©️ Tengrinews.kz / يگور نيەۆولين
- 20 اقپ. 2026 08:30
- 26
قۇرىلىس كومپانيالارىنىڭ زاڭنان جالتارماق ارەكەتتەرى: «قولبالا» كەلىسىمشارتتار مەن قولما-قول اقشا
قازاقستاندا ۇلەسكەرلەردىڭ اقشاسىن تارتۋ بويىنشا جاڭا ەرەجەلەر بيىلعى جىلدان باستاپ كۇشىنە ەندى. ەندى قۇرىلىس كەزىندەگى پاتەرلەردى تەك ۇلەستىك قاتىسۋ شارتىمەن جانە تەك قولما-قول اقشاسىز ەسەپ ايىرىسۋ ارقىلى عانا ساتىپ الۋعا بولادى. الايدا، كەيبىر قۇرىلىس كومپانيالارى زاڭدى اينالىپ ءوتۋدىڭ جولدارىن ىزدەپ ءجۇر.
بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.
بۇرىنعى جاعداي قانداي ەدى؟
بۇعان دەيىن قۇرىلىس كومپانيالارىنا ۇلەسكەرلەردەن اقشا جيناۋعا رۇقسات ەتىلگەن بولاتىن. بۇل ءۇشىن كومپانيالاردىڭ ءبىرىڭعاي وپەراتور – «قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي كومپانياسى» اق-نىڭ كەپىلدىگى نەمەسە بانكتىڭ قولداۋى بولۋى شارت ەدى. الماتى اكىمدىگىنەن رۇقسات العاننان كەيىن عانا قۇرىلىس جۇمىستارىن باستاۋعا مۇمكىندىك بەرىلدى. الايدا، زاڭگەر تاتيانا زىريانوۆانىڭ ايتۋىنشا، كوپتەگەن قۇرىلىس كومپانيالارى ازاماتتىق كودەكستى نەگىزگە الىپ، مەملەكەتتىك تىركەۋدى قاجەت ەتپەيتىن باسقا دا كەلىسىمشارتتاردى ۇسىنا باستاعان. ولاردىڭ قاتارىندا «الدىن الا ساتۋ-ساتىپ الۋ شارتى» جانە «تاپسىرىس بەرۋ شارتى» سياقتى قۇجاتتار بولدى. بۇل جاعدايلار، اسىرەسە، «7-20-25» باعدارلاماسى كەزىندە ۇلكەن ماسەلە تۋدىردى.
زاڭ نەلىكتەن قاتايتىلدى؟
وتكەن جىلدىڭ جازىندا «ۇلەستىك قاتىسۋ تۋرالى» زاڭعا ەنگىزىلگەن تۇزەتۋلەر ارقىلى ازاماتتىق كودەكسكە دە وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. بۇل وزگەرىستەر بويىنشا، قۇرىلىس كەزىندەگى پاتەرلەردى تەك ۇلەستىك قاتىسۋ شارتىنان باسقا كەز كەلگەن بالاما كەلىسىمشارتپەن ساتىپ الۋعا تىيىم سالىندى. بۇل ەرەجەلەر شاعىن اۋدانى 50 نىساننان تۇراتىن از قاباتتى تۇرعىن ءۇي كەشەندەرىنە دە قولدانىلادى.
قازىرگى جاعداي
بيىلعى جىلدان باستاپ قۇرىلىس كومپانيالارىنان پاتەر ساتىپ الۋ كەزىندە قولما-قول اقشا قابىلداۋعا دا تىيىم سالىندى. بارلىق تولەمدەر تەك بانك ارقىلى جۇزەگە اسىرىلۋى ءتيىس. دەگەنمەن، كەيبىر كومپانيالار ءالى دە زاڭدى اينالىپ ءوتۋدىڭ جولدارىن ىزدەپ ءجۇر. مىسالى، ولار «ينۆەستيسيالىق كەلىسىمشارتتار» ۇسىنىپ، وعان قوسىمشا كەلىسىم ارقىلى پاتەر بەرۋدى ۋادە ەتەدى. بۇل ءادىس ارقىلى ولار ۇلەسكەرلەردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋدى قيىنداتادى. سونداي-اق، كەيبىر كومپانيالار وبليگاسيا شىعارۋ ارقىلى پاتەر ساتۋعا تىرىسادى.
قانداي تاۋەكەلدەر بار؟
ۆيكتور ميكريۋكوۆ، قازاقستان قۇرىلىسشىلار قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى، قولما-قول اقشامەن جاسالاتىن مامىلەلەردىڭ كوبەيىپ كەتكەنىن ايتادى. ازاماتتار ارزان باعاعا نەمەسە ءتيىمدى شارتتارعا الدانىپ، ونداعان ميلليون تەڭگەنى قولما-قول تولەپ، ۇلەستىك قاتىسۋ شارتىنسىز كەلىسىم جاسايدى. بۇل ءوز كەزەگىندە ۇلكەن تاۋەكەلگە اكەپ سوعادى. ەگەر قۇرىلىس كومپانياسى بانكروتقا ۇشىراسا نەمەسە اقشامەن قاشىپ كەتسە، ازاماتتار ءوز اقشالارىن قايتارىپ الا الماي قالۋى مۇمكىن.
قۇقىقبۇزۋشىلىقتار مەن جاۋاپكەرشىلىك
قۇرىلىس نىساندارىنا رۇقساتسىز جارناما جاساۋعا دا تىيىم سالىنعان. دەگەنمەن، كەيبىر كومپانيالار ءالى دە الەۋمەتتىك جەلىلەر مەن مەسسەندجەرلەر ارقىلى جارنامالانۋدا. زاڭدى بۇزعان كومپانيالارعا 2000 اەك (8،65 ملن تەڭگە) كولەمىندە ايىپپۇل سالىنادى. ەگەر بۇزۋشىلىق قايتالانسا، ايىپپۇل مولشەرى ارتىپ، جۇمىسىنا شەكتەۋ قويىلۋى مۇمكىن.
تۇتىنۋشىلارعا قانداي كەڭەستەر بەرىلەدى؟
ماماندار تۇتىنۋشىلارعا كەلەسى كەڭەستەردى ۇسىنادى:
ەڭ باستىسى – تاۋەكەلگە بارماي، تەك زاڭ اياسىندا جۇمىس ىستەيتىن قۇرىلىس كومپانيالارىن تاڭداۋ قاجەت.