭجاڭ ايماعى ارقىلى وتەدى. اتالعان ايماقتا حالىق سانىنىڭ ارتۋىنا بايلانىستى بولاشاقتا سۋ بەرۋ مولشەرى قىسقارتىلۋى مۇمكىن. سەبەبى جۇڭگو سۋ رەسۋرستارىن رەتتەيتىن حالىقارالىق كەلىسىمدەرگە قوسىلماعان.
سۋ – الماستىرۋ مۇمكىن ەمەس رەسۋرس
ادامزات تاريحىندا كومىردىڭ ورنىن مۇناي، ەلەكتر قۋاتىنىڭ ورنىن جەل مەن كۇن باستى. الايدا، سۋدىڭ ورنىن باساتىن ەشقانداي رەسۋرس جوق. سوندىقتان قازاقستاننىڭ سۋ رەسۋرستارىنا قاتىستى الاڭداۋشىلىعى نەگىزسىز ەمەس.