InfoHub Logo

ءار وڭىردە كوپ قاباتتى ۇيلەردى كۇتىپ ۇستاۋعا جانە باسقارۋعا ارنالعان ءوز مينيمالدى تاريفتەرى بەكىتىلگەن. الماتىدا بۇل باعان رسج – تۇرعىن ءۇيدى ۇستاۋعا ارنالعان شىعىندار دەپ بەلگىلەنگەن. الايدا، كوپتەگەن پاتەر يەلەرى بۇل بازالىق مينيمۋمنىڭ قالاي ەسەپتەلەتىنىن جانە قانداي قىزمەتتەردى قامتيتىنىن شامامەن عانا بىلەدى. قاراپايىم تىلمەن ايتقاندا – نە ءۇشىن اقشا تولەيتىنىن بىلمەيدى.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

تۇرعىن ءۇيدى ۇستاۋدىڭ مينيمالدى تاريفتەرى: نە ءۇشىن تولەيمىز؟

ەگەر تۇرعىندار وزدەرىنىڭ جەكە تاريفتەرىن بەكىتپەسە نەمەسە باسقارۋ ورگانىنا تاعايىنداماسا، بۇل جارنا مىندەتتى بولىپ سانالادى. ءتاريفتى ماسليحاتتار زاڭنامادا بەكىتىلگەن ادىستەمە نەگىزىندە انىقتايدى، ال ەسەپتەۋلەردى تۇرعىن ءۇي ينسپەكسيالارى جۇرگىزەدى.

ءتاريفتى ەسەپتەۋ فورمۋلاسى مىندەتتى قىزمەتتەرگە ارنالعان جىلدىق شىعىنداردى، ءۇيدىڭ اۋماعىن جانە 12 ايعا ءبولۋدى ەسكەرەدى. سونىمەن قاتار، قازىرگى ۋاقىتتا ول اەك-كە (ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش) بايلانىستىرىلعان.

مينيمالدى تاريفكە نەگىزگى قىزمەتتەر كىرەدى: پودەزدەر مەن اۋماقتى تازالاۋ، ينجەنەرلىك جۇيەلەردى پايدالانۋ، دەزينفەكسيالاۋ، جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىق جانە باسقا دا مىندەتتى جۇمىستار.

الايدا، ءىس جۇزىندە ءتاريفتىڭ تومەندىگىنەن كەيبىر قىزمەتتەر جەكە تولەم رەتىندە كورسەتىلۋى مۇمكىن. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، كوپتەگەن قالالاردا بەلگىلەنگەن «مينيمالكا» ناقتى شىعىنداردى وتەمەيدى، تەك ۇيلەردىڭ ءومىر ءسۇرۋىن قامتاماسىز ەتەدى.

وڭىرلەردەگى تاريفتەر ءارتۇرلى: شارشى مەترىنە 30-40 تەڭگەدەن 60-70 تەڭگەگە دەيىن نەمەسە ودان جوعارى. ءتىپتى ءىرى جانە قىمبات قالالاردا دا تاريفتەر ءجيى تومەندەتىلەدى.

ماماندار، اسىرەسە ەسكى تۇرعىن ءۇي قورىنا قاتىستى تاريفتەردى قايتا قاراۋ قاجەتتىگىن ايتادى. ويتكەنى ولارعا كوبىرەك شىعىن كەتەدى.

سونداي-اق، ەسكى جانە جاڭا ۇيلەرگە ارنالعان جەكە ادىستەمەلەردى قولدانۋ تۋرالى دا پىكىرلەر بار. جالپى، ساراپشىلار مينيمالدى ءتاريفتى كوتەرمەيىنشە، تۇرعىن ءۇيدى ساپالى ۇستاۋ مۇمكىن ەمەس دەپ سانايدى.

مينيمالدى ءتاريفتىڭ ەسەپتەلۋى قالاي جۇرەدى؟

تۇرعىن ۇيلەردى باسقارۋ قاۋىمداستىقتارىنىڭ رەسپۋبليكالىق اسسوسياسياسىنىڭ ءتوراعاسى پاۆەل شۋلگيننىڭ ايتۋىنشا، سوڭعى ساندى قالالىق ءماسليحاتتار بەكىتەدى، ال ەسەپتەۋلەردى تۇرعىن ءۇي ينسپەكسياسى جۇرگىزەدى. نەگىزگە زاڭدا جازىلعان ارنايى ادىستەمە الىنادى.

فورمۋلا بويىنشا ەسەپتەۋ قاراپايىم: مىندەتتى قىزمەتتەرگە ارنالعان جىلدىق شىعىنداردى ءۇيدىڭ جالپى اۋماعىنا جانە 12 ايعا بولەدى. ناتيجەسىندە، ءبىر شارشى مەترگە ايىنا تەڭگەمەن الىناتىن سوما شىعادى. بۇل قالا ءۇشىن رسج-نىڭ مينيمالدى تاريف بولىپ تابىلادى.

بىلتىرعى جىلدان باستاپ فورمۋلادا ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشكە (اەك) بايلانىس پايدا بولدى. بۇل ءماسليحاتتاردى جىل سايىن رسج مينيمالدى ءتاريفىن قايتا بەكىتۋ مىندەتىنەن بوساتۋ ءۇشىن جاسالدى. اەك جىل سايىن ءوسىپ وتىرادى، سوندىقتان «ءۇيدىڭ ءومىر ءسۇرۋ مينيمۋمى» دا اۆتوماتتى تۇردە ءوسۋى كەرەك.

تەوريا بويىنشا، تاريف جىل سايىن ينفلياسيانى ەسكەرە وتىرىپ قايتا قارالۋى كەرەك، ءبىراق ءىس جۇزىندە بۇل سيرەك جانە كەشىگىپ جۇرەدى.

جارنا قانداي قىزمەتتەرگە جۇمسالۋى كەرەك؟

بۇل مينيمالدى سوماعا ءۇيدىڭ «ءومىر ءسۇرۋى» ءۇشىن قاجەتتى بارلىق نەگىزگى قىزمەتتەر كىرەدى. ولار:

ەندى وزدەرىڭىزدىڭ تۇبىرتەكتەرىڭىزدى قاراپ كورىڭىز. وسى قىزمەتتەردىڭ بارلىعى مينيمالدى تاريفكە كىرە مە؟ نەمەسە كەيبىرى بولەك كورسەتىلىپ، ولار ءۇشىن رسج-دان تىس تولەم جاسالا ما؟

الماتىدا، مىسالى، تاريف ۇزاق ۋاقىت بويى كوتەرىلمەگەندىكتەن، كوپتەگەن ادامداردىڭ تۇبىرتەكتەرىندە 5-6 جول پايدا بولدى. ياعني، مىندەتتى قىزمەتتەر تىزىمىنەن كوپتەگەن نارسەلەر الىنىپ تاستالدى. ادامدار بۇل جاعدايعا كوندىگىپ، ءتىپتى كىردەن قۇتىلۋ ءۇشىن باستاۋىش توپتار قۇرىپ، پودەزدەردى تازالاۋعا كلينينگتىك كومپانيالارمەن كەلىسىمشارت جاساسقان.

شىن مانىندە، ءبىز اي سايىن ەكى باعىت بويىنشا قارجى ەنگىزۋىمىز كەرەك: تۇرعىن ءۇيدى ۇستاۋعا ارنالعان شىعىندار جانە كۇردەلى جوندەۋگە ارنالعان جيناق شوتى. تۇرعىن ءۇي يەلەرىنىڭ جالپى جينالىسىندا بۇل ماسەلەلەردى مىندەتتى تۇردە شەشۋ قاجەت.

ەلىمىز بويىنشا ءبىر شارشى مەتردى ۇستاۋ قانشا تۇرادى؟

تالعات مۇحامەدعالييەۆتىڭ ايتۋىنشا، الماتى وبلىسى كونايەۆ قالاسىندا رسج-نىڭ رەسمي مينيمۋمى – 63 تەڭگە/شارشى مەتر. بىلتىر سەمەي مەن اتىراۋدا 45 تەڭگە بەكىتىلگەن. شىمكەنت پەن قىزىلوردادا نەگىزگى تاريف بىرنەشە جىلدان بەرى 30 تەڭگە بولىپ قالىپ وتىر. ال ەكىباستۇزدا مينيمالدى تاريف 50 تەڭگەگە دەيىن كوتەرىلدى.

«كوكشەتاۋدا رسج ءتاريفى 60 تەڭگە بولعان، ءبىر جىل بۇرىن ونى 72 تەڭگەگە دەيىن كوتەردى. قوعام مەن ساراپشىلار بۇل ءتاريفتىڭ قاجەتتىلىگىن دالەلدەي الدى»، – دەيدى پاۆەل شۋلگين.

ال ەلوردادا، قىزمەتتەردىڭ بارلىعى وڭىرلەرمەن سالىستىرعاندا ەسەلەپ قىمبات تۇراتىن جەردە، تۇرعىن ءۇيدى ۇستاۋدىڭ ەڭ تومەنگى باعاسى – 57 تەڭگە. ءبىراق الماتىدا بۇل كورسەتكىش ودان دا تومەن – 40 تەڭگە. بۇل ءۇيدى تولىققاندى ۇستاۋ ەمەس، تەك «ارەڭ ءومىر ءسۇرۋىن» قامتاماسىز ەتۋگە ارنالعان باعا.

ساراپشىلار: تاريفتەردى كوتەرۋ كەرەك

پاۆەل شۋلگين استانادا مينيمالدى ءتاريفتىڭ ءۇش جىلدان بەرى 57 تەڭگەدەن اسپايتىنىن ەسكە سالادى. 2022 جىلى تاريف نەگىزدەلگەنىمەن، ءقازىر بۇل تەك سان عانا، ويتكەنى ۇيلەردى ۇستاۋ جانە باسقارۋ قىزمەتتەرىنىڭ باعاسى ءوستى.

2026 جىلى استانادا مينيمالدى ءتاريفتى قايتا قاراۋ جوسپارلانۋدا، ءبىراق كوتەرىلۋى شامامەن 10 تەڭگە بولادى دەپ كۇتىلۋدە. بۇل ۇيلەردى تولىققاندى ۇستاۋعا جەتكىلىكسىز.

اسىرەسە ەسكى تۇرعىن ءۇي قورى ءۇشىن تاريفتەردى وزگەرتۋ ماڭىزدى. ولار كوبىنەسە مينيمالدى تاريفپەن جۇمىس ىستەيدى. ءۇي نەعۇرلىم ەسكى بولسا، ونى ۇستاۋ سوعۇرلىم قىمباتقا تۇسەدى.

مىسالى، ەلورداداعى ەسكى بەس قاباتتى ءۇيدى الساق، ورتا ەسەپپەن 80-90 پاتەر بار. ونى ايىنا 165 مىڭ تەڭگەگە ۇستاۋعا بولادى. ءبىراق بۇل سوما پەرسونالدىڭ جالاقىسى مەن بۇگىنگى باعالاردى ەسكەرگەندە جەتكىلىكسىز. ساراپشىلار استانادا مينيمالدى جارنانىڭ كەم دەگەندە 150 تەڭگە بولۋى كەرەكتىگىن ايتادى.

الماتىداعى جاعداي ودان دا ناشار. قىمبات مەگاپوليستەردىڭ بىرىندە 40 تەڭگە – بۇل وتە از كورسەتكىش. الماتىداعى ۇيلەردىڭ 60%-ى ەسكى ۇيلەرگە جاتادى، ولارعا ەرەكشە كۇتىم قاجەت. ەگەر تولەمدى كوتەرمەسەك، ەسكى ۇيلەردى تەز ارادا جوعالتامىز.

2022 جىلى قالالىق ءماسليحات دەپۋتاتى رەتىندە مينيمالدى ءتاريفتى ازىرلەۋگە قاتىسقان تالعات مۇحامەدعالييەۆتىڭ ەسەپتەۋلەرى بويىنشا، قاجەتتى شىعىندار كەم دەگەندە 100 تەڭگە/شارشى مەتردى قۇراعان. بۇگىنگى تاڭدا الماتى ءۇشىن بۇل كەم دەگەندە 100 تەڭگە بولۋى كەرەك.

جاڭا جانە ەسكى ۇيلەرگە ارنالعان ەكى ءتۇرلى ادىستەمە، تۇرعىن ءۇيدى ۇستاۋعا ارنالعان مىندەتتى قىزمەتتەردىڭ جەكە تىزىمدەرىن ازىرلەۋ جانە ءتاريفتى ەسەپتەۋ قاجەت دەپ سانايدى مۇحامەدعالييەۆ.

مامانداردىڭ ايتۋىنشا، «مينيمالكا» كوپتەن بەرى ناقتى شىعىنداردى وتەمەيدى، تەك ءۇيدىڭ «ارەڭ ءومىر سۇرۋىنە» عانا مۇمكىندىك بەرەدى. سوندىقتان ولار ءتاريفتى ەسەپتەۋ ادىستەمەسى مەن قاجەتتى قىزمەتتەر ءتىزىمىن ءار وڭىرگە جەكە ازىرلەۋ كەرەك دەپ سانايدى.

ەشبىر جاعدايدا باعا ارزاندامايدى. ەگەر ءۇي يەلەرى ونى مۇلدەم بەلگىلەمەسە نەمەسە بۇرىن بەكىتىلگەن سومادان از تولەسە، مينيمالدى تاريف قولدانىلادى. ال قوسىمشا «قالاۋلارىن» تولەۋگە دايىن بولعاندار جالپى جينالىستا داۋىس بەرۋ ارقىلى ءوز تولەمدەرىن بەلگىلەي الادى.