Photo: Jo Kassis (https://www.pexels.com/@jokassis) / Pexels
- 01 ءساۋ. 2026 05:00
- 19
ترامپتىڭ ءسوزى تاياۋ شىعىستاعى سۋ قاۋىپسىزدىگىنە قاتەر ءتوندىرۋى مۇمكىن
اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتىڭ يرانداعى سۋ تۇشىتۋ نىساندارىنا شابۋىل جاساۋ تۋرالى مالىمدەمەسى تاياۋ شىعىستاعى سۋ رەسۋرستارىنا قاتىستى الاڭداۋشىلىقتى كۇشەيتتى. بۇل قادام وڭىردەگى ەلدەر ءۇشىن تەك اسكەري ەمەس، اۋقىمدى گۋمانيتارلىق داعدارىسقا ۇلاسۋى ىقتيمال.
بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.
ترامپتىڭ ەسكەرتۋى
Truth Social پلاتفورماسىندا جاريالانعان مالىمدەمەسىندە ترامپ، ەگەر سوعىستى توقتاتۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول جەتكىزىلمەسە جانە ورمۋز بۇعازى اشىلماسا، اقش يراننىڭ ەلەكتر ستانسيالارىنا، مۇناي كەن ورىندارىنا، حارك ارالىنا جانە سۋ تۇشىتۋ نىساندارىنا سوققى بەرەتىنىن ايتتى.
سۋ رەسۋرستارىنا تونگەن قاتەر
ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، ەڭ ۇلكەن ءقاۋىپ ترامپتىڭ ءوزى ەمەس، يراننىڭ ىقتيمال جاۋابىندا جاتىر. سەبەبى، يران اۋىز سۋدىڭ تەك از بولىگىن عانا تۇششىلاندىرۋ ارقىلى قامتاماسىز ەتەتىن بولسا، پارسى شىعاناعى ەلدەرى بۇل تەحنولوگياعا تولىقتاي تاۋەلدى.
وڭىردەگى جۇزدەگەن سۋ تۇشىتۋ زاۋىتى ميلليونداعان ادامدى سۋمەن قامتاماسىز ەتەدى. ولاردىڭ ىستەن شىعۋى دۋباي، ءابۋ-دابي، دوحا سياقتى ءىرى قالالاردا بىردەن سۋ تاپشىلىعىن تۋدىرۋى مۇمكىن.
حالىقارالىق قۇقىق جانە گۋمانيتارلىق اسپەكتىلەر
حالىقارالىق قۇقىق قورعاۋشىلار مۇنداي نىسانداردى بەيبىت حالىقتىڭ تىرشىلىگى ءۇشىن ماڭىزدى ينفراقۇرىلىم رەتىندە سانايدى. ولاردى ادەيى نىساناعا الۋ اسكەري قىلمىس بولىپ سانالۋى مۇمكىن.
يرانداعى جاعداي جانە ينفراقۇرىلىمنىڭ وسالدىعى
يراننىڭ وزىندە دە سۋ تاپشىلىعى ماسەلەسى وزەكتى. سوڭعى جىلدارداعى قۇرعاقشىلىق سۋ قويمالارىنىڭ قورىن ازايتقانىمەن، ەل نەگىزىنەن وزەندەر مەن جەر استى سۋلارىنا سۇيەنەدى. الايدا، ماماندار سۋ تۇشىتۋ جۇيەسىنىڭ كەشەندى قۇرىلىمىنىڭ وسال ەكەنىن ايتادى. سۋ الۋ، وڭدەۋ جانە ەنەرگيامەن قامتاماسىز ەتۋ تىزبەگىنىڭ كەز كەلگەن بولىگى بۇزىلسا، بۇكىل جۇيە توقتاپ قالۋى ىقتيمال.
اسيممەتريالىق قىسىم قۇرالى
بۇل جاعداي يران ءۇشىن اسيممەتريالىق قىسىم قۇرالىنا اينالۋى مۇمكىن. تىكەلەي اسكەري جاۋاپ بەرە الماسا دا، قارسى تاراپتىڭ ءالسىز ينفراقۇرىلىمىن نىساناعا الۋ ارقىلى سوققى بەرۋى ىقتيمال.
ەكونوميكالىق جانە كليماتتىق فاكتورلار
پارسى شىعاناعى ەلدەرى الەمدىك مۇناي ەكسپورتىنىڭ ماڭىزدى بولىگىن قامتاماسىز ەتەدى. قاقتىعىستاردىڭ ۋشىعۋى تەڭىز ارقىلى تاسىمالداۋعا اسەر ەتىپ، ەكونوميكالىق تۇراقتىلىققا دا ءقاۋىپ ءتوندىرۋى مۇمكىن. ماماندار بۇل ەلدەردى «مۇناي مەملەكەتتەرى» ەمەس، «سۋعا تاۋەلدى مەملەكەتتەر» دەپ اتاۋعا بولادى، ويتكەنى ولاردىڭ تىرشىلىگى سۋ تۇشىتۋ جۇيەسىنە تىكەلەي بايلانىستى.
كليماتتىڭ وزگەرۋى دە بۇل تاۋەلدىلىكتى كۇشەيتىپ، قۇرعاقشىلىقتىڭ ارتۋىنا جانە تابيعي سۋ كوزدەرىنىڭ ازايۋىنا بايلانىستى تۇششىلاندىرۋعا سۇرانىستى ارتتىرۋدا. سوندىقتان وڭىردەگى كەز كەلگەن اسكەري ارەكەت تەك گەوساياسي عانا ەمەس، اۋقىمدى گۋمانيتارلىق سالدارعا دا اكەلۋى مۇمكىن ەكەنىن ماماندار ەسكەرتەدى.