InfoHub Logo

ەلىمىزدە جالپى ىشكى ءونىمنىڭ (ءجىو) ءوسۋى حالىقتىڭ تابىسىنىڭ ارتۋىنا ءاردايىم اكەلمەيتىنى تۋرالى پىكىرتالاس قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر. بۇل – قازاقستاننىڭ جاڭا ەكونوميكالىق شىندىعى، مۇندا تابىستىڭ ءوسۋىنىڭ ءوزى قارجىلىق تۇراقتىلىقتى كەپىلدەندىرمەيدى. بۇل تۋرالى ەكونوميست رۋسلان سۇلتانوۆ Tengrinews.kz سايتىنداعى ماقالاسىندا جازدى.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

سوڭعى ون جىلدا ءجىو مەن حالىقتىڭ ناقتى تابىسى ارتقانىمەن، ءومىر ءسۇرۋ قۇنى دا ءوستى. ناتيجەسىندە، كوپتەگەن وتباسىلار جاعدايلارىنىڭ جاقسارعانىن سەزبەدى. اسىرەسە، ورتاشا جانە مەدياندىق تابىستار اراسىنداعى الشاقتىقتىڭ ۇلعايۋى الاڭداۋشىلىق تۋدىرادى. ورتاشا كورسەتكىشتەر كادىمگى ادامنىڭ تابىسىنان جىلدام وسۋدە.

تۇتىنۋ قۇرىلىمىنىڭ وزگەرۋى

بۇل جاعدايدى حالىقتىڭ تۇتىنۋ قۇرىلىمى دا ايقىن كورسەتەدى. ەگەر 2015 جىلى حالىقتىڭ شىعىندارىنىڭ 44،7%-ى ازىق-تۇلىككە جۇمسالسا، 2025 جىلى بۇل كورسەتكىش 52،3%-عا جەتكەن. بۇل وتباسىلاردىڭ بيۋدجەتىنىڭ باسىم بولىگىن نەگىزگى قاجەتتىلىكتەرگە جۇمسايتىنىن، ال جيناق، ءبىلىم، مەديسينا جانە ينۆەستيسيالارعا مۇمكىندىكتەر ازاياتىنىن بىلدىرەدى.

بۇل ءۇردىس الماتى مەن استانا سياقتى ءىرى قالالاردا دا بايقالادى. مىسالى، الماتىدا ازىق-تۇلىككە جۇمسالاتىن شىعىن ۇلەسى 42،2%-دان 51،9%-عا دەيىن وسكەن. بۇل ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ العاشقى بەنەفيسيارلارى بولۋى ءتيىس قالالاردىڭ وزىندە ءومىر ءسۇرۋ قۇنىنىڭ حالىقتىڭ قارجىلىق مۇمكىندىكتەرىنەن جىلدام ءوسىپ جاتقانىن كورسەتەدى.

تابىس قۇرىلىمىنىڭ وزگەرۋى

حالىقتىڭ تابىس قۇرىلىمى دا وزگەرىسكە ۇشىراۋدا. 2015 جىلدان 2025 جىلعا دەيىن ەڭبەك تابىستارىنىڭ ۇلەسى 80،1%-دان 74،9%-عا دەيىن تومەندەگەن. ال الەۋمەتتىك ترانسفەرتتەردىڭ ۇلەسى 16،6%-دان 21،2%-عا دەيىن ارتقان. بۇل ەكونوميكانىڭ تۇراقتى نارىقتىق تابىس كوزدەرىن ازىراق جاسايتىنىن جانە مەملەكەتتىك مەحانيزمدەر ارقىلى قايتا بولۋگە كوبىرەك سۇيەنەتىنىن بىلدىرەدى.

ينفلياسيانىڭ جاڭا سيپاتى

ينفلياسيا تەك باعانىڭ ءوسۋى عانا ەمەس، ول حالىقتىڭ قالىپتى ءومىر ءسۇرۋ كەڭىستىگىنىڭ تارىلۋىنا اكەلەدى. ازىق-تۇلىك، كوممۋنالدىق قىزمەتتەر، كولىك جانە باسقا دا نەگىزگى تاۋارلار مەن قىزمەتتەردىڭ باعاسىنىڭ ءوسۋى ادامداردىڭ تەك اقشاسىن عانا ەمەس، مۇمكىندىكتەرىن دە ازايتادى. سوندىقتان ينفلياسيامەن كۇرەس تەك ۇلتتىق بانك پەن ۇكىمەتتىڭ مىندەتى ەمەس، ول ورتا تاپتىڭ تۇراقتىلىعىن ساقتاۋدىڭ ماڭىزدى فاكتورى بولىپ تابىلادى.

مەملەكەت پەن حالىق الدىنداعى جاڭا مىندەتتەر

بۇل جاعداي مەملەكەت الدىندا جاڭا مىندەتتەر قويادى. الەۋمەتتىك تولەمدەر مەن باعانى ۇستاپ تۇرۋ جەتكىلىكسىز. تۇراقتى تابىس ءوسىمىنىڭ باستى كوزى – ەڭبەك ونىمدىلىگى. قازاقستانعا باسەكەلەستىكتى دامىتۋ، ينۆەستيسيا تارتۋ، بيزنەس پەن ادامي كاپيتالدى جەتىلدىرۋ قاجەت. بۇل رەتتە حالىقتىڭ ءوزى دە قارجىلىق ساۋاتتىلىعىن ارتتىرىپ، شىعىستارىن باسقارۋدى ۇيرەنىپ، قوسىمشا تابىس كوزدەرىن ىزدەۋى ءتيىس.

جاڭا ەكونوميكالىق جاعدايعا بەيىمدەلگەن ەلدەر بۇل كەزەڭدى الدەقايدا جەڭىل وتكەرەدى. ەڭ باستىسى – قوعامنىڭ بولاشاققا دەگەن سەنىمدىلىگىن جوعالتپاۋى.