InfoHub Logo

قازاقستان مەن جۇڭگو اراسىنداعى ستراتەگيالىق ارىپتەستىك جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلدى. استانادا قاسىم-جومارت توقايەۆ قىتايدىڭ بۇكىلقىتايلىق حالىق وكىلدەرى جينالىسى تۇراقتى كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى چجاو لەسزيمەن كەزدەستى. كەلىسسوزدەر بارىسىندا ساياسات، ينۆەستيسيا، ساۋدا جانە ورتالىق ازيانىڭ بولاشاعى تالقىلاندى. بۇل كەزدەسۋ جاھاندىق تۇراقسىزدىق پەن گەوساياسي باسەكە كۇشەيگەن تۇستا ەكى ەلدىڭ وداعىن نىعايتۋعا دەگەن ۇمتىلىستى ايقىن كورسەتتى.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

جۇڭگو – قازاقستاننىڭ نەگىزگى سەرىكتەسى: تاۋار اينالىمى 49 ميلليارد دوللارعا جەتتى

2025 جىل ەكى ەل قارىم-قاتىناسى ءۇشىن تاريحي ماڭىزعا يە بولدى. مەملەكەت باسشىلارىنىڭ ءوزارا ساپارلارى ىنتىماقتاستىققا تىڭ سەرپىن بەرىپ، ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەر رەكوردتىق دەڭگەيگە جەتتى. قازاقستان مەن جۇڭگو اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 49 ميلليارد دوللارعا جۋىقتادى. بۇل – ەكى ەل تاريحىنداعى ەڭ جوعارى كورسەتكىشتەردىڭ ءبىرى. جۇڭگو قازاقستاننىڭ ءىرى ساۋدا سەرىكتەستەرىنىڭ قاتارىندا بۇرىننان بار، ەندى بۇل بايلانىس ستراتەگيالىق سيپاتقا يە بولىپ وتىر.

ينۆەستيسيا سالاسىندا دا ايتارلىقتاي ىلگەرىلەۋشىلىك بار. قىتايدىڭ قازاقستان ەكونوميكاسىنا سالعان جالپى ينۆەستيسياسى 29 ميلليارد دوللاردان استى. بۇل قارجى ينفراقۇرىلىم، ەنەرگەتيكا، ونەركاسىپ، لوگيستيكا جانە كولىك جوبالارىنا باعىتتالۋدا. كەلىسسوزدەردە جاقىندا راتيفيكاسيالانعان ينۆەستيسيالاردى ءوزارا قورعاۋ تۋرالى كەلىسىمگە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. استانا بۇل قۇجاتتىڭ قىتايلىق بيزنەس ءۇشىن قوسىمشا كەپىلدىك بولىپ، جاڭا بىرلەسكەن جوبالاردىڭ ىسكە قوسىلۋىن جەدەلدەتەتىنىنە سەنەدى.

قازاقستان ءۇشىن قىتايدىڭ ماڭىزى ارتىپ كەلەدى

الەمدەگى تۇراقسىزدىق جاعدايىندا قازاقستان كوپۆەكتورلى ساياساتىن جالعاستىرا وتىرىپ، قىتايمەن ىنتىماقتاستىقتى كۇشەيتۋدە. جۇڭگو بۇگىندە تەك ءىرى ساۋدا نارىعى مەن ينۆەستيسيا كوزى عانا ەمەس، سونىمەن قاتار ماڭىزدى ترانزيتتىك سەرىكتەس بولىپ تابىلادى. قازاقستان ارقىلى جۇڭگو مەن ەۋروپا اراسىنداعى قۇرلىقتىق تاسىمالداردىڭ ەلەۋلى بولىگى وتەدى. ترانسكاسپيي باعىتىنىڭ، تەمىرجول ينفراقۇرىلىمىنىڭ جانە لوگيستيكالىق حابتاردىڭ دامۋى ەلدى «ءبىر بەلدەۋ – ءبىر جول» باستاماسىنىڭ كىلتتى تورابىنا اينالدىرادى. سونىمەن قاتار، جۇڭگو ايماقتاعى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالارعا بەلسەندى ينۆەستيسيا سالاتىن ساناۋلى ءىرى ينۆەستورلاردىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرەدى.

استانا «ءبىر جۇڭگو» ساياساتىن قولدادى

كەزدەسۋ بارىسىندا توقايەۆ ءبىرقاتار ماڭىزدى ساياسي مالىمدەمەلەر جاسادى. پرەزيدەنت قازاقستاننىڭ «ءبىر جۇڭگو» ساياساتىن قولدايتىنىن جانە «ورتالىق ازيا – جۇڭگو» فورماتتاعى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋدى جاقتايتىنىن اتاپ ءوتتى. مەملەكەت باسشىسى ەكى ەلدىڭ حالىقارالىق ماسەلەلەردەگى ۇستانىمدارىنىڭ ۇقساستىعىن دا تىلگە تيەك ەتتى. قازاقستان مەن جۇڭگو بۇۇ، شىۇ جانە اوسشك اياسىندا بەلسەندى تۇردە ءوزارا ءىس-قيمىل جاساپ كەلەدى. توقايەۆ، سونداي-اق، بەيجىڭنىڭ دامۋ، وركەنيەتارالىق ديالوگ جانە جاھاندىق باسقارۋ جۇيەسىن رەفورمالاۋعا باعىتتالعان جاھاندىق باستامالارىن جوعارى باعالادى. باتىستىڭ قىسىمى مەن گەوساياسي باسەكە كۇشەيىپ تۇرعان جاعدايدا مۇنداي مالىمدەمەلەر بەيجىڭ ءۇشىن ەرەكشە ماڭىزدى.

جۇڭگو توقايەۆتىڭ ساياسي رەفورمالارىن قولدادى

ءوز كەزەگىندە چجاو لەسزي ەكى ەل اراسىنداعى قارىم-قاتىناستىڭ توقايەۆ پەن سي ءسزينپيننىڭ تىعىز ىنتىماقتاستىعىنىڭ ارقاسىندا «ماڭگىلىك جان-جاقتى ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك» دەڭگەيىنە كوتەرىلگەنىن اتاپ ءوتتى. جۇڭگو ساياساتكەرى قازاقستان پرەزيدەنتىن جاڭا كونستيتۋسيا بويىنشا رەفەرەندۋم وتكىزۋمەن قۇتتىقتادى. بەيجىڭ قازاقستانداعى ساياسي رەفورمالاردى ەلدىڭ ۇزاق مەرزىمدى تۇراقتىلىعى جولىنداعى ماڭىزدى قادام دەپ سانايدى. قىتايدىڭ باسقا مەملەكەتتەردىڭ ىشكى ساياسي پروسەستەرىنە، اسىرەسە كوپشىلىك الدىندا، وتە ساقتىقپەن قارايتىنىن ەسكەرسەك، بۇل مالىمدەمە ايرىقشا مانگە يە.

«دوستىق» وردەنى جانە استانانىڭ سيمۆولدىق قادامى

كەلىسسوزدەردىڭ قورىتىندىسىندا چجاو لەسزيگە I دارەجەلى «دوستىق» وردەنى تابىس ەتىلدى. بۇل ماراپات وعان قازاقستان مەن جۇڭگو اراسىنداعى ستراتەگيالىق سەرىكتەستىكتى دامىتۋعا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن بەرىلدى. ديپلوماتيادا مۇنداي بەلگىلەر ەرەكشە ماڭىزعا يە. بۇل جاي عانا فورمالدىلىق ەمەس، استانانىڭ پەكينمەن قازىرگى قارىم-قاتىناس دەڭگەيىن قانشالىقتى جوعارى باعالايتىنىن كورسەتەتىن ايقىن دالەل.

الداعى جوسپار

ساراپشىلار قازاقستاننىڭ ورتالىق ازياداعى قىتايدىڭ نەگىزگى سەرىكتەستەرىنىڭ بىرىنە اينالىپ كەلە جاتقانىن اتاپ وتۋدە. بۇل سەرىكتەستىك تەك شيكىزات ساۋداسىمەن شەكتەلمەيدى. كولىك دالىزدەرى، ونەركاسىپتىك كووپەراسيا، ەنەرگەتيكا، سيفرلىق تەحنولوگيالار جانە بىرلەسكەن لوگيستيكالىق جوبالار الدىڭعى قاتارعا شىعۋدا. سونىمەن قاتار، قازاقستان ءۇشىن الەمدىك دەرجاۆالار اراسىنداعى تەڭگەرىمدى ساقتاۋ ماڭىزدى. دەگەنمەن، قازىرگى ديناميكا كورسەتىپ وتىرعانداي، قىتايمەن ىنتىماقتاستىق الداعى جىلدارى ودان ءارى كۇشەيە تۇسپەك.